Phá kỳ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương - Lấy lại niềm tin của nhân dân vào sự công bằng của pháp luật

Tháng 6-2025, dư luận chấn động khi những sai phạm đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương được CATP Hà Nội lật tẩy và thông tin. Đến thời điểm này, hơn 63 đối tượng đã bị khởi tố, trong đó có nhiều lãnh đạo, cán bộ, nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương...

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng – Giám đốc CATP Hà Nội chủ trì buổi gặp, cung cấp thông tin đến các cơ quan báo chí kết quả điều tra vụ án

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng – Giám đốc CATP Hà Nội, thành công của chuyên án không chỉ vạch trần, ngăn chặn tội phạm, mà qua đó kiến nghị, cảnh báo những sơ hở trong quản lý Nhà nước về y tế và tư pháp; góp phần lấy lại niềm tin của nhân dân vào sự công bằng của pháp luật.

Chân dung “nữ quái” và trận đánh mở màn ở khu nghỉ mát Sầm Sơn

Manh mối vụ án xuất phát từ việc khoảng tháng 6-2024, CQĐT CATP Hà Nội phát giác những dấu hiệu bất thường trong quá trình chữa bệnh tâm thần bắt buộc đối với 2 bị can Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, trú tại Thanh Xuân, Hà Nội) và Lê Văn Đông (SN 1978, chồng của Nguyễn Thị Mai Anh, có 5 tiền án, tiền sự) tại Viện pháp y tâm thần Trung ương.

Đối với các điều tra viên dày dạn kinh nghiệm của Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội, Mai Anh là một bị can khá “đặc biệt”! Từ năm 2019, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội thụ lý điều tra 3 vụ án hình sự “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức” xảy ra trên địa bàn TP. Hà Nội, liên quan đến Nguyễn Thị Mai Anh.

Vợ chồng Đông và Mai Anh

Theo đó, người đàn bà này đã bị các cơ quan tố tụng của Bộ Công an, Cơ quan CSĐT Viện KSND tối cao, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội, Cơ quan CSĐT Công an quận Thanh Xuân khởi tố về các tội danh: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức, Gây rối trật tự công cộng. Liên tục phạm tội nhưng “nữ quái” lần nào cũng có trong tay “bảo bối” là hồ sơ bệnh án tâm thần và được chữa bệnh bắt buộc!

Ngày 18/6/2025, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố 40 bị can. Có tới 36 bị can là lãnh đạo, cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương, trong đó có Viện trưởng, Phó Viện trưởng và nhiều nhân viên khác...

Không hiểu việc “chữa bệnh” theo “phương pháp” nào, mà Mai Anh cùng nhiều đối tượng đang chữa bệnh tâm thần bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần Trung ương… thường xuyên ra khỏi viện. Bí mật xác minh, CQĐT xác định có dấu hiệu các đối tượng thông qua Mai Anh móc nối, cấu kết với lãnh đạo, nhân viên Viện pháp y tâm thần Trung ương để “chạy” kết luận giám định pháp ý tâm thần theo hướng… không tâm thần nhưng vẫn kết luận bị tâm thần, để được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự.

Đồng chí Nguyễn Thanh Tùng khi ấy là Phó Giám đốc – Thủ trưởng Cơ quan CSĐT đã trực tiếp chỉ đạo Văn phòng cơ quan Cảnh sát điều tra CATP áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ xác minh, làm rõ thủ đoạn sử dụng "kim bài miễn tử" là các hồ sơ tâm thần giả.

“Trước tính chất tinh vi, phức tạp có sự cấu kết chặt chẽ giữa đối tượng hình sự với các cán bộ, giám định viên tại các cơ quan pháp y tâm thần, đồng chí Thủ trưởng Cơ quan CSĐT đã chỉ đạo phương châm tác chiến là phải có được “điểm nổ" để tạo đột phá cho toàn bộ chuyên án”, điều tra viên – thành viên Ban Chuyên án nhớ lại.

Đêm 7-6-2025, sau hàng trăm ngày đêm kiên trì, dày công thực hiện các biện pháp nghiệp vụ điều tra, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội phối hợp với các lực lượng thuộc Công an tỉnh Thanh Hóa tiến hành bắt giữ Lê Văn Đông, Nguyễn Thị Mai Anh và 5 đối tượng (có cả nhân viên và bệnh nhân của Viện pháp y tâm thần Trung ương) gồm: Ngô Việt Dũng (SN 1995, trú tại quê quán Phú Thọ); Trần Quốc An (SN 1984; nhân viên khoa điều trị bắt buộc nam, Viện pháp y Tâm thần Trung ương); Bích Hằng (SN 1983, trú tại Thường Tín, Hà Nội); Tứ Hiếu (SN 1997, quê quán Thanh Hoá) và Trần Tuấn Phương (SN 1971, quê quán Thanh Hoá, bệnh nhân đang được áp dụng chữa bệnh bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần Trung ương), khi các đối tượng đang có hành vi "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại bãi biển thuộc khu du lịch Sầm Sơn.

Ngay trong đêm 7, rạng sáng 8-6, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội đã triệu tập 14 cán bộ, nhân viên thuộc Khoa điều trị bắt buộc nam Viện pháp y tâm thần Trung ương đang nghỉ dưỡng tại khách sạn Long Thành 3 (cùng khách sạn với vợ chồng Lê Văn Đông, Nguyễn Thị Mai Anh).

Căn cứ kết quả đấu tranh ban đầu, từ ngày 7 đến ngày 9-6, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội đã tổ chức đồng loạt khám xét khẩn cấp tại nhiều địa điểm là chỗ ở, nơi làm việc của các đối tượng thực hiện hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại tỉnh Thanh Hóa và Hà Nội; mở rộng khám xét khẩn cấp tại 48 địa điểm là nơi ở, nơi làm việc của đối tượng liên quan về hành vi đưa, nhận hối lộ.

Qua khám xét, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã thu giữ, tạm giữ nhiều tài liệu, tang vật vụ án trị giá hàng chục tỷ đồng có liên quan đến hành vi phạm tội của các đối tượng.

Tại thời điểm Công an TP Hà Nội bắt giữ, khám xét khẩn cấp nơi ở, nơi làm việc của các đối tượng liên quan, xác định có 22 đối tượng có quyết định chữa bệnh bắt buộc nhưng không có mặt tại Viện (kiểm danh ngày 8-6-2025). Đối với 22 hồ sơ của các đối tượng nêu trên, sơ bộ nhận định có 15 đối tượng có dấu hiệu “can thiệp trái pháp luật” để có Kết luận giám định tâm thần không đúng quy định đã được áp dụng bắt buộc chữa bệnh nhằm mục đích trốn tránh việc xử lý hình sự theo pháp luật.

Lộ diện “tội phạm cổ cồn trắng”

Quá trình điều tra ban đầu, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội đã triệu tập 90 đối tượng, người liên quan; trong đó có 76 đối tượng là lãnh đạo, cán bộ Viện pháp y tâm thần Trung ương và 4 đối tượng chữa bệnh bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần Trung ương.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập, ngày 18-6-2025, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự "Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Hà Nội và tỉnh Thanh Hóa.

Các đối tượng liên quan vụ án

Đồng thời, ra Quyết định khởi tố và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 40 đối tượng, trong đó có 36 bị can là lãnh đạo, cán bộ Viện pháp y tâm thần Trung ương; 2 bị can là bệnh nhân đang chữa bệnh tâm thần bắt buộc.

Kết quả điều tra thể hiện, năm 2016, sau khi phạm tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", “bà trùm” Mai Anh bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện pháp y tâm thần Trung ương. Tại đây, nữ quái đã cấu kết với các cán bộ, giám định viên của Viện pháp y tâm thần Trung ương để được ra ngoài.

Năm 2020, Mai Anh tiếp tục phạm tội Làm giả con dấu, sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức, song lại được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Năm 2023, Mai Anh phạm tội Gây rối trật tự công cộng (cùng với chồng là Lê Văn Đông), và một lần nữa, vợ chồng “nữ quái” này bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện pháp y tâm thần Trung ương.

Trong thời gian bắt buộc chữa bệnh tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Mai Anh đã hối lộ các lãnh đạo, nhân viên của Viện nhằm mỗi người được bố trí 1 phòng riêng, có điều hòa và các thiết bị âm thanh để tổ chức ăn chơi, thậm chí là sử dụng ma túy tại Viện và được ra ngoài.

Và không chỉ thường xuyên ra ngoài, vợ chồng “nữ quái” còn đi du lịch, nghỉ mát và… mời cả Khoa ở Viện pháp y đi cùng. Không dừng lại ở đó, Mai Anh còn dắt mối, đặt vấn đề với lãnh đạo viện pháp y để lo “chạy” kết luận giám định tâm thần cho nhiều bị can khác.

Một số trường hợp Mai Anh nhận hàng tỷ đồng, sau đó chuyển cho Trần Văn Trường - nguyên Viện trưởng vài trăm triệu đồng. Trường giữ lại một phần và chia cho các thành viên hội đồng giám định. Từ đó, các giám định viên viết thêm vào hồ sơ bệnh án những biểu hiện của bệnh tâm thần hoặc viết không đúng về tình trạng bệnh để có kết luận phù hợp so với hồ sơ bệnh.

Độ trắng trợn, liều lĩnh của Mai Anh còn thể hiện ở chỗ, cô ta móc nối với nhân viên khoa giám định, phòng Kế hoạch tổng hợp để nắm thông tin gia đình các bị can đến giám định, từ đó đặt vấn đề “chạy” kết luận giám định, và hưởng lợi tiền tỷ đồng từ việc làm trên.

Tổng kết chuyên án cho thấy, việc điều tra xử lý các đối tượng trong vụ án đã kịp thời ngăn chặn được rất nhiều đối tượng phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng lợi dụng việc bắt buộc chữa bệnh nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự để tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Qua kết quả điều tra, CATP Hà Nội đã đưa các đối tượng có hành vi phạm tội đã được kết luận giám định pháp y tâm thần không đúng thực trạng bệnh, không khách quan phải chịu trách nhiệm và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với các hành vi phạm tội do mình gây ra.

Đồng thời, CATP Hà Nội gióng hồi chuông để các đơn vị tự tổ chức rà soát lại các vụ án, vụ việc có đối tượng được đưa đi giám định pháp y tâm thần tại Viện pháp y tâm thần Trung ương từ năm 2020 đến nay. Đặc biệt rà soát các đối tượng có hành vi phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, nhưng trước khi phạm tội không có hồ sơ, bệnh án tâm thần hoặc sau khi được cơ quan tư pháp áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú thì đến các bệnh viện để khám, điều trị tâm thần…

Dấu ấn vị Tư lệnh

Phá thành công chuyên án chính là chiến công đặc biệt xuất sắc của CATP Hà Nội trong thực hiện chỉ đạo của Đại tướng Lương Tam Quang- Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an về phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”; kiên quyết xử lý đối với các đối tượng lợi dụng chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước về miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Hơn 60 đối tượng trong vụ án đã bị khởi tố

Thành công của chuyên án thể hiện bản lĩnh nghiệp vụ, sự kiên trì, bền bỉ, kiên quyết trong đấu tranh với thủ đoạn lợi dụng chính sách pháp luật trong công tác lập hồ sơ bệnh án tâm thần, kết luận giám định tâm thần, góp phần làm rõ bản chất tội phạm, xử lý đúng người, đúng tội, không làm oan sai, bỏ lọt tội phạm, làm giảm các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ, tạm điều tra, trì hoãn thi hành án phạt tù liên quan đến công tác giám định tâm thần.

Trong vụ án này, để đi tìm bản chất thật sự, các điều tra viên Văn phòng Cơ quan CSĐT đã đầu tư thời gian, trí tuệ để nghiên cứu kỹ về tiền sử bệnh của đối tượng cũng như những người thân trong gia đình có quan hệ huyết thống, biểu hiện của đối tượng tại nơi sinh sống, việc quản lý hồ sơ bệnh án của đối tượng tại nơi cư trú, nhận xét của những người xung quanh về đối tượng... Việc hàng chục đối tượng là lãnh đạo Viện, lãnh đạo khoa, cán bộ và nhân viên của Viện Pháp y tâm thần Trung ương cùng thực hiện hành vi phạm tội nhận hối lộ nhằm bao che, tiếp tay cho các đối tượng phạm tội hình sự cho thấy những sai phạm đặc biệt nghiêm trọng trong công tác quản lý, lãnh đạo chỉ đạo của tập thể, cá nhân có liên quan tại Viện này - vốn là tổ chức giám định pháp y tâm thần, nơi ra phán quyết cao nhất đối với "số phận pháp lý" của một người trong một vụ án hình sự.

“Thượng tôn pháp luật”, quyết tâm quét sạch những “góc khuất” xâm phạm hoạt động tư pháp; chuyên án thành công với dấu ấn nổi bật trong chỉ đạo của vị Tư lệnh Nguyễn Thanh Tùng, là tập trung mục tiêu “đánh sâu, đánh cao” vào đường dây tội phạm. Gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc đã được rà soát; qua đó, đến nay đã chứng minh làm rõ hàng chục trường hợp kết luận giám định sai lệch nội dung, giúp đưa các đối tượng phạm tội thực sự về đúng vị trí để xử lý theo pháp luật. Công tác thu hồi tài sản được thực hiện triệt để, với hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.

Thành công của chuyên án không chỉ dừng lại ở việc bắt giữ các đối tượng phạm tội, ngăn chặn được một đường dây chuyên chạy bệnh án tâm thần cho các đối tượng để lợi dụng chính sách nhân đạo của pháp luật Việt Nam, mà quan trọng hơn, thông qua đó đã kiến nghị, cảnh báo những sơ hở trong quản lý Nhà nước về y tế và tư pháp. Chiến công này đã góp phần lấy lại niềm tin của nhân dân vào sự công bằng của pháp luật, khẳng định bản lĩnh chỉ huy mưu lược và quyết tâm sắt đá của tập thể CATP Hà Nội và nhất là dấu ấn đồng chí Giám đốc CATP trong sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự.

XEM THÊM CÁC KỲ

Kỳ đầu tiên 1 2 34

Khởi tố nguyên Phó Viện trưởng Viện pháp y tâm thần Trung ương

Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam với Dương Văn Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện pháp y tâm thần...

Bấm xem >>