Đoán tỷ số
Lịch
Ếch tẩm kháng sinh và góc khuất ngành ẩm thực tỷ USD ở Trung Quốc
Sử dụng kháng sinh là "luật ngầm" đương nhiên của các cơ sở nuôi ếch bò, ngành có trị giá 7,1 tỷ USD ở Trung Quốc; việc kiểm soát thời gian ngừng thuốc bị phớt lờ.
Sự bùng nổ của ngành dịch vụ ăn uống tại Trung Quốc trong thập kỷ qua đã chứng kiến sự lên ngôi của một nguyên liệu vốn rất bình dân, đó là ếch bò. Tuy nhiên, đằng sau những đĩa thịt ếch cay nồng hấp dẫn đang làm mưa làm gió trên các nền tảng giao đồ ăn lại là một chuỗi cung ứng tồn tại vô số lỗ hổng.
Những con số thống kê kinh tế ấn tượng đang bị che bóng bởi các chỉ số đáng báo động về sức khỏe cộng đồng, đặt ra những dấu hỏi lớn về năng lực quản lý chuỗi cung ứng thực phẩm tươi sống tại quốc gia đông dân này.
Hơn 40% mẫu ếch bò dư kháng sinh nghiên trọng
Bức tranh kinh tế của ngành chăn nuôi ếch bò hiện ra với quy mô khổng lồ. Dữ liệu từ “Báo cáo ngành ếch bò Trung Quốc 2025” ghi nhận sản lượng nuôi trồng trên toàn đại lục trong năm 2025 đã chạm ngưỡng 600.000 tấn, với mạng lưới phân phối cung ứng xấp xỉ 520.000 tấn ra thị trường.
Chỉ tính riêng trong vòng một thập kỷ (2015-2024), sản lượng của ngành này đã chứng kiến mức tăng trưởng phi mã lên tới 317,65%. Sự bùng nổ này đã nuôi sống hệ sinh thái gồm hơn 40.000 nhà hàng chuyên về các món ếch, tạo ra giá trị sản lượng khổng lồ ước tính đạt 48 tỷ NDT (khoảng 186.822 tỷ VND).
Món lẩu ếch rất được ưa chuộng tại Trung Quốc. (Ảnh: TP)
Thế nhưng, sự mở rộng với tốc độ chóng mặt này dường như đã vượt ra khỏi vòng kiểm soát của các tiêu chuẩn an toàn sinh học. Theo The Paper, trong một chiến dịch điều tra độc lập được tiến hành gần đây, Trung tâm Dịch vụ Bảo vệ Môi trường Cộng đồng Tử Đằng Thượng Hải phối hợp với một đội điều tra đã bóc trần một thực trạng nhức nhối.
Kết quả phân tích 51 lô ếch ươn được lấy mẫu ngẫu nhiên vào tháng 3/2025 cho thấy, có tới 21 lô vi phạm nghiêm trọng các quy định về dư lượng kháng sinh, chiếm tỷ lệ hơn 40%, châm ngòi cho một làn sóng lo ngại trên toàn quốc.
Luật ngầm tại các thủ phủ nuôi trồng
Để tìm hiểu tận cùng nguyên nhân, các nhóm điều tra đã tiến hành truy vết ngược dòng chuỗi cung ứng, lần theo các thông tin trên bao bì thương mại điện tử để thâm nhập các thủ phủ nuôi ếch tại Phúc Kiến và Quảng Đông. Những gì được phơi bày tại đây là một hệ thống luật ngầm đáng sợ.
Đại diện của Công ty TNHH Quản lý Chuỗi cung ứng Kỳ Hành Thiên Hạ Đông Sơn (Phúc Kiến), một người đàn ông họ Lưu, thản nhiên thừa nhận một thực tế mang tính hệ thống. Do áp dụng mô hình nuôi nhốt với mật độ cực cao, quần thể ếch rất dễ đối mặt với các đợt lây nhiễm dịch bệnh hàng loạt. Để bảo vệ biên lợi nhuận, việc lạm dụng thuốc thú y là điều gần như bắt buộc, dẫn đến hệ quả là lượng thuốc kháng sinh gần như luôn vượt chuẩn.
Thêm vào đó, quá trình thu mua của các doanh nghiệp trung gian lại hoàn toàn bị chi phối bởi bài toán chi phí và giá cả thị trường. Việc kiểm soát thời gian ngừng thuốc (thời gian để sinh vật bài tiết hết lượng thuốc tồn dư trước khi thu hoạch) bị phớt lờ, khâu kiểm định độc lập của bên thứ ba gần như không tồn tại đối với từng lô hàng riêng lẻ.
Ngành nuôi ếch bò ở Trung Quốc có lợi nhuận rất lớn. Ảnh: TP
Sự tinh vi của chuỗi cung ứng này còn được nâng lên một tầm cao mới tại các khu vực nuôi trồng ở Sán Đầu, tỉnh Quảng Đông. Tại đây, nguồn hàng được các đầu nậu phân loại một cách có chủ đích thành ba hạng mục: hàng “xuất khẩu” (đạt chuẩn quốc tế), hàng “không kháng sinh” và hàng “thông thường”.
Đáng chú ý, phân khúc hàng “thông thường”, nơi chứa rủi ro tồn dư kháng sinh cao nhất, lại chiếm tới 50% tổng sản lượng. Lượng hàng này là nguồn cung ứng chính cho mạng lưới chợ đầu mối khổng lồ và các nhà hàng kinh doanh qua ứng dụng giao đồ ăn nội địa.
Cơ chế đối phó với cơ quan chức năng cũng được vạch sẵn. Các lô hàng “không kháng sinh” sẽ được chuẩn bị riêng với số lượng nhỏ nhằm mục đích “qua mặt” các đợt thanh tra đột xuất. Thậm chí, nhờ các mối quan hệ lợi ích đan xen, nhiều lô hàng không đạt chuẩn vẫn được thu mua và đẩy ra thị trường một cách trót lọt.
Báo động đỏ về độc tính và lỗ hổng quản lý
Những số liệu phân tích độc tính học từ các nền tảng thương mại điện tử hàng đầu càng làm trầm trọng thêm mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng. Trên nền tảng “Duo Duo Maicai”, một mẫu ếch bò ghi nhận tổng dư lượng Enrofloxacin và Ciprofloxacin lên tới 509 microgram/kg, vượt gấp 5 lần quy chuẩn cho phép (100 microgram/kg).
Trên “Pinduoduo”, tình trạng phát hiện đa kháng sinh (Florfenicol và Enrofloxacin) xuất hiện phổ biến. Đáng sợ nhất, một số mẫu đã cho kết quả dương tính với 3,42 microgram/kg chất chuyển hóa Furazolidone, một hóa chất nằm trong danh mục cấm sử dụng tuyệt đối.
Số lượng lớn ếch bò có dư lượng thuốc kháng sinh và hóa chất gây ung thư, quái thai và đột biến gen vẫn được đưa ra thị trường tiêu thụ. (Ảnh: TP)
Phân tích về tác động y tế, Phó Chủ nhiệm Khoa Dược Lạc Lệ Bình (Bệnh viện số 4, Đại học Y khoa Chiết Giang) đưa ra những cảnh báo sắc bén. Mặc dù Enrofloxacin và Florfenicol là các loại thuốc được cấp phép trong giới hạn, sự tích tụ dư lượng do không tuân thủ thời gian ngừng thuốc có thể gây ra kháng kháng sinh trên diện rộng ở người tiêu dùng.
Nguy hiểm hơn cả là sự xuất hiện của chất chuyển hóa Furazolidone. Hóa chất này đã được khoa học chứng minh mang đặc tính gây ung thư, gây quái thai và đột biến gene. Đặc biệt, nó không hề bị phân hủy hay biến mất qua các phương pháp đun nấu, chiên xào nhiệt độ cao thông thường.
Dưới góc nhìn của chuyên gia quản lý rủi ro nông nghiệp, Phó Giáo sư Chu Nghị (Đại học Nông nghiệp Trung Quốc) nhận định. Gốc rễ của vấn đề nằm ở mô hình chăn nuôi mật độ cao và quy trình vận chuyển đường dài gây căng thẳng cho sinh vật. Nhằm giảm thiểu tỷ lệ tử vong và khấu hao tài sản, việc lạm dụng hóa chất đã trở thành công cụ phòng vệ sinh tồn của các hộ chăn nuôi.
Để giải quyết triệt để, bà đề xuất phải cải cách lớn về mặt quản lý. Thiết lập cơ chế “kiểm định trước, giao dịch sau” mang tính cưỡng chế, chuyển trọng tâm giám sát lên tuyến đầu (khâu chăn nuôi, lưu trữ và vận chuyển) thay vì chỉ kiểm tra tại khâu tiêu thụ cuối cùng. Các lô hàng có dấu hiệu vi phạm phải bị niêm phong và tiêu hủy ngay lập tức, ngăn chặn nguy cơ hàng ngàn tấn thịt nhiễm độc âm thầm len lỏi lên bàn ăn của người dân mỗi ngày.
Khi những cơn mưa rào mùa hạ bất chợt đến cũng là lúc trên cánh đồng ở Nghệ An rộn ràng âm thanh ếch nhái. Tại xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An (trước là xã...
Nguồn: [Link nguồn]
-04/08/2026 12:05 PM (GMT+7)
