Cúp C1 kiểu mới vào mùa thứ 3: Không còn phân biệt đội mạnh kẻ yếu, vì sao đội lớn gặp khó khăn?

Những khác biệt lớn ngay từ cách bốc thăm cho đến thể thức thi đấu mới đã tạo ra hoàn cảnh chuyên môn rất mới tại giải đấu cao cấp nhất thế giới tầm CLB – UEFA Champions League. Kết quả nhãn tiền: Paris SG đã nhảy vọt lên ngôi vô địch suốt 2 mùa bóng vừa qua, trong khi các “đại gia” lớn nhất ở giải đấu này gặp nhiều khó khăn, vắng bóng một cách tuyệt đối ở trận chung kết. Vì sao?

Video bốc thăm vòng bảng C1 2026-27

Tư cách “hạt giống số 1” hoàn toàn vô nghĩa

Champions League trong 3 mùa bóng gần đây khác hẳn so với World Cup cũng như mọi giải đấu có vòng bảng từng được biết đến – kể cả vòng bảng Champions League “kiểu cũ” (từ mùa bóng 2023-2024 trở về trước), về mặt thể thức.

Như mọi người đã biết, đây là giải bóng đá quan trọng đầu tiên trên thế giới sử dụng thể thức thi đấu “kiểu Thụy Sĩ” (đây là cách thi đấu phổ biến ở môn… cờ vua, với đặc điểm là có rất nhiều kỳ thủ tham gia), bắt đầu từ mùa bóng 2024-2025. Khác biệt lớn đầu tiên: tư cách “hạt giống số 1” trở nên vô nghĩa hoàn toàn.

Tư cách “hạt giống số 1” hoàn toàn vô nghĩa

Thông thường, đội bóng thuộc nhóm “hạt giống số 1” sẽ có lợi thế cực kỳ quan trọng là không gặp các đội trong cùng nhóm (rất mạnh) này. Có nghĩa: mọi đối thủ của đội ấy ở vòng bảng đều là các đội yếu hơn về mặt đẳng cấp – ít ra là trên lý thuyết. Ngược lại, đội thuộc “nhóm số 4” đương nhiên sẽ phải gặp các đối thủ đều hơn mình về đẳng cấp.

Hệ quả: đôi khi khác biệt cực kỳ mong manh trong cách chọn đội hạt giống sẽ quyết định luôn toàn bộ sự thành, bại của một đội bóng. Đội cuối cùng của “nhóm số 1” và đội đầu tiên của “nhóm số 2”, trên danh nghĩa là mạnh như nhau, sẽ gặp các đối thủ khác hẳn nhau về đẳng cấp ở vòng bảng. Trong nhiều trường hợp, có thể tiến xa hay không trước tiên là tùy thuộc vào khác biệt này.

Trong thể thức hiện tại, MU và Aston Villa “chỉ” được đưa vào “nhóm số 2” trong khi 3 đại diện còn lại của Premier League là Arsenal, Manchester City, Liverpool đều thuộc “nhóm hạt giống số 1”, nhóm có đội ĐKVĐ Paris SG. Tương tự: 2 gã khổng lồ Tây Ban Nha là Real Madrid, Barcelona thuộc “nhóm hạt giống số 1” trong khi Real Betis thuộc “nhóm số 2”. Kết quả bốc thăm: Betis và MU đều sẽ gặp các đối thủ “nhẹ nhàng” hơn hẳn so với đối thủ của Arsenal, Paris SG hoặc Barcelona!

Tất cả là vì: bất kể bạn đứng ở đâu trong việc chia nhóm hạt giống thì rút cuộc vẫn sẽ gặp 8 đối thủ, gồm 2 đội từ mỗi nhóm hạt giống (có 4 nhóm, mỗi nhóm 9 đội). Việc Betis yếu hơn hẳn so với Barcelona và phải đứng ở “nhóm số 2” trong khi Barcelona đứng ở nhóm “hạt giống số 1” rút cuộc chỉ là chi tiết thuần túy thủ tục. Tất cả 36 đội bóng ở Champions League đều là như vậy.

Cụ thể: các đội vớ phải lá thăm rất nặng nề là Paris SG (gặp Barcelona, Man City, AS Roma, Villa, Galatasaray, Villarreal, Slovan Bratislava, Como); Arsenal (gặp Real, Bayern, Borussia Dortmund, Betis, Lille, Napoli, Sabah, Slavia Prague); Barcelona (gặp Man City, Paris SG, Villa, Sporting Lisbon, Feyenoord, Galatasaray, Como, Sabah).

Các đội sẽ có hành trình nhẹ nhàng hơn: MU (gặp Bayern, Atletico, AS Roma, Sporting, Leipzig, Villarreal, Sabah, Como); Betis (gặp Arsenal, Bayern, Porto, Dortmund, Feyenoord, Lille, Como, Slovan Bratislava). Đấy chỉ là vài ví dụ. Mỗi đội đều có lịch trình riêng gồm 8 đối thủ (4 trận sân nhà), chứ không có vòng bảng. Muốn theo dõi cụ thể, giới hâm mộ chỉ có cách tra cứu lịch thi đấu riêng của đội bóng mà mình quan tâm.

Đâu là các trận “không thể bỏ qua”?

Một chi tiết quan trọng khác trong thể thức thi đấu của Champions League hiện thời: sẽ có những cuộc thư hùng “nảy lửa”, không bao giờ mang tính “thủ tục”. Trước đây, nếu 2 đội rất mạnh gặp 2 đội yếu hơn hẳn trong một bảng đấu có 4 đội, thì khả năng cao là cả 2 trận gặp nhau giữa các đội mạnh đều vô nghĩa (dù ai thắng thì cuối cùng 2 đội mạnh vẫn sẽ đi tiếp).

Bây giờ, không còn vòng bảng (tất cả đứng chung trong một bảng xếp hạng, dù lịch trình và đối thủ khác nhau). Mỗi trận thua đồng nghĩa với việc bạn sẽ rớt lại 3 điểm phía sau các đội chiến thắng trong cùng loạt đấu (mỗi loạt có đến 18 trận).

Đâu là các trận “không thể bỏ qua”?

Paris SG – Barcelona; Man City – Paris SG; Bayern – Arsenal; Barcelona – Man City; Arsenal – Real sẽ là các trận “thượng đỉnh” ở giai đoạn “league” mùa này. Ở một mức độ chỉ thấp hơn đôi chút sẽ là các trận Atletico – Bayern; Liverpool – Atletico; Inter – Liverpool; Real – Inter. Tùy sự hâm mộ riêng của mỗi người, sẽ còn nhiều trận hay nữa. Giới hâm mộ MU có thể chờ đợi các trận Atletico – MU hoặc MU – Bayern. Với giới hâm mộ AS Roma thì các trận quan trọng nhất sẽ là Roma – Real hoặc Paris SG – Roma. Với Aston Villa, đấy sẽ là các trận Villa – Paris SG; Barcelona – Villa…

Do tính chất phức tạp của thể thức thi đấu này, lịch thi đấu cụ thể của giai đoạn “league” sẽ chỉ được UEFA công bố trong vòng 48 giờ sau khi đã có kết quả bốc thăm (cụ thể là trong ngày 29.8). Mặt khác, các giải Europa League và Conference League được bốc thăm sau Champions League một ngày.

Phải rà soát kỹ cả 3 giải đấu để xếp lịch sao cho không xảy ra trường hợp có 2 trận đấu trong cùng một ngày ở một thành phố. Nguyên tắc chung là không có đội nào đá liên tiếp nhiều hơn 2 trận sân nhà hoặc sân đối phương. Riêng 2 loạt trận đầu tiên và cuối cùng của mội đội đều phải gồm 1 trận sân nhà và 1 trận trên sân đối phương.

Champions League sẽ bắt đầu bằng loạt trận trong các ngày 8-10.9 (duy nhất loạt trận đầu tiên trải dài trong 3 ngày). Giai đoạn “league” kết thúc vào ngày 27.1.2027. Loạt trận chót diễn ra trong cùng một ngày, các loạt trận còn lại của giải đoạn “league” đều diễn ra trong 2 ngày giữa tuần.

Phải có chiến lược mới trong thời kỳ mới

Phong độ là nhất thời, còn đẳng cấp là vĩnh viễn? Một cách ước lệ, người ta vẫn luôn cho rằng Real Madrid, Barcelona, Manchester City, Bayern Munich, Liverpool là 5 “ông kẹ” đáng sợ nhất ở trận địa Champions League, vì quan niệm vừa nêu. Trong 11 mùa bóng liên tiếp (từ 2013-2014 đến mùa bóng 2023-2024), chỉ có 1 lần chiếc cúp vô địch Champions League thoát khỏi tay các đội vừa nêu.

Nhưng trong 2 mùa vừa qua, chức vô địch luôn thuộc về Paris SG, còn các đội lọt vào chung kết là Inter Milan và Arsenal. Không những vậy, chỉ có 2 trong 8 suất dự vòng bán kết ở 2 mùa bóng vừa qua thuộc về “ngũ đại gia” nêu trên (Barcelona và Bayern Munich, mỗi đội một lần). Điều đáng lưu ý: 2 mùa vừa qua cũng chính là 2 mùa bóng đầu tiên mà UEFA cải tổ Champions League, như một cuộc cách mạng: tăng số đội, số trận, với thể thức thi đấu ở giai đoạn đầu khác rất xa so với trước đây.

Ít nhất, nhà vô địch Champions League phải đá 15 trận (gồm 8 trận ở giai đoạn “league”, 6 trận knock-out và trận chung kết). Nếu không vào thẳng vòng 16 đội, thì phải đá thêm 2 trận play-off sau giai đoạn “league” để giành quyền đi tiếp. Cụ thể, nhà vô địch Paris SG luôn đá 17 trận trong 2 mùa vừa qua. Còn với các đội bóng nhỏ, phải đá cả các vòng sơ loại và play-off (nhiều nhất là 8 trận) trước khi được lọt vào giai đoạn “league”. Ở các mùa bóng 2023-2024 trở về trước, nhà vô địch Champions League chỉ phải đá 13 trận.

Khác biệt lớn không chỉ là số lượng. Như đã nêu, những cuộc đụng độ giữa các đội mạnh ở giai đoạn “league” đều mang tính sống còn. Đây là tình trạng khác hẳn so với mùa bóng cuối cùng trong thể thức cũ: nhà vô địch Real Madrid gần như chỉ “dạo chơi”, thường xuyên dùng lực lượng dự bị trong cả 6 trận vòng bảng (gặp Napoli, Braga, Union Berlin).

Số liệu thống kê cho thấy: Paris SG là đội “xoay tua lực lượng” nhiều nhất giữa các trận đấu ở Champions League và giải Ligue 1 của họ - đặc biệt là trong nửa sau của mùa bóng. Đấy được xem là chi tiết quan trọng trong hành trình lên ngôi vô địch Champions League của Paris SG trong 2 mùa bóng vừa qua.

Tất nhiên, HLV Luis Enrique dễ dàng làm được điều đó bởi các trận đấu ở giải Ligue 1 khá nhẹ nhàng. Làm sao thì làm, bởi tình trạng khốc liệt của Champions League trong thể thức hiện thời là quá rõ ràng, “nặng” hơn hẳn so với thể thức cũ. Chẳng phải ngẫu nhiên mà “ngũ đại gia” của bóng đá châu Âu đồng loạt vắng bóng trong các trận chung kết Champions League ở thời kỳ mới. Phải có ngay chiến lược phù hợp, đấy là yêu cầu bắt buộc!