Trung Đông nóng rực có thể đảo chiều xu hướng giá vàng, nhấn chìm bạc, bạch kim

Xung đột Trung Đông sẽ không làm thay đổi quỹ đạo của kim loại quý – nhưng một cuộc suy thoái kinh tế có thể đảo chiều xu hướng giá vàng, nhấn chìm thị trường bạc và nhóm bạch kim.

Giá vàng chịu áp lực lớn

Thị trường kim loại quý bước vào tuần mới 16-23/3 với nhiều biến động khi giá vàng thế giới chịu áp lực giảm khá mạnh trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu có dấu hiệu ổn định trở lại và giá dầu hạ nhiệt.

Vào cuối phiên giao dịch ngày 16/3 trên thị trường châu Á, giá vàng giao ngay có thời điểm giảm sâu, tiến sát ngưỡng 4.970 USD/ounce – mức thấp nhất trong nhiều phiên gần đây. Sang phiên giao dịch tại New York, giá vàng hồi phục nhẹ nhưng vẫn ghi nhận mức giảm khoảng 0,3%, dao động quanh mốc 5.000 USD/ounce.

Diễn biến này đánh dấu sự điều chỉnh đáng chú ý của thị trường kim loại quý sau giai đoạn tăng mạnh trước đó. Trong tuần giao dịch từ ngày 9-13/3, giá vàng từng leo lên đỉnh khoảng 5.250 USD/ounce, trước khi quay đầu giảm dần và quay về vùng 5.000 USD/ounce.

Tại Việt Nam, thị trường vàng miếng và vàng nhẫn cũng chịu áp lực tương tự. Giá vàng SJC và vàng nhẫn hiện phổ biến quanh ngưỡng 183 triệu đồng/lượng, giảm đáng kể so với mức cao nhất của tuần trước, ở mức khoảng 187,2 triệu đồng/lượng (giá bán ra).

Đà giảm của vàng diễn ra trong bối cảnh tâm lý thị trường tài chính toàn cầu cải thiện trở lại. Các chỉ số chứng khoán Mỹ phục hồi trong phiên đầu tuần đã làm giảm nhu cầu trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, giá dầu thô cũng giảm mạnh gần 4% so với cuối tuần trước, với dầu WTI rơi xuống dưới mốc 95 USD/thùng. Việc giá năng lượng hạ nhiệt phần nào làm giảm áp lực lạm phát, từ đó khiến nhu cầu nắm giữ vàng và bạc như một tài sản phòng ngừa rủi ro bị suy yếu.

Không chỉ vàng, thị trường bạc cũng chịu áp lực bán tương tự trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Hai tại Mỹ. Bạc giảm về ngưỡng 80 USD/ounce, so với đỉnh 120 USD/ounce hồi cuối tháng 1.

Tuy nhiên, bất chấp áp lực điều chỉnh, vàng vẫn cho thấy sức chống chịu khá tốt. Kim loại quý này tiếp tục giữ được vùng hỗ trợ quan trọng quanh 5.000 USD/ounce sau khi một loạt dữ liệu kinh tế Mỹ gây thất vọng.

Cục Dự trữ Liên bang New York cho biết chỉ số khảo sát sản xuất Empire State trong tháng 3 đã giảm mạnh xuống -0,2 điểm, thấp hơn đáng kể so với mức 7,1 của tháng 2.

Giá vàng có thể giảm nếu kinh tế Mỹ suy thoái. Ảnh: HH

Suy thoái kinh tế có thể thay đổi xu hướng giá vàng

Theo các nhà phân tích kim loại quý của Heraeus, lịch sử cho thấy các cuộc khủng hoảng dầu mỏ do chiến tranh gây ra thường chỉ có tác động hạn chế đến xu hướng dài hạn của giá kim loại quý.

Thực tế, hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn trong thập niên 1970 xảy ra trong bối cảnh thị trường kim loại quý đang trong chu kỳ tăng mạnh, và giá vàng tiếp tục leo thang sau các cú sốc năng lượng. Tuy nhiên, giá kim loại quý chỉ thực sự đạt đỉnh và đảo chiều khi nền kinh tế Mỹ bước vào suy thoái.

Tương tự, cuộc Chiến tranh vùng Vịnh năm 1990 diễn ra khi giá kim loại quý đang trong xu hướng giảm. Đà giảm đó tiếp tục kéo dài khi cuộc chiến trùng với giai đoạn suy thoái kinh tế toàn cầu.

Ngược lại, các cuộc xung đột như chiến tranh Iraq năm 2003 hay xung đột Nga – Ukraine năm 2022 lại không dẫn tới suy thoái kinh tế ngay lập tức, nên tác động của cú sốc dầu mỏ đối với thị trường kim loại quý khá hạn chế.

Từ góc độ này, căng thẳng quân sự tại Iran hiện nay – dù đang gây ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng – có thể chưa đủ để làm thay đổi xu hướng dài hạn của giá vàng.

Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Trong những ngày gần đây, tình hình địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Iran bị cáo buộc tấn công sân bay Dubai, cảng dầu Fujairah của UAE bị đình chỉ hoạt động bốc dỡ sau các vụ tấn công, trong khi Tehran cũng thử thách giới hạn của NATO bằng việc phóng tên lửa vào lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ.

Căng thẳng tại khu vực còn gia tăng khi Mỹ kêu gọi các nước điều tàu chiến tới bảo vệ eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Theo Heraeus, cú sốc giá dầu nếu kéo dài có thể làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh chu kỳ kinh doanh hiện nay đã kéo dài gần sáu năm – mức thường thấy trước khi nền kinh tế bước vào giai đoạn suy thoái.

Vàng, vốn được coi là tài sản trú ẩn an toàn, có thể chịu áp lực điều chỉnh nhưng thường giảm ít hơn so với các kim loại khác. Trong khi đó, bạc và nhóm kim loại bạch kim – vốn có tỷ trọng sử dụng lớn trong công nghiệp – có nguy cơ giảm mạnh hơn khi hoạt động sản xuất và nhu cầu công nghiệp suy yếu.

Ngoài ra, cú sốc giá dầu cũng đang khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ.

Dù vậy, một số yếu tố dài hạn vẫn có thể hỗ trợ nhu cầu kim loại quý. Chẳng hạn, Ấn Độ – quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới – vừa cho phép các quỹ đầu tư cổ phiếu phân bổ tới 35% tài sản vào vàng và bạc.