Salah & Liverpool: Từ “người thừa Chelsea” đến huyền thoại bất tử Anfield

Paul Pogba từng có thời gian làm việc cùng José Mourinho tại Manchester United, nên anh hiểu rất rõ cách nhà cầm quân người Bồ Đào Nha vận hành phòng thay đồ.

Theo Pogba, Mourinho không phải kiểu huấn luyện viên lạnh lùng với học trò. Trái lại, ông có thể dành sự tin tưởng rất lớn cho những cầu thủ phù hợp với cách làm việc của mình. Nhưng với Mourinho, có một ranh giới tuyệt đối không được vượt qua: cầu thủ phải biết lắng nghe.

“Bạn thấy đấy, Mourinho yêu quý các cầu thủ của mình. Nhưng có một điều ông ấy không chấp nhận: khi bạn bắt đầu nghĩ rằng mình hiểu bóng đá hơn ông ấy, băng ghế dự bị sẽ chờ bạn,” Pogba chia sẻ.

Tiền vệ người Pháp cho rằng dưới tay Mourinho, tài năng thôi là chưa đủ. Một cầu thủ có thể trở thành mắt xích quan trọng nếu biết tiếp nhận yêu cầu chiến thuật, giữ thái độ đúng mực và đặt cái tôi vào đúng chỗ. Khi Mourinho nhận ra ai đó có năng lực phù hợp với hệ thống của mình, ông sẵn sàng trao cho người đó vai trò lớn.

Nhưng mọi thứ cũng có thể thay đổi rất nhanh. Chỉ cần một cầu thủ bắt đầu cư xử như thể mình là trung tâm của tất cả, hoặc thể hiện sự thiếu tôn trọng với huấn luyện viên, Mourinho sẽ không ngần ngại gạt người đó ra ngoài. Với ông, kỷ luật và sự phục tùng chiến thuật luôn đứng trên danh tiếng.

Ngoại hạng Anh mùa này dễ khiến người ta say. Arsenal bứt lên, MU trở lại nhóm đầu, Man City không còn một mình đi trước phần còn lại, còn Liverpool trượt khỏi cuộc đua vô địch theo cách đầy ồn ào. Bề ngoài, đó là một mùa giải hấp dẫn: nhiều đội chen vào cuộc đua, nhiều trận đấu khó đoán. Nhưng nhìn kỹ hơn, sự hấp dẫn ấy chưa chắc đến từ việc chất lượng chung được kéo lên. Nó đến nhiều hơn từ những vết nứt cùng xuất hiện ở nhóm ông lớn.

Arsenal là đội đứng ngoài vòng hỗn loạn đó. Đội bóng của Mikel Arteta vô địch nhờ nền móng chắc: chỉ 26 bàn thua, David Raya có 19 trận giữ sạch lưới. Họ không cần biến mỗi trận đấu thành màn rượt đuổi nghẹt thở, cũng không sống bằng cảm xúc thất thường. Arsenal thắng vì biết làm cho trận đấu đi theo ý của mình. Trong một mùa giải mà nhiều đối thủ lớn tự làm khó bản thân, sự ổn định ấy trở thành thứ xa xỉ.

MU thì khác. Vị trí thứ ba của họ tạo cảm giác về một cuộc hồi sinh, nhất là sau khi Michael Carrick mang lại sinh khí mới. Nhưng 50 bàn thua sau 37 trận là con số rất khó bỏ qua. Một đội bóng trong nhóm dự Champions League không thể xem việc thủng lưới đều đặn là chuyện nhỏ. MU chơi thứ bóng đá hấp dẫn vì họ mở trận đấu ra, ghi bàn, bị kéo vào thế đôi công, rồi lại tìm cách thoát thân. Đó là thứ bóng đá dễ cuốn người xem, nhưng cũng nói lên rằng cấu trúc phòng ngự của họ chưa đủ trưởng thành.

Liverpool là ví dụ rõ hơn cho sự bất ổn ấy. 52 bàn thua, tỷ lệ trận đấu có cả hai đội ghi bàn rất cao, cùng lời thừa nhận của Arne Slot về sự thiếu ổn định và những bàn thua muộn, tất cả đặt đội bóng này vào đúng trung tâm của câu chuyện. Liverpool không thiếu chất lượng cá nhân, nhưng họ đánh mất cảm giác kiểm soát từng làm nên sức mạnh của một đội bóng lớn. Khi một đội như Liverpool liên tục để đối thủ sống lại, giải đấu tất nhiên trở nên khó đoán hơn.

Man City cũng không còn tạo cảm giác bất khả xâm phạm như trước. Họ vẫn mạnh, vẫn đủ sức đua đường dài, nhưng những giai đoạn chệch nhịp khiến cuộc chơi mở ra cho phần còn lại. Khi City không còn thắng đều như một thói quen, những điểm yếu của các đội bám đuổi cũng hiện ra rõ hơn.

Vì thế, sự điên rồ của Ngoại hạng Anh mùa này nên được nhìn bằng con mắt tỉnh táo hơn. Nó hấp dẫn, nhưng không hẳn vì tất cả cùng mạnh lên. Nó hấp dẫn vì những đội lớn cùng thiếu sự kín kẽ, cùng có những ngày mất kiểm soát, cùng để lộ khoảng trống mà đối thủ có thể khai thác. Arsenal lên ngôi vì họ ít điên nhất trong một mùa giải đầy biến động. Phần còn lại tạo nên kịch tính, nhưng kịch tính ấy có mùi của bất ổn nhiều hơn là sự thăng hoa đồng đều.

World Cup 1986 không chỉ là chức vô địch thứ hai trong lịch sử Argentina. Đó còn là giải đấu đã biến Diego Maradona thành một biểu tượng vượt khỏi ranh giới bóng đá. Argentina khi ấy không phải tập thể hào nhoáng nhất, cũng không sở hữu dàn sao áp đảo phần còn lại. Nhưng họ có Maradona ở phiên bản rực rỡ nhất: vừa là thủ lĩnh, nhạc trưởng, người ghi bàn, người kiến tạo, vừa là nguồn cảm hứng kéo cả đội đi qua những trận đấu lớn nhất.

Một đội bóng được xây quanh một con người

Maradona đá trọn 7 trận tại World Cup 1986, ghi 5 bàn và có 5 kiến tạo. Con số ấy đủ ấn tượng, nhưng vẫn chưa nói hết tầm ảnh hưởng của ông. Maradona trực tiếp tham gia vào 10 trong 14 bàn thắng của Argentina, nghĩa là hơn 70% sức sát thương của đội tuyển gắn với đôi chân số 10. Ông không chỉ xuất hiện ở đoạn cuối của pha bóng, mà còn là người mở ra hướng tấn công, kéo bóng qua tuyến giữa, phá vỡ cấu trúc phòng ngự và buộc đối thủ phải phạm lỗi.

Tứ kết với Anh: trận đấu của lịch sử

Nếu cần một trận đấu để giải thích vì sao World Cup 1986 thuộc về Maradona, đó chắc chắn là màn đối đầu với Anh. “Bàn tay của Chúa” tạo ra tranh cãi vĩnh viễn, nhưng pha solo sau đó mới là khoảnh khắc làm lên tên tuổi của ông. Maradona nhận bóng từ phần sân nhà, vượt qua hàng loạt cầu thủ Anh rồi ghi bàn trong một pha bóng được gọi là “Bàn thắng thế kỷ”. Đó không chỉ là một bàn thắng đẹp, mà là lời tuyên bố: ở giải đấu ấy, có những thời điểm Maradona đơn giản là không thể bị ngăn cản.

Bán kết, chung kết và bản lĩnh của người định đoạt

Điều khiến câu chuyện Maradona 1986 khác biệt nằm ở chỗ ông không chỉ bùng nổ trong một trận. Gặp Bỉ ở bán kết, Maradona ghi cả hai bàn, đưa Argentina vào chung kết bằng một màn trình diễn cá nhân gần như hoàn hảo. Đến trận tranh cúp với Tây Đức, khi Argentina bị gỡ hòa 2-2 và áp lực đè nặng, chính Maradona tung đường chuyền quyết định để Burruchaga ghi bàn ấn định chiến thắng 3-2. Ngay cả khi không trực tiếp ghi bàn, ông vẫn tìm ra cách định đoạt trận đấu.

Một mình, nhưng không đơn độc

Nói Maradona “một mình kéo Argentina vô địch” không có nghĩa phủ nhận vai trò của Valdano, Burruchaga, Ruggeri hay hệ thống kỷ luật của Carlos Bilardo. Argentina 1986 vẫn là một tập thể biết chịu đựng, biết phòng ngự và biết chiến đấu. Nhưng Maradona là phần vượt khỏi mọi khuôn khổ chiến thuật. Ông biến một đội bóng giỏi thành nhà vô địch thế giới. Và có lẽ, trong lịch sử World Cup, rất hiếm ai từng gánh vác cả một đội tuyển theo cách dữ dội, đẹp đẽ và ám ảnh như Diego Maradona tại Mexico năm 1986.

Tuyển Anh lần này không đi World Cup bằng tiếng ồn của những cái tên lớn, mà bằng sự lạnh lùng trong cách chọn người của Thomas Tuchel. Danh sách 26 cầu thủ dự World Cup 2026 cho thấy một cú rẽ rất mạnh so với thói quen cũ của bóng đá Anh: danh tiếng không còn là tấm vé bảo đảm. Phil Foden, Cole Palmer và Harry Maguire không có tên, trong khi Ivan Toney góp mặt bên cạnh Harry Kane và Ollie Watkins trên hàng công.

Danh tiếng không còn thắng được vai trò cụ thể

Tuchel không chọn đội hình theo cảm xúc của truyền thông Anh, mà chọn theo nhu cầu vận hành của một giải đấu ngắn ngày. Câu nói đáng chú ý nhất của ông là tuyển Anh cần “đội tốt nhất có thể”, chứ không nhất thiết là 26 cầu thủ tài năng nhất. Đó là tuyên ngôn rất rõ: cầu thủ giỏi chưa chắc phù hợp, ngôi sao lớn chưa chắc có chỗ nếu vai trò trong hệ thống không rõ ràng.

Foden và Palmer là hai cái tên làm lộ rõ sự tàn nhẫn ấy

Foden và Palmer đều có danh tiếng lớn, đều đủ sức tạo ra tranh luận nếu bị loại. Nhưng Tuchel chọn Jude Bellingham, Morgan Rogers, Eberechi Eze cùng những phương án có vị trí rõ hơn trong cấu trúc tấn công. Với Foden, vấn đề không nằm ở tài năng, mà ở chỗ Tuchel chưa tìm thấy vị trí thật sự tối ưu cho anh trong đội hình tuyển Anh. Với Palmer, yếu tố thể trạng và sự ổn định phong độ là lý do khiến anh ngồi nhà xem World Cup trên TV.

Maguire bị gạch tên là dấu chấm hết cho vùng an toàn cũ

Maguire từng là hình ảnh quen thuộc của tuyển Anh ở các giải lớn, nhưng lần này kinh nghiệm không đủ giữ chỗ cho anh. Maguire bị “sốc và thất vọng” với quyết định của Tuchel. Sự vắng mặt ấy cho thấy Tuchel không muốn giữ một cái tên chỉ vì quá khứ phục vụ đội tuyển. Ông chọn Dan Burn, Marc Guehi, Ezri Konsa, Jarell Quansah, John Stones và các hậu vệ khác theo cấu trúc hiện tại, không theo ký ức của những chiến dịch trước.

Ivan Toney là biểu tượng cho lựa chọn thực chất

Toney được gọi không phải vì hào quang truyền thông, mà vì hiệu suất. Tiền đạo Al Ahli có 32 bàn và 7 kiến tạo sau 32 trận ở mùa 2025/26. Toney được Tuchel đánh giá cao nhờ khả năng dứt điểm và sức mạnh trong vòng cấm. Với một giải đấu như World Cup, nơi một pha bóng cố định, một quả tạt hoặc một tình huống tranh chấp có thể định đoạt trận đấu, Toney đem đến thứ tuyển Anh cần hơn một cái tên đẹp trên giấy.

Tuchel đang kéo tuyển Anh ra khỏi cơn say truyền thông

Trước nhiều kỳ World Cup, tuyển Anh thường bước vào giải với cảm giác hào nhoáng: đội hình nhiều sao, kỳ vọng lớn, áp lực khổng lồ. Tuchel đang làm điều ngược lại. Ông giảm tiếng ồn, cắt bớt những lựa chọn dễ chiều lòng dư luận và đặt đội tuyển vào khuôn khổ thực dụng hơn. Tuyển Anh vẫn có Kane, Bellingham, Rice, Saka, Rashford, nhưng thông điệp đã khác: ai không phục vụ đúng vai trò, người đó có thể ở nhà. World Cup của Tuchel vì thế không bắt đầu bằng sự phấn khích quen thuộc, mà bằng một lời cảnh báo lạnh lùng: tuyển Anh lần này chọn hiệu quả trước danh tiếng.

V-League đã tìm ra nhà vô địch sớm, nhưng phần hồi hộp nhất của mùa giải lại nằm ở đáy bảng. Thanh Hóa, SLNA, HAGL, Becamex TP.HCM, PVF-CAND và Đà Nẵng đang bị cuốn vào cuộc đua mà mỗi điểm số đều rất quan trọng. Với họ, vài vòng cuối không còn là chuyện thứ hạng. Đó là danh dự, ngân sách, tương lai cầu thủ và cả vị thế của một câu lạc bộ.

Những khoảng cách mong manh
Cục diện nhóm cuối đang thu họp lại sau trận PVF-CAND cầm hòa Thể Công Viettel 1-1. Một điểm ấy giúp đội bóng tân binh nhích lên 18 điểm, đẩy sức ép ngược về phía Đà Nẵng, Becamex TP.HCM và cả HAGL. Thanh Hóa và SLNA cùng có 24 điểm, tưởng đã gần bờ an toàn, nhưng chỉ cần một cú sảy chân, họ vẫn có thể bị kéo trở lại vùng xoáy. V-League lúc này không còn nhiều chỗ cho phép thử. Một trận thua có thể biến lịch thi đấu còn lại thành chuỗi ngày sống trong lo âu.

HAGL, Thanh Hóa và những vết nứt khó giấu
HAGL là cái tên tạo nhiều cảm xúc nhất. Đội bóng phố núi từng hơn 20 năm bám trụ V-League, nhưng mùa này họ phải nhìn xuống nhiều hơn nhìn lên. Hai thất bại sân nhà trước PVF-CAND và Hà Tĩnh khiến bầu không khí ở Pleiku nặng nề hơn. Phía trước, HAGL còn gặp Thanh Hóa, Hà Nội và Becamex TP.HCM, trong đó trận cuối có thể trở thành màn tự cứu lấy mình. Thanh Hóa cũng chẳng yên ổn hơn. Câu chuyện tài chính, án phạt từ FIFA và lực lượng xáo trộn khiến đội bóng xứ Thanh phải chống đỡ trên nhiều mặt trận, không riêng gì sân cỏ.

Đà Nẵng và Becamex TP.HCM trước ngưỡng cửa hiểm
Đà Nẵng đang đứng cuối, nhưng chưa hết đường. Vấn đề của họ nằm ở khả năng giữ điểm: nhiều trận đã có lợi thế rồi vẫn để đối thủ giành lại kết quả. Khi hàng thủ liên tục mắc lỗi, áp lực đè lên từng pha xử lý. Becamex TP.HCM cũng rơi vào trạng thái bất an sau chuỗi trận không thắng. Một đội bóng từng được xem là đủ bản lĩnh trụ lại giờ phải bước vào các trận cuối với đôi chân nặng trĩu, nhất là khi còn đụng SLNA, CAHN và HAGL.

Tiếng còi và những biến số cuối mùa
Cuộc đua trụ hạng càng căng khi vấn đề trọng tài trở thành điểm nóng. Thể Công Viettel đã có động thái mạnh sau những tranh cãi, còn ban tổ chức từng phải dùng trọng tài ngoại ở vài trận nhạy cảm. Ở giai đoạn này, một quả phạt đền, một tình huống kiểm tra VAR hay một bàn thắng bị hủy đều có thể đổi hướng cả mùa giải. Hải Phòng, dù đã nhẹ gánh, vẫn là biến số lớn khi còn gặp các đội đang cần điểm. V-League vì thế vẫn còn một cuộc đua khốc liệt: cuộc đua của những kẻ phải thắng để được ở lại.