Chấn thương của trung vệ Hiểu Minh U23 Việt Nam dưới con mắt của chuyên gia y học thể thao

Nhận định về chấn thương đứt dây chằng chéo trước (ACL) của trung vệ Nguyễn Hiểu Minh (đội tuyển U23 Việt Nam), Tiến sĩ y học thể thao Nguyễn Ngọc Anh Tuấn, Đại học Thể thao Bắc Kinh (Trung Quốc), đánh giá đây là một chấn thương khá nặng nhưng nếu tuân thủ phác đồ điều trị, Hiểu Minh hoàn toàn có thể sớm hồi phục.

Phút 30 trận bán kết giữa U23 Việt Nam và U23 Trung Quốc trong khuôn khổ VCK U.23 châu Á 2026, trong pha truy cản với Xiang Yuwang, Hiểu Minh đã gặp chấn thương nghiêm trọng.

Sau khi ngã xuống, anh vẫy tay ra hiệu không thể tiếp tục thi đấu và phải rời sân bằng cáng với sự chăm sóc của đội ngũ y tế. Sau khi được đưa đến bệnh viện kiểm tra, chẩn đoán ban đầu cho thấy Hiểu Minh bị đứt dây chằng chéo (ACL) và có thể phải nghi thi đấu từ 6 đến 9 tháng.

Tâm lý và prehab (phục hồi chức năng trước phẫu thuật)

Đánh giá về chấn thương của trung vệ Hiểu Minh, Tiến sĩ y học thể thao Nguyễn Ngọc Anh Tuấn, Đại học Thể thao Bắc Kinh (Trung Quốc) đánh giá: Tâm lý sẽ là yếu tố thuộc hàng quan trọng nhất không chỉ là chấn thương ACL mà bao gồm tất cả các chấn thương khác thuộc dạng trung bình tới nặng trong thể thao.

Theo ông Tuấn, đang trong tuổi chuẩn bị chín của sự nghiệp, vào một mùa giải thành công vượt bậc, có được sự thừa nhận của Ban huấn luyện và người hâm mộ mà lại dính chấn thương như vậy thì quả thật rất khó khăn. Do vậy, việc đả thông tư tưởng cho họ cần sự đồng hành của nhiều người.

Vấn đề tâm lý không chỉ ở những khúc mắc đến việc phải dừng thi đấu 1 thời gian, liệu có trở lại được hay không mà còn là những ngày tháng dài phía trước với từng bước chân tập đi, từng cái nhấc chân run rẩy và học lại gần như tất cả. Kiên trì và nỗ lực để vượt qua đoạn này không phải ai cũng dễ dàng làm được.

Về prehab, với quan điểm của TS Tuấn, việc đứt ACL hay các tổn thương tương tự sẽ cần thêm thời gian để tập “trước mổ” để gối có thể ổn hơn trước khi phẫu thuật. Quá trình này ngoài việc chờ đợi giúp gối “cool down” lại cũng là quá trình bệnh nhân làm quen với những gì phải làm sau khi mổ. Khi cơ thể sẵn sàng hơn thì quá trình sau đó sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Phẫu thuật và phục hồi chức năng

Cũng theo TS Tuấn, hiện nay có nhiều phương án phẫu thuật tái tạo dây chằng và các tổn thương trong gối hiện đại. Các bệnh viện ở Việt Nam hiện làm khá tốt. Hiểu Minh dù thực hiện ca mổ ở Việt Nam hay nước ngoài thì hiệu quả đều sẽ không khác biệt quá mức.

"Theo chia sẻ của nhiều anh em ngoại khoa, mổ tái tạo dây chằng không phải là một dạng phẫu thuật quá “khó”, chỉ là đối tượng là VĐV thành tích cao, các yêu cầu và cân nhắc phương án sẽ phức tạp hơn 1 chút so với người bình thường", TS Tuấn nhận định.

Hiểu Minh sẽ cần kiên nhẫn và theo đúng chỉ định của bác sĩ để phục hồi sau chấn thương ACL. Ảnh: AFC

Nhưng phục hồi chức năng mới là đoạn phiền phức và khó khăn. Theo TS Tuấn, việc bệnh nhân có thật sự tuân thủ và nỗ lực qua từng ngày với các phác đồ (khác nhau) của các BS hay ko sẽ quyết định lớn đến tốc độ phục hồi và thời gian/chất lượng trở lại thi đấu.

Hiện nay trên mạng có rất nhiều thông tin và đơn vị cung cấp dịch vụ này, nhưng tốt nhất vẫn nên chọn những chỗ có uy tín, thường làm việc với VĐV thành tích cao (quan trọng) và trên hết là có thể cam kết được lâu dài.

Bao giờ Hiểu Minh có thể thi đấu lại?

TS Tuấn cho rằng, mọi người hay bị nhầm lẫn về việc sử dụng đơn vị gì làm định lượng cho lộ trình phục hồi các chấn thương.(Ví dụ mấy tháng, mấy tuần…). Nhưng đây là quan điểm chưa thật sự đúng. Việc bệnh nhân có thể “tăng level” trong quá trình tập luyện phụ thuộc vào chính biểu hiện cơ thể và khả năng đáp ứng của họ. Tất nhiên sẽ có những mốc thời gian tham khảo, nhưng nó là để tham khảo.

Và cuối cùng, ông Tuấn nhận xét: Chúng ta không nên quá vội vàng tăng tiến nếu chỉ đơn thuần là cảm thấy mình đủ khỏe, vì phần “dây chằng nối” đấy vẫn cần một khoảng thời gian nhất định để thật sự ổn định, bạn sẽ rất khó để thật sự cảm nhận được nó.

"Mình có những anh bạn VĐV rất khỏe, vài hôm là bỏ nạng, tầm 3-4 tuần có khi chạy bình thường được. Nhưng mình luôn phải hãm họ lại bởi cơ thể của VĐV khác với người thường. Đó là lý do tại sao bạn nên tìm những nơi có kinh nghiệm làm việc với VĐV để họ hiểu bạn hơn, hoặc hiểu cơ thể người chơi thể thao hơn", ông Tuấn kể.

Các mốc thời gian tham khảo với người bị chấn thương ACL

- 3 tháng là thời điểm bạn có thể chạy lại được, hoặc ít nhất bắt đầu tập chạy.

- 6 tháng là thời điểm bạn có thể bắt đầu tập luyện chuyên môn trở lại với mức độ cơ bản. Ví dụ ra chuyền bóng, chạy trên sân cỏ, hoặc bóng rổ thì tập ném, tập handle, tập lên rổ lại lấy cảm giác và thực hiện các động tác chuyển hướng trong phạm vi có kiểm soát

- 9 tháng là khoảng thời gian tối thiểu để bạn tham gia vào các trận thi đấu (hoặc đấu tập) có đối kháng. Còn nếu bạn không phải VĐV, không có áp lực về thời gian, tiền lương, hợp đồng… lời khuyên là ít nhất 12 tháng.

TS Tuấn kết luận: Đứt dây chằng chéo trước (ACL) là một chấn thương nặng. Nhưng nó không phải chấn thương kết thúc sự nghiệp của một cầu thủ hoặc chấm dứt đam mê của một người chơi thể thao. Nhưng việc bạn đối mặt với nó thế nào và tuân thủ nghiêm túc trong việc lựa chọn nơi phẫu thuật, tập luyện phục hồi và kiên trì, sẽ quyết định đến việc bạn có thể quay trở lại với đam mê sớm hay không?

Chúc Hiểu Minh sẽ trở lại mạnh mẽ và thành công.