Nguyên nhân giá xăng dầu "ngược chiều" giá vàng giữa xung đột Trung Đông?

Thông thường giá xăng dầu và giá vàng hay tỉ lệ thuận. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp diễn, giá xăng dầu tăng cao còn giá vàng giảm mạnh và ngược lại.

Giá xăng dầu hôm nay "lao dốc", giá vàng hồi phục

Tính đến 17 giờ hôm nay 10/3 (giờ Việt Nam), giá dầu thô giao dịch ở mức 88,35 USD/thùng, giảm mạnh so với thời điểm cao nhất ngày hôm qua 9/3 (khoảng 116 USD/thùng).

Giá xăng dầu hôm nay bất ngờ giảm mạnh xuống dưới 90 USD/thùng vào hôm qua sau khi tăng vọt lên gần 120 USD/thùng trong phiên trước đó, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra tín hiệu rằng cuộc chiến với Iran có thể sắp kết thúc và chiến dịch quân sự của Mỹ đang tiến triển tốt hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu.

Trong khi đó, giá vàng hôm nay 10/3 cũng đang dần hồi phục so với mức thấp nhất hôm qua. Theo đó, giá vàng giao ngay lúc 17 giờ phút hôm nay ngày 10/3 (giờ Việt Nam) giao dịch ở quanh ngưỡng 5.179 USD/ounce, tăng mạnh 93 USD/ounce so với cùng thời điểm qua.

Trước đó, giá vàng giảm thấp nhất về mức khoảng 5.030 USD/ounce sau khi giá dầu tăng mạnh gần 120 USD/thùng.

Nguyên nhân giá xăng dầu "ngược chiều" giá vàng giữa xung đột Trung Đông? - 2

Theo giới chuyên gia, việc giá xăng dầu và giá vàng đối lập nhau trong thời gian gần đây khá bất thường. Bởi bình thường xăng dầu và vàng có mối quan hệ "tương hỗ" vì một số lý do sau.

Thứ nhất, xăng dầu là chi phí đầu vào của hầu hết các ngành sản xuất và vận tải. Khi giá dầu tăng cao, chi phí hàng hóa tăng, dẫn đến lạm phát. Vàng vốn được coi là "hầm trú ẩn" an toàn để chống lại lạm phát, nên khi lạm phát tăng, người dân đổ xô đi mua vàng, đẩy giá vàng lên.

Thứ hai, cả dầu và vàng thường được niêm yết bằng đồng USD. Khi đồng USD suy yếu, cả hai mặt hàng này thường cùng tăng giá. Thứ ba, các cuộc xung đột như tại Trung Đông thường vừa làm gián đoạn nguồn cung dầu (đẩy giá dầu tăng), vừa gây tâm lý lo ngại (đẩy giá vàng tăng).

Lý giải giá xăng dầu và giá vàng "ngược chiều"

Mặc dù vậy, một số chuyên gia cho rằng, dù hiếm có trường hợp giá xăng dầu và giá vàng "đi ngược" nhưng kịch bản này vẫn xảy ra, đặc biệt là trong bối cảnh hiện tại.

Theo PGS.TS Đinh Trong Thịnh, giá xăng dầu hôm nay và những ngày vừa qua trái chiều với giá vàng do 3 nguyên nhân.

Thứ nhất, do áp lực lãi suất. Nếu giá xăng dầu tăng quá cao khiến lạm phát vượt tầm kiểm soát, Ngân hàng Trung ương có thể duy trì lãi suất ở mức cao hoặc tăng thêm để kiềm chế. Lãi suất cao khiến việc giữ vàng (vốn không sinh lời) trở nên kém hấp dẫn hơn so với gửi tiết kiệm hoặc trái phiếu, dẫn đến giá vàng giảm.

Thứ hai, nhu cầu thanh khoản. Trong một số thời điểm thị trường hoảng loạn, các nhà đầu tư lớn có thể bán vàng (tài sản có tính thanh khoản cao) để bù đắp thua lỗ ở các danh mục khác hoặc để chuyển sang tích trữ USD.

Giá xăng những ngày gần đây đang đi ngược so với giá vàng. Ảnh: AI thiết kế

Thứ ba, sự lệch pha cung - cầu. Đôi khi giá dầu tăng do đứt gãy nguồn cung cục bộ, nhưng giá vàng lại giảm do các quỹ đầu tư chốt lời sau một thời gian dài tăng nóng.

Theo Kitco News, yếu tố chính tác động đến giá vàng, dầu mỏ, USD cũng như hầu hết các thị trường khác gần đây là cuộc xung đột đang diễn ra giữa Mỹ/Israel và Iran, bắt đầu từ ngày 28/2 vừa qua khi Israel và Mỹ cùng tiến hành các cuộc không kích vào Iran.

Ngay sau cuộc tấn công, đồng USD đã trở thành tài sản trú ẩn an toàn được ưa chuộng nhất, khiến giá vàng vốn thường phản ứng tích cực với các xung đột địa chính trị giảm mạnh. Sự tăng vọt của đồng USD phản ánh niềm tin của nhà đầu tư rằng ưu thế quân sự của Mỹ sẽ dẫn đến một giải pháp nhanh chóng, làm giảm bớt xu hướng tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn thường thấy đối với vàng.

Tuy nhiên, viễn cảnh chiến tranh kéo dài ở Trung Đông đã làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài, sự tăng vọt của giá dầu lên 119 USD/thùng trong ngày hôm qua là bằng chứng rõ ràng nhất cho nỗi lo lắng đó và cùng với đó là những lo ngại về lạm phát.

Những lo ngại về lạm phát hiện đang tác động trực tiếp đến kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) và đó ngày càng trở thành yếu tố chi phối chính đối với giá vàng. Lãi suất cao thường gây áp lực lên giá vàng bằng cách làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ một tài sản không sinh lời, tuy nhiên kim loại quý này đã cho thấy khả năng phục hồi bất thường, cho thấy nhu cầu phòng ngừa lạm phát đang bắt đầu bù đắp những khó khăn do lãi suất gây ra.

Giá vàng phục hồi trong khi giá dầu thô giảm mạnh và đồng USD đã bắt đầu suy yếu so với mức đỉnh. Đồng USD yếu hơn làm cho vàng rẻ hơn đối với người mua nước ngoài và thường tạo động lực đẩy giá lên. Nếu xung đột leo thang và lạm phát năng lượng bắt đầu ảnh hưởng đến chỉ số CPI tổng thể (số liệu tiếp theo sẽ được công bố trong 2 tuần nữa) Fed có thể rơi vào tình thế khó xử khi phải cân nhắc giữa tăng trưởng chậm lại và áp lực giá cả dai dẳng, một kịch bản đình trệ kinh tế thường có lợi cho vàng.

Giới chuyên gia nhận định, hiện tại, thị trường đang trong tình trạng giằng co. Sức mạnh của đồng USD và triển vọng trì hoãn việc cắt giảm lãi suất đang kìm hãm đà tăng của vàng, trong khi sự bất ổn địa chính trị, nỗi lo lạm phát do giá dầu tăng và những nghi ngờ ngày càng tăng về việc giải quyết nhanh chóng xung đột Iran đang tạo ra những lực hỗ trợ đáng kể.