Cách nhận biết tinh trùng có khỏe mạnh hay không

Xét nghiệm tinh dịch đồ là cách chính xác nhất giúp nam giới biết rõ số lượng, khả năng di chuyển và hình dáng của tinh trùng, từ đó chủ động đánh giá sức khỏe sinh sản của mình.

Suy giảm chất lượng tinh trùng là một vấn đề ảnh hưởng đến khoảng 15% nam giới. Kết quả một nghiên cứu tổng hợp năm 2022 cho thấy mật độ và số lượng tinh trùng trên toàn cầu đã giảm hơn 50% trong vòng 5 thập kỷ qua.

1. Phân tích tinh dịch đánh giá chính xác về chất lượng tinh trùng

Cần phân biệt giữa tinh dịch và tinh trùng. Tinh dịch là chất lỏng đặc, màu trắng được tiết ra khi xuất tinh. Tinh dịch chứa tinh trùng, là các tế bào mang vật chất di truyền cần thiết cho quá trình sinh sản.

Các yếu tố cho thấy tinh trùng khỏe mạnh không thể nhìn thấy bằng mắt thường nên mẫu tinh trùng cần được thu thập và soi dưới kính hiển vi để đánh giá xem có khỏe mạnh hay không.

Theo các chuyên gia nội tiết sinh sản, xét nghiệm phân tích tinh dịch (tinh dịch đồ) là một trong những cách tốt nhất để xác định chất lượng tinh trùng. Xét nghiệm này đo lường chất lượng và số lượng tinh dịch cũng như tinh trùng để giúp phát hiện các vấn đề về khả năng sinh sản.

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng của nam giới, bao gồm tuổi tác, thuốc men, tình trạng sức khỏe, chế độ ăn uống, mức độ tập thể dục và nồng độ testosterone.

2. Tinh trùng khỏe mạnh trông như thế nào?

Cách chính xác nhất để biết chất lượng tinh trùng có tốt không là làm xét nghiệm tinh dịch đồ tại cơ sở y tế chuyên khoa. Ảnh minh họa AI

Khi bác sĩ kiểm tra sức khỏe tinh trùng sẽ chủ yếu xem xét 3 yếu tố:

- Số lượng tinh trùng: Số lượng tinh trùng trong một thể tích tinh dịch.

- Khả năng vận động của tinh trùng: Tỷ lệ phần trăm tinh trùng còn sống và có khả năng bơi lội.

- Hình thái tinh trùng: Tỷ lệ phần trăm tinh trùng có kích thước và hình dạng bình thường.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một kết quả phân tích tinh dịch bình thường bao gồm nồng độ tinh trùng ít nhất 15 triệu tinh trùng trên mỗi ml tinh dịch, tỷ lệ di động ít nhất 30% và ít nhất 4% tinh trùng có hình dạng bình thường (đầu, cổ, đuôi không dị tật).

Nếu chỉ số nồng độ quá thấp hoặc tỷ lệ tinh trùng di động kém, nam giới sẽ đối mặt với nguy cơ suy giảm khả năng sinh sản hoặc vô sinh.

3. Dấu hiệu bất thường quan sát được ở tinh dịch

Mặc dù không thể biết tinh trùng bên trong có khỏe mạnh hay không chỉ qua mắt thường nhưng trạng thái của tinh dịch có thể phản ánh một phần sức khỏe hệ sinh sản. Nam giới nên chủ động thăm khám y tế nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường như:

- Tinh dịch quá đặc hoặc loãng như nước một cách đột ngột.

- Tinh dịch chuyển màu bất thường (vàng nhạt, xanh lục) hoặc có lẫn vệt máu.

- Tinh dịch có mùi hôi nồng khó chịu.

Những dấu hiệu này thường cảnh báo nguy cơ nhiễm trùng đường sinh dục, tổn thương tuyến tiền liệt hoặc các vấn đề cấu trúc khác cần được can thiệp kịp thời.

4. Nam giới cần làm gì để có tinh trùng khỏe mạnh?

Các nghiên cứu cho thấy, những nam giới có thói quen sống lành mạnh thường có tinh trùng khỏe mạnh hơn. Nam giới thường xuyên tập thể dục ở cường độ vừa phải đến cao có nồng độ tinh trùng cao hơn so với những người không tập luyện ở mức độ đó. Tập thể dục có thể làm tăng sản sinh chất chống oxy hóa trong cơ thể, vì vậy việc tập luyện thường xuyên thực sự có thể ngăn ngừa các gốc tự do gây hại cho tế bào tinh trùng.

Tập luyện thường xuyên cũng giúp nam giới duy trì cân nặng khỏe mạnh, làm giảm nguy cơ béo phì và các bệnh mạn tính khác, vốn được chứng minh là làm giảm số lượng tinh trùng.

Một số nghiên cứu cho thấy vòng eo lớn ở nam giới có liên quan đến số lượng tinh trùng thấp hơn. Việc tích tụ quá nhiều mỡ ở vùng bụng có thể cản trở quá trình giải phóng hormone sinh dục, cũng như quá trình sản xuất và phát triển tinh trùng. Tuy nhiên cũng cần phải xem xét thêm những yếu tố khác nữa.

Theo ThS.BS. Nguyễn Duy Khánh - chuyên khoa Nam học BV Hữu nghị Việt Đức, chất lượng tinh trùng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Các yếu tố đầu vào rất quan trọng. Ví dụ như chế độ ăn uống sinh hoạt, nghỉ ngơi điều độ là một trong những yếu tố tiên quyết để duy trì chất lượng tinh trùng khỏe mạnh.

Về chế độ dinh dưỡng, nam giới ăn nhiều thịt chế biến sẵn có số lượng tinh trùng bình thường thấp hơn đáng kể so với những người tiêu thụ ít. Một chế độ ăn uống lành mạnh tổng thể, giàu trái cây và rau tươi cùng ngũ cốc nguyên hạt cũng có thể tác động tích cực đến tinh trùng. Chế độ ăn Địa Trung Hải là một trong những chế độ ăn tốt nhất cho khả năng sinh sản và sức khỏe nói chung.

Xuất tinh sớm làm 'hỏng' tinh trùng?

Xuất tinh sớm không gây vô sinh, nhưng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến khả năng sinh sản nếu gây căng thẳng tâm lý hoặc làm giảm tần suất quan hệ vợ...

Bấm xem >>