Ukraine bí mật thử nghiệm công nghệ không gian đối phó tên lửa siêu thanh Nga

Một nghị sĩ cấp cao Ukraine tiết lộ nước này đã bí mật thực hiện hai vụ phóng tên lửa vào không gian cách đây không lâu và coi đó là phương án tiềm năng nhằm đối phó với các loại tên lửa siêu thanh của Nga trong tương lai.

Ông Fedir Venislavskyi, Chủ tịch tiểu ban an ninh quốc gia, quốc phòng và đổi mới quốc phòng thuộc Quốc hội Ukraine, cho biết, các vụ phóng được tiến hành trong bối cảnh Kiev đang tích cực chống lại chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga.

Binh sỹ Ukraine trên chiến trường. Ảnh: AP

“Trong thời chiến, Ukraine đã phóng tên lửa từ máy bay vận tải ở độ cao khoảng 8.000m. Công nghệ này cũng có thể được sử dụng để đưa nhiều loại tàu vũ trụ khác nhau vào quỹ đạo”, ông Venislavskyi phát biểu với báo chí.

Quan chức này không nêu rõ thời điểm cụ thể, nhưng cho biết các vụ phóng diễn ra khi ông Kyrylo Budanov còn đứng đầu Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR). Ông Budanov giữ cương vị này cho đến đầu tháng 1/2026, trước khi được bổ nhiệm làm người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Việc phóng thiết bị bay vào không gian từ máy bay không phải là ý tưởng mới, song vẫn thuộc lĩnh vực chuyên biệt. Northrop Grumman, một tập đoàn quốc phòng và hàng không vũ trụ lớn của Mỹ, từng phát triển tên lửa Pegasus, phóng từ máy bay ở độ cao gần 10.000m. Giai đoạn 2017-2023, công ty Virgin Orbit của tỷ phú Richard Branson cũng thử nghiệm đưa tải trọng lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp bằng máy bay Boeing 747 và một số vụ thử nghiệm đã thành công.

Theo ông Venislavskyi, trong hai vụ phóng, một tên lửa của Ukraine đã bay tới độ cao khoảng 100 km, trong khi tên lửa còn lại đạt khoảng khoảng 200 km. Mốc 100 km thường được coi là ranh giới không gian (đường Kármán).

Việc phóng từ độ cao khoảng 8.000 m giúp tên lửa tiết kiệm nhiên liệu do tránh được khu vực khí quyển dày đặc, ông cho biết thêm.

Ukraine cũng đặt mục tiêu sớm xây dựng một mạng lưới ban đầu gồm 7 đến 10 vệ tinh phục vụ giám sát và liên lạc. “Chúng tôi đã phát triển một hệ thống không quân có thể nhanh chóng trở thành sân bay vũ trụ. Nó có thể phục vụ mục đích hòa bình, cũng như đối phó với tên lửa Oreshnik ”, ông Venislavskyi nói.

Oreshnik là loại tên lửa đạn đạo siêu thanh thử nghiệm của Nga, hoạt động ở tầng khí quyển cao, khiến quỹ đạo khó bị phát hiện hoặc đánh chặn. Tên lửa này được cho là sử dụng đầu đạn MIRV, có khả năng tách thành nhiều mục tiêu khi quay trở lại khí quyển.

Nga từng ca ngợi Oreshnik là “không thể đánh chặn” và lần đầu sử dụng loại vũ khí này nhằm vào Ukraine vào tháng 11/2024, dù cuộc tấn công được cho là sử dụng đầu đạn mô phỏng.

Nếu được hoàn thiện, công nghệ phóng từ trên không của Ukraine có thể mở ra khả năng triển khai nhanh và tiết kiệm chi phí đối với các hệ thống vệ tinh hoặc phòng thủ. Mỹ hiện cũng đang nghiên cứu các hệ thống đánh chặn đặt trong không gian, với mục tiêu phát hiện và vô hiệu hóa tên lửa siêu thanh từ tầng khí quyển trên cao.