Bí mật đằng sau pháo đài cất giữ 4.581 tấn vàng của Mỹ

Khi nhắc đến kho vàng của Mỹ, người ta nghĩ đến Pháo đài Knox (Fort Knox) ở bang Kentucky. Đây là kho lưu trữ vàng lớn nhất của Mỹ, cất giữ khoảng 4.581 tấn vàng, tương đương hơn một nửa tổng dự trữ vàng của quốc gia này.

Pháo đài Knox được xây dựng vào những năm 1930 và lô vàng đầu tiên được chuyển đến đây vào năm 1937, được hộ tống bởi Trung đoàn Kỵ binh số 1 (đơn vị chiến đấu lâu đời nhất của Quân đội Mỹ).

Kể từ đó, nơi này trở thành "thánh địa" bảo vệ tài sản quốc gia với hệ thống an ninh tối tân, tường bê tông cốt thép dày và sự bảo vệ 24/7 từ lực lượng Cảnh sát Xưởng đúc tiền Mỹ.

Điều thú vị là số vàng tại Fort Knox có giá trị sổ sách chỉ 42,22 USD mỗi troy ounce (khoảng 31,1 gram). Đây là một mức giá được Quốc hội Mỹ ấn định từ năm 1973 và không hề thay đổi trong suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Trong khi đó, giá vàng thị trường hiện vượt mốc 4.000 USD/ounce, đẩy tổng giá trị kho vàng Mỹ lên hơn 1.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử. Con số này gấp gần 100 lần giá trị chỉ 11 tỷ USD trên sổ sách kế toán của Bộ Tài chính Mỹ.

Pháo đài Knox tại bang Kentucky là nơi lưu giữ hơn một nửa kho vàng dự trữ của Mỹ với khối lượng 4.581 tấn. Ảnh: Physical Gold

Cuộc tranh cãi: ‘Mở cửa Fort Knox!’

Những tranh cãi về kho vàng Fort Knox không phải là mới, nhưng đã bùng nổ trở lại khi Thượng nghị sĩ Mike Lee của Đảng Cộng hòa giới thiệu dự luật "Đạo luật Minh bạch Dự trữ Vàng năm 2025" (Gold Reserve Transparency Act).

Dự luật này kêu gọi một cuộc kiểm toán toàn diện và công khai về vàng dự trữ của Mỹ. Đây là điều chưa từng được thực hiện trong hơn nửa thế kỷ.

"Người Mỹ cần biết kho báu quốc gia của họ có còn an toàn và được tính toán chính xác hay không. Điều đó có nghĩa là thông qua Đạo luật Minh bạch Dự trữ Vàng, mở cửa Fort Knox, các cơ sở của Xưởng đúc tiền Mỹ và Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York để kiểm toán, sau đó công bố kết quả công khai", ông Lee nói.

Tháng 2/2025, Tổng thống Donald Trump tuyên bố cho phép tỷ phú Elon Musk cùng các quan chức chính phủ vào bên trong Fort Knox để kiểm tra số vàng còn "nguyên vẹn" hay không. Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent khẳng định "tất cả vàng đều có mặt và được kiểm toán nội bộ đầy đủ".

Tuy nhiên, nhiều người vẫn hoài nghi và lo ngại về nguy cơ thất thoát vàng sau nhiều thập kỷ không có kiểm toán độc lập.

Những ‘kho báu’ khác của nước Mỹ

Không chỉ có Fort Knox, vàng của Mỹ còn được lưu trữ tại nhiều địa điểm khác, tạo thành một mạng lưới kho vàng chiến lược trên khắp đất nước. Mỗi nơi đều đảm nhận những vai trò quan trọng khác nhau trong hệ thống dự trữ tài sản quốc gia.

Xưởng đúc tiền West Point (bang New York) là kho vàng lớn thứ hai của Mỹ, lưu trữ khoảng 56 triệu ounce vàng (tương đương hơn 1.740 tấn). Đây không chỉ là nơi cất giữ vàng thỏi mà còn là cơ sở đúc những đồng tiền xu vàng kỷ niệm giá trị cao của Mỹ.

Xưởng đúc tiền Denver (bang Colorado) cũng đóng vai trò quan trọng khi lưu trữ gần 44 triệu ounce vàng (khoảng 1.360 tấn) như một phần của dự trữ vàng quốc gia. Nơi này vốn nổi tiếng với việc đúc tiền xu lưu hành, nhưng ít ai biết rằng bên trong những bức tường kiên cố đó còn có một kho dự trữ khổng lồ.

Kho vàng của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York nằm sâu 25m dưới lòng đất, nơi lưu giữ vàng cho các chính phủ nước ngoài và tổ chức quốc tế với tổng giá trị hàng trăm tỷ USD. Ảnh: American Banker

Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York ở Manhattan là một trường hợp đặc biệt. Tại đây đang lưu giữ 13,4 triệu ounce vàng (hơn 416 tấn), nhưng lại là kho lưu ký cho chính phủ các nước và tổ chức quốc tế, nghĩa là số vàng này không thuộc sở hữu của Mỹ. Đây là một trong những kho vàng lớn nhất thế giới, nằm sâu dưới lòng đất của Phố Wall.

Ngoài ra, còn khoảng 2,8 triệu ounce vàng (hơn 86 tấn) được lưu trữ dưới dạng hàng lưu động, bao gồm vàng miếng, tiền xu và phôi vàng tại nhiều cơ sở khác nhau trên toàn nước Mỹ.

Tổng cộng, Mỹ nắm giữ khoảng 8.133,5 tấn vàng, chiếm khoảng 25% tổng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới. Đây là lượng vàng dự trữ lớn nhất hành tinh, vượt xa các quốc gia xếp sau như Đức (khoảng 3.300 tấn) hay Italy (khoảng 2.450 tấn).

Điều đặc biệt về kho vàng New York

Một điều ít người biết là kho vàng tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, dù được coi là kho vàng lớn nhất thế giới lại không thuộc sở hữu của Mỹ.

Phần lớn số vàng ở đây thuộc về các chính phủ nước ngoài, ngân hàng trung ương và các tổ chức quốc tế, những người tin tưởng gửi vàng của họ tại Mỹ.

Đức và Italy là hai trong số những quốc gia lưu trữ một phần lớn vàng dự trữ của mình tại New York, với tổng giá trị lên tới khoảng 245 tỷ USD theo giá thị trường hiện nay. Điều này bắt nguồn từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh, khi châu Âu lo ngại Liên Xô và gửi vàng sang Mỹ để bảo toàn tài sản.

Tuy nhiên, làn sóng "hồi hương vàng" diễn ra mạnh mẽ trong những năm gần đây. Đức đã hoàn tất việc chuyển một phần vàng từ New York và Paris về Frankfurt vào năm 2017.

Xu hướng này đang lan rộng khi nhiều quốc gia, bao gồm một số nước châu Âu và châu Á, cũng xem xét việc hồi hương vàng dự trữ, như một cách để đa dạng hóa rủi ro và chủ động hơn trong quản lý tài sản quốc gia.