Trung Quốc tham vọng trở thành 'cường quốc không gian hàng đầu thế giới'
Trung Quốc đang chuẩn bị triển khai các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) trong không gian 5 năm tới, đánh dấu bước đi tham vọng nhằm chuyển dịch hoạt động điện toán tiêu tốn năng lượng lớn ra ngoài trái đất, thách thức trực tiếp kế hoạch tương tự của SpaceX do tỷ phú Elon Musk sáng lập.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không vũ trụ Trung Quốc (CASC) - nhà thầu không gian chủ lực của nước này đã cam kết xây dựng “hạ tầng trí tuệ số không gian cấp gigawatt” trong khuôn khổ kế hoạch phát triển 5 năm.
Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cho biết, các trung tâm dữ liệu mới sẽ tích hợp điện toán đám mây, điện toán biên và thiết bị đầu cuối, đồng thời kết nối chặt chẽ năng lực tính toán, lưu trữ và băng thông truyền dẫn.
Mô hình này cho phép dữ liệu thu thập từ trái đất được xử lý trực tiếp trên quỹ đạo, thay vì phải truyền về các trung tâm dữ liệu dưới mặt đất vốn đang chịu áp lực ngày càng lớn về năng lượng và hạ tầng.
Động thái của Bắc Kinh diễn ra trong bối cảnh SpaceX cũng theo đuổi tham vọng tương tự. Công ty Mỹ dự kiến sử dụng nguồn vốn từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trị giá khoảng 25 tỷ USD trong năm nay, để phát triển các trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ tuần trước, tỷ phú Elon Musk cho biết SpaceX có kế hoạch phóng các vệ tinh trung tâm dữ liệu AI chạy bằng năng lượng mặt trời trong 2-3 năm tới.
Trung Quốc đang chuẩn bị triển khai các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo đặt trong không gian trong vòng 5 năm tới.
Theo tỷ phú Musk, việc đặt các trung tâm dữ liệu trong không gian là “lựa chọn hiển nhiên” bởi sản lượng điện mặt trời trên quỹ đạo có thể cao gấp khoảng năm lần so với các tấm pin đặt trên mặt đất, giúp giảm đáng kể chi phí vận hành AI trong tương lai gần.
Về phía Trung Quốc, một tài liệu chính sách của CASC công bố hồi tháng 12/2025 cho thấy nước này đặt mục tiêu xây dựng một “đám mây không gian” quy mô công nghiệp vào năm 2030, dựa trên các trung tâm xử lý AI sử dụng năng lượng mặt trời cấp gigawatt. Việc tích hợp điện mặt trời không gian với điện toán AI được xác định là một trụ cột trong kế hoạch 5 năm lần thứ 15, đây là lộ trình phát triển kinh tế trung hạn của Trung Quốc.
CASC cũng cho biết trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ triển khai hoạt động du lịch không gian cận quỹ đạo và từng bước phát triển du lịch không gian quỹ đạo, mở rộng các ứng dụng thương mại của công nghệ vũ trụ.
Cuộc cạnh tranh giữa Trung Quốc và Mỹ đang ngày càng gay gắt khi cả hai quốc gia đều tìm cách biến không gian thành lĩnh vực kinh doanh thương mại tương tự hàng không dân dụng, giành lợi thế chiến lược và quân sự. CASC đặt mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành “cường quốc không gian hàng đầu thế giới” vào năm 2045.
Tuy nhiên, một trong những điểm nghẽn lớn của chương trình không gian Trung Quốc hiện nay là việc chưa hoàn tất thành công các thử nghiệm tên lửa tái sử dụng. Trong khi đó, SpaceX với tên lửa Falcon 9 tái sử dụng đã giúp công ty con Starlink chiếm ưu thế gần như tuyệt đối trong lĩnh vực vệ tinh quỹ đạo trái đất tầm thấp (LEO) và mở đường cho du lịch không gian quỹ đạo.
Khả năng tái sử dụng tên lửa được xem là yếu tố then chốt để giảm chi phí phóng và tăng tần suất đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Theo các số liệu chính thức, Trung Quốc đã thực hiện mức cao kỷ lục 93 vụ phóng không gian trong năm ngoái nhờ sự phát triển nhanh chóng của các doanh nghiệp không gian thương mại trong nước.
Những kế hoạch mới của CASC được công bố không lâu sau khi Trung Quốc khánh thành Trường Điều hướng Liên sao đầu tiên trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nhằm đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực tiên phong như động cơ liên sao và điều hướng không gian sâu. Động thái này cho thấy tham vọng chiến lược của Bắc Kinh trong việc chuyển trọng tâm từ quỹ đạo gần Trái Đất sang các sứ mệnh thám hiểm không gian sâu trong những thập kỷ tới.
Trong bối cảnh đó, Mỹ cũng đang đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt từ Trung Quốc trong nỗ lực đưa con người trở lại Mặt Trăng, nơi chưa có dấu chân phi hành gia kể từ sứ mệnh Apollo cuối cùng vào năm 1972.
Theo thống kê, Trung Quốc là quốc gia đứng thứ hai thế giới, với khoảng 450 tỷ phú. Trong đó, 5 tỷ phú giàu nhất là: Zhong Shanshan, Zhang Yiming, Ma...
Nguồn: [Link nguồn]
-30/01/2026 07:18 AM (GMT+7)
