Chứng khoán toàn cầu lao dốc, hơn 3.000 tỷ USD vốn hóa Mỹ bốc hơi

Thị trường chứng khoán toàn cầu trải qua một phiên giao dịch đầy biến động khi làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ tại Mỹ lan rộng sang châu Á, kéo theo sự sụt giảm mạnh của nhiều chỉ số chủ chốt.

Làn sóng bán tháo lan rộng từ Phố Wall

Trong phiên giao dịch ngày 5/11, chứng khoán Mỹ mất hơn 3.000 tỷ USD giá trị vốn hóa khi áp lực bán gia tăng trên diện rộng. Chỉ số Nasdaq 100, vốn tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ, đóng cửa giảm 6,4%. Các cổ phiếu bán dẫn, nhóm có mức tăng trưởng nổi bật trong năm, chịu sức ép đặc biệt lớn.

Đà giảm không chỉ giới hạn ở những doanh nghiệp trực tiếp tham gia phát triển AI. Chỉ số S&P 500 cũng mất 4,4% khi hoạt động bán tháo lan sang các lĩnh vực ít liên quan trực tiếp đến việc xây dựng hạ tầng AI. Diễn biến này cho thấy tâm lý thận trọng đang bao trùm thị trường, trong bối cảnh nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng tăng trưởng của các doanh nghiệp sau giai đoạn đặt cược mạnh vào AI.

Áp lực bán tiếp tục lan sang các thị trường khác. Tại châu Âu, hợp đồng tương lai của chỉ số Stoxx Europe 600 và FTSE 100 đều giảm khoảng 1%, báo hiệu khả năng các thị trường này mở cửa trong sắc đỏ vào ngày 6/11.

Một nhà đầu tư xem màn hình hiển thị diễn biến thị trường chứng khoán tại một công ty chứng khoán ở Bắc Kinh (Ảnh: Greg Baker/Getty Images)

Tại châu Á, mức độ điều chỉnh còn mạnh hơn. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản có thời điểm giảm khoảng 6%, trong khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc phải tạm ngừng giao dịch trong 20 phút sau khi chỉ số Kospi lao dốc 8,5% ngay đầu phiên, kích hoạt cơ chế ngắt mạch tự động.

Diễn biến trên cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng lớn của các thị trường chứng khoán châu Á vào triển vọng phát triển của ngành công nghệ và chuỗi cung ứng AI toàn cầu. Khi kỳ vọng về đầu tư hạ tầng AI tại Mỹ bị đặt dấu hỏi, các thị trường tập trung nhiều doanh nghiệp sản xuất chip và linh kiện công nghệ lập tức trở thành tâm điểm của hoạt động bán tháo.

Điểm đáng chú ý của đợt bán tháo lần này là thị trường không chỉ phản ứng với các yếu tố kinh tế hay kết quả kinh doanh doanh nghiệp, mà còn chịu tác động từ những thay đổi trong cục diện chính trị Mỹ.

Kết quả bầu cử ngày 3/11 cho thấy một làn sóng chiến thắng của đảng Dân chủ, giúp đảng này giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội Mỹ cùng nhiều vị trí cấp bang. Ban đầu, thị trường chứng khoán có phản ứng tích cực trước kết quả bầu cử. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư nhanh chóng đảo chiều khi những lo ngại về tương lai của hoạt động đầu tư AI ngày càng gia tăng.

Một bộ phận các nghị sĩ đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đã vận động phản đối việc xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng những thay đổi về chính sách và quy định trong thời gian tới có thể gây khó khăn cho các dự án hạ tầng AI, vốn đang đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khổng lồ từ các tập đoàn công nghệ.

Các trung tâm dữ liệu là một mắt xích quan trọng trong quá trình phát triển AI, kéo theo nhu cầu lớn về chip bán dẫn, thiết bị lưu trữ, hệ thống điện và các hạ tầng liên quan. Vì vậy, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy tốc độ mở rộng các dự án này có thể chậm lại đều có khả năng tác động tới triển vọng doanh thu của nhiều doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng công nghệ.

Ông Charles-Henry Monchau, Giám đốc đầu tư tại ngân hàng tư nhân Syz Group của Thụy Sĩ, cho biết chiến thắng của đảng Dân chủ khiến nhà đầu tư lo ngại rằng giai đoạn đỉnh cao của chi tiêu vốn cho AI có thể đã ở phía sau.

Nỗi lo này đặc biệt đáng chú ý khi các cổ phiếu công nghệ và bán dẫn đã trở thành một trong những nhóm dẫn dắt đà tăng của thị trường trong năm nay. Những doanh nghiệp được hưởng lợi từ nhu cầu đầu tư AI không chỉ ghi nhận sự quan tâm lớn của nhà đầu tư mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì kỳ vọng tăng trưởng của các chỉ số chứng khoán.

Khi triển vọng chi tiêu cho AI bị nghi ngờ, hoạt động bán tháo nhanh chóng lan rộng, không chỉ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất chip mà còn tác động đến những doanh nghiệp có mức độ tiếp xúc khác nhau với lĩnh vực này.

Dòng tiền tìm đến những thị trường ít phụ thuộc vào AI

Trong bối cảnh cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh, dòng tiền bắt đầu tìm đến những thị trường ít phụ thuộc hơn vào chu kỳ đầu tư AI.

Ấn Độ là một trong những thị trường đi ngược xu hướng chung tại châu Á. Chỉ số Nifty 50 tăng 0,5% trong phiên ngày 6/11, khi các nhà đầu tư rút vốn khỏi những cổ phiếu gắn với AI tìm kiếm cơ hội tại một thị trường có mức độ hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng công nghệ thấp hơn.

Theo ông Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo ở Singapore, Ấn Độ đang trở nên hấp dẫn như một thị trường không phụ thuộc vào câu chuyện AI. Các lĩnh vực tiêu dùng nội địa, ngân hàng và cơ sở hạ tầng mang lại động lực tăng trưởng lợi nhuận khác với những thị trường như Hàn Quốc và Đài Loan, vốn tập trung nhiều vào ngành bán dẫn.

Các quỹ đầu tư tổ chức nước ngoài đã rót khoảng 1,6 tỷ USD vào cổ phiếu Ấn Độ trong phiên 5/11. Dù vậy, tính từ đầu năm, chỉ số Nifty 50 vẫn giảm 5,7%.

Ở chiều ngược lại, thị trường chứng khoán Indonesia tiếp tục kéo dài chuỗi giảm điểm. Chỉ số chứng khoán chính của Jakarta giảm thêm 2% trong phiên 6/11, nâng mức thua lỗ từ đầu năm lên 43%, qua đó tiếp tục là thị trường chứng khoán có diễn biến kém nhất thế giới trong năm nay.

Các thị trường Đông Nam Á khác cũng không tránh khỏi ảnh hưởng. Chỉ số chứng khoán Singapore giảm 2,5%, trong khi thị trường Malaysia mất hơn 1%. Malaysia vốn đã trở thành một trung tâm phát triển các trung tâm dữ liệu và sản xuất chip trong những năm gần đây, do đó cũng chịu tác động từ những lo ngại về triển vọng đầu tư AI.

Chỉ số Nasdaq lao dốc vào "vùng điều chỉnh" ngày 5/11 (Ảnh: John Angelillo/UPI/Shutterstock)

Trong khi đó, nhu cầu tìm kiếm tài sản an toàn khiến trái phiếu chính phủ Trung Quốc được chú ý. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của nước này giảm 0,02 điểm phần trăm xuống 1,58% trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Sáu, mức thấp kỷ lục.

Chỉ số CSI 300 của Trung Quốc giảm 1,6%, trong khi đồng nhân dân tệ ổn định ở mức 6,67 nhân dân tệ/USD. Động thái tìm đến trái phiếu diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc vẫn đang đối mặt với tăng trưởng chậm lại và áp lực giảm phát kể từ khi bong bóng bất động sản vỡ vào năm 2021.

Trên thị trường hàng hóa, giá dầu tăng trở lại trên 100 USD/thùng. Diễn biến này phản ánh những đánh giá của nhà đầu tư về khả năng chiến thắng của đảng Dân chủ có thể làm gia tăng triển vọng chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông.

Phố Wall phát tín hiệu ổn định, nhưng lo ngại vẫn còn

Sau phiên giảm sâu, thị trường chứng khoán Mỹ phát đi một số tín hiệu ổn định hơn trong phiên giao dịch ngày 6/11. Hợp đồng tương lai của Nasdaq 100 tăng khoảng 0,7-0,8% trong phiên giao dịch tại châu Á, trong khi hợp đồng tương lai S&P 500 biến động quanh mức tham chiếu, có thời điểm giảm 0,1% và có thời điểm tăng nhẹ 0,1%.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đi ngang ở mức 4,84% sau khi giảm trong phiên trước đó. Chỉ số USD tăng 0,3% so với rổ các đồng tiền chủ chốt.

Những tín hiệu này cho thấy áp lực bán tại Phố Wall có thể đang dịu bớt, dù các thị trường châu Á vẫn tiếp tục chịu sức ép lớn từ hoạt động điều chỉnh danh mục đầu tư liên quan đến AI.

Tuy nhiên, đợt bán tháo hiện nay cho thấy thị trường đang đứng trước một phép thử quan trọng: liệu mức đầu tư khổng lồ vào AI có tiếp tục được duy trì, hay tốc độ mở rộng hạ tầng công nghệ sẽ chậm lại khi những rủi ro về chính sách và hiệu quả đầu tư ngày càng được chú ý.

Trong khi chưa có xác nhận về việc các dự án trung tâm dữ liệu bị hủy bỏ hay doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm dự báo lợi nhuận, những lo ngại về triển vọng chi tiêu vốn vẫn đủ sức kích hoạt một đợt điều chỉnh mạnh trên thị trường toàn cầu. Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với các nền kinh tế và doanh nghiệp châu Á đang phụ thuộc lớn vào nhu cầu chip bán dẫn và hạ tầng công nghệ từ Mỹ.

Theo Financial Times

Tesla và SpaceX mất hơn 420 tỷ USD giá trị vốn, tài sản Elon Musk lao dốc

Cổ phiếu Tesla và SpaceX đồng loạt giảm mạnh sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, khiến tổng giá trị vốn hóa thị trường của hai doanh nghiệp do Elon...

Bấm xem >>