Chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia ngàn năm tuổi tại Hoàng Thành Thăng Long

Với sự tinh xảo trong nghệ thuật tạo tác thời Lý, sưu tập đầu phượng thời Lý gồm 5 hiện vật được làm từ đất nung đã được công nhận bảo vật quốc gia.

Sưu tập Đầu phượng thời Lý (thế kỷ XI-XII) được phát hiện trong lòng đất Khu di tích khảo cổ 18 Hoàng Diệu thuộc khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đã được công nhận là bảo vật quốc gia. Các hiện vật thể hiện sự tinh xảo trong nghệ thuật tạo tác thời Lý với những khối tượng tròn đa dạng kích thước. Toàn bộ hoa văn được khắc bằng tay.

Đầu phượng thời Lý (thế kỷ XI-XII) được phát hiện tại Hoàng Thành Thăng Long

Sưu tập đầu được làm từ đất nung. Đất sét được dùng làm nguyên liệu đã được ủ và xử lý kỹ trước khi đưa vào đắp tạo hình.

Mỗi đầu phượng đều được thể hiện trong tư thế chuyển động mạnh mẽ và sinh động với bờm uốn lượn nhiều khúc về phía trước, mỏ dài má phình, mào hình lá đề lệch hướng về phía trước.

Đặc biệt, các chi tiết như mắt to tròn nổi rõ, lông mày tạo thành dải bay ngược, tai to rộng uốn lượn đều được chế tác tỉ mỉ, thể hiện trình độ kỹ thuật cao của nghệ nhân thời bấy giờ.

Các đầu phượng thuộc bộ sưu tập này được tìm thấy cùng các di vật khác là một trong những minh chứng quan trọng giúp các nhà nghiên cứu nhận diện bộ mái kiến trúc thời Lý, Trần cũng như việc nghiên cứu nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc thời Lý thế kỷ  XI-XII.

Trong số hàng ngàn hiện vật đất nung tìm thấy ở Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), lá đề chim phượng là một hiện vật tiêu biểu, được các nhà nghiên cứu đánh giá cao về giá trị văn hóa, lịch sử, mỹ thuật, điêu khắc.

Các hiện vật quý được trưng bày tại Hoàng Thành Thăng Long

Bảo vật quốc gia Lá đề chim phượng tại Hoàng thành Thăng Long không chỉ cân đối và tuyệt đẹp. Biểu tượng chim phượng còn được cho là báo điềm lành.

Các nhà khảo cổ học vẫn còn nhớ bảo vật quốc gia Lá đề chim phượng Hoàng thành Thăng Long xuất lộ năm 2002 trong lớp đất chứa nhiều gạch ngói và các thành phần trang trí kiến trúc thời Lý, thời Trần.

Bảo vật quốc gia Lá đề chim phượng tại Hoàng thành Thăng Long

Theo PGS-TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, xung quanh nơi lá đề xuất lộ có nhiều cấu kiện trang trí mái kiến trúc được cho là thời Lý.

Lá đề gồm 2 phần thân và bệ. Thân lá đề có hình dáng giống hình lá cây bồ đề, ở hai mặt trang trí đôi chim phượng. Kích thước phần thân lá đề cao tổng cộng 77 cm, điểm rộng nhất 74 cm. Phần bệ lá đề có mặt cắt ngang uốn cong để khớp với ngói lợp bò nóc của mái, điều này khiến nhiều người gọi loại cấu kiện này là ngói nóc có gắn lá đề. Khi mới xuất lộ, phần đế đã bị vỡ và mất một số mảnh, nay được phục nguyên. So với những lá đề cùng loại đã được phát hiện thì đây là hiện vật lá đề còn đầy đủ và đẹp nhất.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng trang trí trên bộ mái kiến trúc thời Lý hết sức cầu kỳ với nhiều thành tố khác nhau. Những thành tố trang trí căn bản trên bộ mái thời Lý thường có lá đề cân ở giữa bò mái, đầu rồng/đầu phượng, lá đề lệch… Lá đề chim phượng Hoàng thành Thăng Long này là một trong những minh chứng quan trọng giúp các nhà nghiên cứu nhận diện bộ mái kiến trúc thời Lý. Hiện vật này do đó là tư liệu quan trọng có giá trị cho việc nghiên cứu nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc thời Lý.

Hai tượng cổ đền Thần bị mất trộm và câu chuyện tìm lại đầy bất ngờ

Nhiều năm trước, trong cơn 'sốt' đồ cổ bằng đá, hai bức tượng quản mã hàng trăm năm tuổi ở đền Thần (huyện Quỳnh Lưu cũ, Nghệ An) lần lượt bị kẻ gian...

Bấm xem >>