Khởi đầu chệch choạc
Các đội châu Âu bước vào World Cup 2026 trong bối cảnh lịch sử không ủng hộ: từ năm 1930 đến nay, chỉ có Tây Ban Nha ở Nam Phi 2010 và Đức ở Brazil 2014 từng vô địch ngoài lãnh thổ châu Âu. Ngay những lượt trận đầu vòng bảng, bảy trong mười đội châu Âu ra sân sớm đều không thắng, khiến người ta càng nghi ngờ khả năng thích nghi của họ với điều kiện tại Bắc Mỹ.
Nhiệt độ cao từng được nhắc tới nhiều trước giải, đến mức một số đội, trong đó có Anh, chủ động đóng quân ở khu vực nóng để làm quen. Tuy vậy, khi kết quả không như ý, các huấn luyện viên lại không vin vào thời tiết. Rudi Garcia của Bỉ sau trận hòa Ai Cập khẳng định đội mình phải làm tốt hơn bất kể 10 hay 30 độ. Murat Yakin của Thụy Sĩ cũng chỉ ra vấn đề dứt điểm, chứ không đổ cho khí hậu sau trận hòa Qatar.
Đà tăng tốc ở vòng bảng
Sau giai đoạn nhập cuộc chậm, các đại diện châu Âu dần lấy lại nhịp. Kết thúc vòng bảng, thành tích đối đầu giữa châu Âu và phần còn lại là 17 trận thắng, 12 trận hòa và 7 trận thua. Con số này cho thấy sự chuyển biến từ trạng thái lúng túng ban đầu sang thế chủ động, dù không phải đội nào cũng bùng nổ.
Việc năm lần vô địch Brazil dừng bước, còn ba nước đồng chủ nhà Canada, Mexico, Mỹ đều bị loại ở vòng 16 đội càng làm nổi bật vị thế của các đội châu Âu trong bức tranh chung, dù bản thân châu Âu cũng có những đại diện phải rời giải sớm.
Bản lĩnh ở vòng knock-out
Bước sang giai đoạn loại trực tiếp, điểm nhấn của châu Âu nằm ở cách họ xử lý sức ép và hoàn cảnh bất lợi. Anh phải đá tại Azteca trước Mexico, đối mặt độ cao, thời tiết và khán giả cuồng nhiệt, nhưng vẫn chơi một trận được đánh giá là giàu tinh thần chiến đấu nhất từ đầu giải. Wayne Rooney nhận định chiến thắng này cho thấy Anh sở hữu tập thể đủ khả năng tranh cúp và niềm tin thu được là rất lớn.
Pháp vượt qua Paraguay trong thế trận bị đối thủ sử dụng nhiều tiểu xảo. Bỉ thì thắng Mỹ, bất chấp sức ép từ khán giả nước chủ nhà. Họ sẽ gặp Tây Ban Nha ở tứ kết, nơi tuyến giữa của đội đương kim vô địch châu Âu được đánh giá là thử thách lớn. Cựu hậu vệ Matt Upson cho rằng Bỉ đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực, nhưng sẽ phải chơi ở mức rất cao trước hàng tiền vệ Tây Ban Nha.
Từ số lượng đến chất lượng
Châu Âu có 16 suất dự World Cup, nhiều hơn bất kỳ khu vực nào khác, nên việc góp mặt đông đảo ở vòng tứ kết phần nào nằm trong dự đoán. Tuy nhiên, với thể thức 48 đội và thêm một vòng knock-out, việc sáu trong tám đội tứ kết là đại diện châu Âu vẫn là kết quả đáng chú ý.
Thực tế, châu Âu cũng đang chiếm ưu thế trên bảng xếp hạng của Liên đoàn bóng đá thế giới, với năm trong tám đội dẫn đầu đến từ khu vực này, bốn trong số đó đã vào tứ kết. Bồ Đào Nha, đội đứng thứ bảy, dừng bước trước Tây Ban Nha trong một cặp đấu nội bộ châu Âu ở vòng 16 đội, càng cho thấy sự cạnh tranh chủ yếu diễn ra giữa các đội cùng lục địa.
Ứng viên và kẻ thách thức
Trước giải, Pháp được xem là ứng viên số một và đến nay vẫn đi đúng quỹ đạo. Kylian Mbappe đang đua danh hiệu vua phá lưới với bảy bàn. Nhiều chuyên gia của BBC chọn Pháp cho ngôi vô địch, nhấn mạnh chiều sâu lực lượng trên hàng công. Danny Murphy cho rằng trong bối cảnh phải đá hiệp phụ dưới thời tiết nóng, những cầu thủ như Rayan Cherki, Ousmane Dembele hay Desire Doue, dù không đá chính, vẫn có thể tạo khác biệt khi vào sân ở thời điểm cuối trận.
Gael Clichy đánh giá Pháp, Tây Ban Nha và Anh là ba đội có khả năng tiến xa nhất. Ông nhắc tới việc Tây Ban Nha thường xuyên thành công ở nhiều cấp độ tuổi, còn với tư cách người Pháp, ông đặt niềm tin vào đội tuyển quê hương.
Những gương mặt vượt kỳ vọng
Bên cạnh các tên tuổi lớn, châu Âu còn có hai câu chuyện đáng chú ý. Na Uy trở lại World Cup sau 28 năm vắng bóng và đang tận dụng rất tốt cơ hội. Erling Haaland tỏa sáng với bảy bàn, trở thành điểm tựa cho tham vọng của đội trước trận gặp Anh.
Thụy Sĩ cũng gây ấn tượng khi giữ được sự bình tĩnh trong loạt sút luân lưu trước Colombia ở vòng 16 đội, dù phải đá trong bầu không khí căng thẳng. Chiến thắng này đưa họ vào tứ kết World Cup lần đầu kể từ năm 1954. Murat Yakin gọi đây là khoảnh khắc lịch sử và nhấn mạnh hành trình của đội vẫn tiếp tục, dù phía trước là thử thách lớn mang tên Argentina.
Một cơ hội hiếm cho châu Âu
Với sáu suất trong tám đội tứ kết, châu Âu đang ở vị thế thuận lợi để bổ sung thêm một chức vô địch World Cup ngoài lãnh thổ lục địa, điều vốn rất hiếm trong gần một thế kỷ. Từ khởi đầu chệch choạc, các đội bóng châu Âu đã dần chiếm lại thế chủ động và biến World Cup 2026 thành giải đấu mà họ nắm phần lớn quyền quyết định kết cục.