"Đua marathon" ở Ngoại hạng Anh: Arteta vẫn không học được gì từ thầy Guardiola

Man City không chỉ thắng một trận đấu lớn trước Arsenal, họ còn tiếp tục cho thấy khả năng nước rút trong các cuộc đua đường dài.

Hệ quả đường dài

Cách đây hơn 1 tháng rưỡi, Arsenal vẫn còn bàn về chuyện ăn 3 hay thậm chí ăn 4. Nhưng giờ họ đã có một cú “ăn 4” khác cho mình: thua liên tiếp 4 trận ở đấu trường trong nước. Và con số 4 cũng đang là ác mộng cho Arsenal, tháng 4 hàng năm thường là lúc họ bắt đầu khuỵu xuống khi đang có ưu thế trong cuộc đua vô địch.

Arteta và các cầu thủ Arsenal đã mất đi lợi thế trong cuộc đua vô địch Premier League

Man City và khả năng nước rút của họ mỗi mùa đã trở nên nổi tiếng, bởi mỗi mùa bóng Pep Guardiola thường sẽ dành thời gian thử nghiệm các đấu pháp và sắp xếp nhân sự mới, để rồi từ tầm cuối tháng 1, đầu tháng 2 trở đi là Man City chỉ đá 1 sơ đồ để băng đến các danh hiệu.

Vậy còn Arsenal? Phong độ của “The Gunners” không phải đến chung kết League Cup mới bắt đầu tệ, trước đó đã có không ít trận họ đá không tốt nhưng thắng nhờ khoảnh khắc cá nhân hoặc chiêu phạt góc. Giờ đấu pháp của Arsenal không có sự thay đổi, chiêu phạt góc đã bị nhiều đội bắt bài, nhưng Arsenal thì có dàn cầu thủ đang xuống sức vì đá quá nhiều.

Không phải là Arsenal không có chiều sâu, việc mua Madueke từ Chelsea bỗng trở nên hữu ích vì nếu không Arsenal sẽ chẳng có ai thay Bukayo Saka. Nhưng Saka vắng mặt chính là vì đã đá quá nhiều dưới thời Arteta, cũng như trở lại thi đấu với tần suất dày đặc sau khi bình phục chấn thương. Saka đã có khoảng 3 mùa giải là chân sút kiêm nhà kiến thiết hàng đầu của CLB nhưng mùa này anh tụt phom quá mạnh.

Sự sa sút của Saka là một biểu hiện nghiêm trọng cho sự thiếu xoay vòng ở Arsenal

Không chỉ Saka, Arteta dường như không chịu xoay vòng Zubimendi và Rice mặc dù có Norgaard trên ghế dự bị. Đây là 2 vị trí trọng yếu của Arsenal bởi họ cần 2 cầu thủ này để tranh chấp, đánh chặn và sau đó lên triển khai tấn công. Đầu mùa cả Rice và Zubimendi đều đã có những khoảnh khắc trực tiếp ghi bàn, giờ họ chỉ quanh quẩn ở giữa sân và đá cho tròn vai, nhưng cảm giác bóng và xử lý tình huống đã kém đi.

Nạn chấn thương ở Arsenal là một vấn đề nghiêm trọng. Bộ ba tấn công quen thuộc trước đây của họ gồm Havertz, Saka và Odegaard đã không đá chính với nhau lần nào kể từ sau năm 2024. Trận thua Man City mới đây Arsenal có cả Odegaard, Havertz lẫn Eze và họ đã đá khởi sắc hơn rất nhiều dù thất bại, nhưng thành tích của Arsenal vào tháng 4 hàng năm dưới thời Arteta vẫn tiếp tục tệ hại.

Kai Havertz chơi tốt trong trận gặp Man City nhưng anh đã nghỉ khá lâu vì chấn thương

Điều đó cho thấy chính sách sử dụng cầu thủ của Arteta đã để lại hệ lụy lâu dài ở CLB, nhiều ngôi sao chủ lực của đội bị bào mòn về thể chất và phong độ đi xuống theo thời gian, hoặc ra sân không đủ nhiều để tạo ảnh hưởng rõ rệt lên thành tích.

Đua từng chặng cũng không dễ

Chúng ta vừa nói đến sự yếu kém trong duy trì sức bền của Arsenal ở cả mùa giải. Nhưng khi thu nhỏ quy mô xuống 1 trận đấu vì Arteta cũng không khá hơn.

Trong hiệp 1 trước Man City, Arsenal đã tổ chức pressing tầm cao rất rát và gây ra nhiều khó khăn cho Man City (bao gồm bàn gỡ hòa của Kai Havertz). Dù vậy Man City chơi rất bình tĩnh, họ giữ cự ly đội hình và nếu có chuyền sai thì luôn có cầu thủ ở vị trí để đánh chặn. Arsenal pressing có tốt thì cũng không cụ thể hóa nó thành nhiều cơ hội rõ rệt.

Man City chơi có phần lép vế ở hiệp 1 nhưng thực tế họ để cho Arsenal rất ít cơ hội nguy hiểm

Sang hiệp 2 là lúc Man City bắt đầu tăng tốc, Pep Guardiola hẳn đã đồ rằng Arsenal sẽ đến lúc mệt và không còn duy trì sự đuổi bắt & tranh chấp tốt. Thế nên dù Arsenal đã suýt ghi bàn ở những tình huống phút 60 & 61, sau khi bị Haaland chọc thủng lưới là Arsenal phải mất chừng 15 phút để áp đặt lại thế ép sân.

Nhìn vào biểu đồ thời gian của Arsenal trong các tình huống họ ghi bàn lẫn thủng lưới, có thể thấy rõ sự mong manh của Arsenal khi bước vào 30 phút cuối của các hiệp 2. Họ đã thủng lưới 13 lần trong giai đoạn từ phút 61 đến hết trận (dù ghi được 25 bàn cũng trong thời gian này), còn ở hiệp 1 họ thủng lưới 6 bàn trong thời điểm từ phút 31 đến 45, khác với chỉ 2 bàn ở 15 phút đầu lẫn 2 bàn từ phút 16 đến 30.

Nó nói lên thực tế rằng đội bóng của Arteta có xu hướng mở hết tốc lực đầu mỗi hiệp để rồi “hết xăng” khi bước vào thời điểm cuối. Điều đó tạo ra những sơ hở trong phòng ngự, do các tiền đạo và tiền vệ không còn bọc lót tốt cho hàng thủ. Họ đá rất hăng ở 30 phút đầu hiệp 1 và 15 phút đầu hiệp 2, nhưng vì quá hăng nên không điều phối sức tốt cho các thời gian còn lại.

Không chỉ đuối trong cuộc đua cả mùa giải, cả trong từng trận Arsenal cũng hay "hết pin" khi bước vào 30 phút cuối

Khâu điều phối là rất quan trọng trong các trận đấu. Liverpool thời Jurgen Klopp có thói quen chơi pressing rất rát trong 15 phút đầu mỗi hiệp, chậm lại ở 15 phút giữa để rồi lại tăng tốc ở 15 phút cuối. Không có chuyện họ pressing liên tục trong 90 phút, không thể duy trì sức của các cầu thủ ở cường độ như vậy.

Man City thực ra cũng không hẳn là tốt hơn hoàn toàn so với Arsenal về khâu điều phối thể lực, mùa này họ rất mong manh trong 30 phút cuối các trận đá sân khách. Tuy nhiên cũng cùng khoảng thời gian đó thì họ lại rất chắc khi đá sân nhà (hiệu số 12-3), và tỏ ra bất khả chiến bại trong 15 phút đầu các trận đá tại Etihad (5-0).

Arteta đã làm trợ lý cho Pep nhưng vẫn chưa học được bí kíp đua đường dài của Pep

Các nhà vô địch Premier League trước đây đều đã phải có chiến lược phân phối sức hợp lý. Liverpool của Arne Slot mùa trước đá không thể chê vào đâu được từ phút 16 đến phút 30, họ ghi tới 16 bàn nhưng lọt chỉ 1 bàn. Trình độ của Slot đã bị nghi ngờ mùa này nhưng mùa trước, nếu không phải Slot thì không chừng trợ lý Heitinga hay ai đó trong ban huấn luyện Liverpool đã thiết kế ra cấu trúc đấu pháp để Liverpool biết bung sức đúng lúc.

Điều lạ là dù đã dẫn dắt Arsenal hơn 6 năm, Mikel Arteta vẫn có vẻ non kinh nghiệm trong các cuộc đua marathon, mà kiểu đua này thì Pep là “trùm” và Arteta đáng lẽ phải học được gì đó từ ông thầy người Catalan. Nhưng nếu đã học được gì đó từ Pep, Arteta và Arsenal hẳn đã phải vô địch từ mùa nào chứ không đợi tới bây giờ, mà bây giờ cơ hội đó cũng đã trở nên khá nhỏ.