Tranh cãi về trào lưu chạy bộ tưởng nhớ nữ runner qua đời ở Hàn Quốc

Trào lưu đăng thành tích chạy bộ để tưởng nhớ nữ runner Yoo Ji-won, người qua đời khi chỉ còn cách đích 500 m tại một giải half marathon, gây tranh cãi về ranh giới giữa tưởng niệm và khoe thành tích trên mạng xã hội.

Yoo Ji-won, 25 tuổi, nghiên cứu sinh tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST), gục xuống khi chỉ còn cách vạch đích 500 m tại giải Seoul Race 2026 ngày 11/10/2026. Theo truyền thông địa phương, nguyên nhân khiến cô tử vong chưa được công bố.

Yoo được biết đến là một người có ảnh hưởng trong cộng đồng chạy bộ Hàn Quốc. Trên tài khoản Instagram mta1n_0ne, cô thường xuyên chia sẻ thành tích thi đấu, hình ảnh tập luyện và những trải nghiệm với môn thể thao này.

Yoo Ji-won, khi sinh thời, thường xuyên chia sẻ thành tích và hình ảnh tập luyện. Ảnh: Instagram / mta1n_0ne

Những ngày sau khi Yoo qua đời, nhiều runner đăng hình ảnh các buổi chạy của mình lên mạng xã hội để tưởng nhớ cô. Trào lưu được gọi là "mourning run" (chạy tưởng niệm), với những bài đăng kèm thành tích cá nhân và thông điệp chia buồn.

Một người đăng giấy chứng nhận hoàn thành cự ly 25 km trong 2 giờ 29 phút, bên cạnh hình ảnh tưởng niệm Yoo. Người này viết: "Chúng tôi sẽ chạy nốt 500 m còn lại thay bạn. Mong bạn yên nghỉ".

Theo The Korea Herald, nhiều runner khác cũng chia sẻ quãng đường, thời gian hoàn thành các buổi chạy, kèm những hashtag như #mourningrun (chạy tưởng niệm) và #memorialrun (chạy tri ân).

Tuy nhiên, những bài đăng này nhanh chóng gây tranh cãi. Một bộ phận người dùng mạng xã hội nghi ngờ động cơ của những người tham gia, cho rằng việc công khai thành tích cá nhân dưới danh nghĩa tưởng niệm có thể là cách thu hút sự chú ý, thay vì thực sự bày tỏ lòng thương tiếc.

"Tôi không hiểu tại sao phải đăng lên mạng xã hội, trong khi hoàn toàn có thể lặng lẽ tưởng nhớ cô ấy", một người bình luận.

Người khác thậm chí ví hành động này với việc "đến trường bắn để tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng vì bạo lực súng đạn". Theo quan điểm này, chạy bộ để tưởng nhớ một người vừa qua đời trong lúc thi đấu là cách thể hiện không phù hợp, đặc biệt khi những bài đăng còn nhấn mạnh thành tích cá nhân.

Ở chiều ngược lại, nhiều runner lên tiếng bảo vệ trào lưu, cho rằng chạy bộ là cách tự nhiên và ý nghĩa nhất để cộng đồng thể hiện sự gắn kết, cũng như tưởng nhớ một người có chung niềm đam mê. Với họ, việc tiếp tục chạy thay phần đường Yoo chưa thể hoàn thành mang ý nghĩa tinh thần, thay vì phô trương thành tích.

Chứng nhận thành tích sub3 của Yoo tại Seoul Marathon ngày 15/3/2026. Ảnh: Chosun

Thực tế, các hoạt động chạy bộ tưởng niệm từng diễn ra tại nhiều quốc gia. Năm 2022, sau khi Eliza Fletcher, một phụ nữ sống tại thành phố Memphis, Mỹ, bị sát hại trong lúc chạy bộ vào sáng sớm, khoảng 30 người đã tham gia một buổi chạy tưởng nhớ cô, theo ABC News.

Tương tự, tại Manchester, Anh, một sự kiện chạy bộ cộng đồng được tổ chức thường niên từ năm 2023 để tưởng nhớ Mike Dunne, người yêu thích chạy bộ nhưng qua đời vì ung thư trong năm đó, theo đài Wythenshawe FM.

Một trường hợp có nhiều điểm tương đồng với Yoo xảy ra tại giải Great North Run ở Anh tháng 9/2024. Sam Wealleans, 29 tuổi, gục xuống và qua đời khi còn cách đích khoảng 3,4 km ở cự ly half marathon. Anh tham gia giải nhằm gây quỹ cho tổ chức từ thiện sức khỏe tâm thần Mind, để tưởng nhớ chị gái và một người bạn đã mất.

Sau tai nạn, cộng đồng runner địa phương tổ chức hoạt động chạy nốt quãng đường Wealleans chưa hoàn thành. Ngày 29/9/2024, khoảng 800 người tham gia sự kiện tại quê nhà Newbiggin-by-the-Sea, chạy hoặc đi bộ 3,4 km dọc bờ biển. Theo ITV News, hoạt động này còn góp phần nâng số tiền quyên góp tưởng nhớ Wealleans lên hơn 30.000 bảng.

Trước đó, một nhóm khác cũng tổ chức chạy tưởng niệm ngày 15/9. Kế hoạch ban đầu sử dụng phần cuối đường chạy Great North Run phải thay đổi do lo ngại an toàn giao thông. Ban tổ chức chuyển sang tuyến ven biển, cho phép người tham gia hoàn thành quãng đường tượng trưng mà không ảnh hưởng đến giao thông công cộng.

Các VĐV xuất phát tại giải Marathon Hòa bình Quốc tế Gangnam lần thứ 23, trên đường Bongeunsa-ro, quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc ngày 5/10/2026. Ảnh: News1

Những trường hợp này cho thấy chạy bộ có thể trở thành hình thức tưởng niệm trong cộng đồng runner, dù cách thể hiện trên mạng xã hội vẫn gây ra những ý kiến trái chiều.

Tranh cãi về trào lưu tưởng nhớ Yoo diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang chứng kiến sự bùng nổ của phong trào chạy bộ. Theo The Korea Times, hơn 10 triệu người tại nước này tự nhận thường xuyên chạy bộ.

Không đòi hỏi nhiều trang thiết bị hay địa điểm chuyên dụng, chạy bộ ngày càng thu hút người dân thành thị, đặc biệt là những người bận rộn với công việc. Xu hướng này phát triển mạnh sau đại dịch Covid-19, khi nhiều người chuyển từ phòng tập trong nhà ra các không gian ngoài trời.

Số lượng giải marathon tại Hàn Quốc cũng tăng nhanh trong những năm gần đây. Theo Asia Business Daily, dẫn số liệu cảnh sát cung cấp cho Quốc hội Hàn Quốc, nước này tổ chức 19 giải marathon năm 2020, tăng lên 49 giải năm 2021, 142 giải năm 2022 và 205 giải năm 2023. Đến năm 2024, số giải tăng lên 254, thu hút tổng cộng hơn một triệu lượt người tham gia.

Sự phát triển mạnh của phong trào chạy bộ đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn về công tác tổ chức và đảm bảo an toàn, nhất là tại các sự kiện quy mô lớn.

Sau cái chết của Yoo, Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc (KMA) kêu gọi chính phủ siết chặt công tác quản lý an toàn tại các giải thể thao đông người, theo Jeonnam Ilbo. "Chính phủ phải đảm bảo các phương án y tế khẩn cấp, như bố trí nhân viên y tế và máy khử rung tim tự động (AED), được quy định cụ thể trong kế hoạch quản lý an toàn của các giải chạy", hiệp hội nhấn mạnh.

KMA cũng khuyến cáo runner lập tức dừng chạy và tìm kiếm trợ giúp nếu xuất hiện những triệu chứng bất thường như đau ngực hoặc khó thở. "Những người mắc bệnh tim, từng đau ngực hoặc ngất xỉu khi vận động, hay có người thân qua đời đột ngột khi còn trẻ, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tham gia các cuộc thi", hiệp hội cảnh báo.