Ông Trump bị Iran "nắm thóp": Càng đánh, Mỹ càng sa lầy; rút lui càng khó

Iran đang đẩy Tổng thống Mỹ Donald Trump vào một thế trận khó xử: Washington không dễ rút khỏi cuộc chiến mà không bị coi là thất bại, nhưng càng kéo dài xung đột, giá xăng tăng cao và sức ép chính trị trong nước càng lớn. Trong khi đó, Tehran vẫn kiểm soát một “quân bài” chiến lược là eo biển Hormuz, theo Fortune.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh AP

Iran nắm thế chủ động ở Hormuz

Dan Alamariu, chiến lược gia địa chính trị của Alpine Macro - một công ty nghiên cứu và tư vấn đầu tư vĩ mô ở Canada, ông Trump hiện dường như bị mắc kẹt trong một cuộc chiến “không thể thắng cũng không thể thua”.

Theo đó, giá xăng càng tăng thì tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ càng giảm. Nhưng Washington cũng khó từ bỏ cuộc chiến, bởi cử tri Mỹ không thích những tổng thống bị coi là thua trận.

Ở chiều ngược lại, Iran có thể tiếp tục duy trì tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz, qua đó giữ giá nhiên liệu ở mức cao và làm gia tăng sức ép lên chính quyền Trump.

Alamariu nhận định các phe cứng rắn do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chi phối đang yêu cầu kiểm soát eo biển Hormuz, đồng thời đòi Mỹ bồi thường, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và rút lực lượng quân sự khỏi khu vực.

Đây là những điều kiện mà ông Trump khó có thể chấp nhận.

“Cuộc chiến không được lòng dân và giá xăng tăng cao đang gây tổn thất cho ông ấy, nhưng một cuộc rút lui hỗn loạn khỏi Trung Đông còn tồi tệ hơn”, ông Alamariu nhận định.

Ông dự đoán Iran sẽ không chấp nhận một thỏa thuận hòa bình cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Hormuz vẫn chưa thực sự mở cửa

Tổng thống Trump hôm 18/8 cho biết các cuộc đàm phán với Iran đang hoàn toàn đình trệ.

“Không có cuộc đàm phán hay trao đổi nào đang diễn ra hoặc được lên lịch với Cộng hòa Hồi giáo Iran”, ông viết trên mạng xã hội Truth Social. Ông đồng thời khẳng định “eo biển Hormuz đang mở và hoạt động”.

Tuy nhiên, thực tế giao thông hàng hải lại cho thấy một bức tranh khác.

Chỉ 6 tàu đi qua eo biển Hormuz trong ngày 18/8, trong khi 2 tàu được cho là đã bị các đối tượng chưa xác định tấn công trong những ngày gần đây. Theo Fortune, eo biển chiến lược này trên thực tế vẫn gần như bị đóng cửa.

Hormuz đặc biệt quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu vì đây là tuyến vận chuyển dầu mỏ chủ chốt. Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào cũng có thể đẩy giá năng lượng tăng mạnh, tạo thêm áp lực lên lạm phát và nền kinh tế Mỹ.

Đáng chú ý, giá dầu tăng cũng đang giúp bù đắp một phần thiệt hại kinh tế của Iran do chiến tranh.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, Iran thu về khoảng 7,5 tỷ USD ngoại tệ từ xuất khẩu dầu trong 4 tháng đầu năm, tăng 50% so với cùng kỳ năm trước.

Iran nói Mỹ đang tìm “lối thoát trong danh dự”

Trong một tuyên bố đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố khu vực Vùng Vịnh đang hướng tới một “trật tự khu vực mới”, trong đó sự can thiệp của các nước bên ngoài và các lực lượng ngoài khu vực đang nhanh chóng suy giảm.

Ông Qalibaf cho rằng lực lượng Mỹ đang tìm kiếm “một lối thoát trong danh dự”.

Tuyên bố này cho thấy Tehran đang cố định hình cuộc chiến theo hướng có lợi cho mình: thay vì bị đặt vào thế phải nhượng bộ trước sức ép quân sự của Washington, Iran muốn chứng minh rằng chính Mỹ mới là bên đang cần một con đường rút lui.

Nếu Iran tiếp tục giữ Hormuz trong tình trạng gần như phong tỏa, ông Trump sẽ phải đối mặt với một bài toán ngày càng khó: tiếp tục chiến tranh có thể khiến giá năng lượng và sức ép chính trị tăng cao, nhưng rút lui lại có nguy cơ bị xem là thất bại.