Iran tuyên bố phá hủy radar mắt thần hơn một tỷ USD ở Qatar

Vệ binh Hồi giáo Iran cho biết đã tập kích, phá hủy radar cảnh báo tên lửa đạn đạo AN/FPS-132 có tầm theo dõi gần 5.000 km đặt tại Qatar.

Al Mayadeen, kênh truyền hình tại Lebanon có quan điểm ủng hộ Tehran, hôm nay dẫn thông báo từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng này đã tiến hành "đòn tấn công trả đũa và phá hủy tổ hợp radar AN/FPS-132 đặt tại một căn cứ của Mỹ tại Qatar".

Hãng tin Al Jazeera sau đó dẫn lời quan chức Bộ Quốc phòng Qatar xác nhận một đài radar cảnh báo sớm ở miền bắc nước này đã trở thành mục tiêu tấn công của Iran, nhưng không tiết lộ cụ thể thông tin.

Đài thu phát của tổ hợp AN/FPS-132 triển khai ở miền bắc Qatar trên ảnh vệ tinh. Ảnh: Google Maps

AN/FPS-132 là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) với hai mặt ăng-ten thu phát. Thiết kế này cho phép loại bỏ cơ cấu quay của radar thông thường. Mỗi mặt radar sẽ quản lý một khu vực không phận riêng với góc phương vị 120 độ, cung cấp tổng góc nhìn 240 độ.

Radar AN/FPS-132 có tầm theo dõi tối đa 4.800 km, được ví như "mắt thần" chuyên cảnh báo sớm về những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Mỹ đang vận hành tổng cộng 5 hệ thống, chủ yếu để phát hiện tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ Nga, hoặc tên lửa đạn đạo khai hỏa từ tàu ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, có quỹ đạo hướng về lãnh thổ Mỹ.

Bộ Ngoại giao Mỹ hồi năm 2013 duyệt thương vụ trị giá 1,1 tỷ USD để bán một tổ hợp AN/FPS-132 cho Qatar, kèm theo phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật. Hệ thống này được đặt ở miền bắc Qatar, cách thủ đô Doha khoảng 55 km, có khả năng phát hiện tên lửa phóng từ lãnh thổ Iran và Yemen.

Một số chuyên gia quân sự nhận định tổ hợp thuộc biên chế quân đội Qatar, nhưng do lực lượng Mỹ đồn trú chịu trách nhiệm vận hành. Trang phân tích chiến sự Clash Report cho rằng đây là một phần trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ nhằm bảo vệ các căn cứ đồn trú ở Trung Đông trước mối đe dọa từ Iran và những nhóm vũ trang ủy nhiệm như Houthi.

Đài AN/FPS-132 được Mỹ triển khai ở Greenland. Ảnh: USAF

Quân đội Mỹ và Israel sáng 28/2 phát động chiến dịch tập kích Iran, nhắm mục tiêu vào các cơ sở quốc phòng và tình báo, cũng như hàng loạt quan chức cấp cao và tướng lĩnh.

Israel thông báo tên của chiến dịch tập kích Iran là "Sư tử gầm", tiếp nối chiến dịch "Sư tử trỗi dậy" trong cuộc xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Mỹ gọi tên cuộc tấn công Iran là "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng". Nguồn thạo tin cho biết cuộc tấn công đã được Mỹ và Israel "lên kế hoạch chung trong nhiều tháng".

Iran sau đó nhanh chóng tuyên bố mở chiến dịch đáp trả nhằm vào lãnh thổ Israel, cũng như hàng loạt căn cứ Mỹ tại các nước Trung Đông, gây thiệt hại cho đối phương.

Trong phát biểu về chiến dịch, Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng quân đội Mỹ có thể hứng chịu nhiều thương vong trong xung đột lần này.