Tổng thống Mỹ Trump tạm rút khỏi ‘cuộc chơi’ với Iran

Trong nhiều tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump cố tìm cách đạt được giải pháp cho cuộc chiến với Iran, nhưng hầu như không đạt được kết quả.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP)

Ngày 18/8, Tổng thống Trump dường như chuyển sang cách tiếp cận mới. Theo một quan chức Mỹ, ông Trump chỉ thị các đặc phái viên cấp cao trong chính quyền tạm dừng trao đổi với Iran.

Ngoài ra, giới chức Nhà Trắng gần đây thông báo với các đồng minh chính trị, rằng chiến lược của Mỹ đang chuyển từ “đánh Iran ngay lập tức” sang “bóp nghẹt Iran” theo thời gian, CNN dẫn nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết.

Không còn tuyên bố tiến trình đàm phán đang diễn ra thuận lợi và sắp đạt được thỏa thuận, ngày 18/8, ông Trump khẳng định không có hoạt động ngoại giao nào với Iran đang diễn ra.

“Không có cuộc đàm phán hay trao đổi nào đang hoặc sắp diễn ra với Iran. Lệnh phong tỏa hải quân vẫn được thực thi đầy đủ. Eo biển Hormuz đang mở cửa và hoạt động. Tất cả thủy lôi đã được dỡ bỏ hoặc kích nổ. Cảm ơn quý vị đã quan tâm đến vấn đề này!”, ông Trump viết trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, trên thực tế giao thông qua eo biển Hormuz vẫn chỉ ở mức nhỏ giọt, trong khi các tàu đi qua tuyến đường thủy này tiếp tục trở thành mục tiêu của Iran.

Khi nỗ lực mở lại tuyến hàng hải này rơi vào bế tắc, giờ đây Tổng thống Trump dường như đang phát tín hiệu, rằng ông muốn giữ khoảng cách với cuộc xung đột này.

Ngày 18/8, các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump đã ra chỉ thị với nhóm đàm phán, gồm Phó Tổng thống JD Vance, hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, về việc dừng tiếp xúc với Tehran.

Tránh tiền lệ nguy hiểm

Theo các quan chức Mỹ, Tổng thống Trump muốn chờ đến khi giới lãnh đạo Iran phát đi tín hiệu sẵn sàng quay lại thỏa thuận mà ông mong muốn, rồi mới nối lại đàm phán.

Ở hậu trường, ông Trump không hài lòng với những điểm chính trong thỏa thuận mà Iran đang tìm cách đạt được với Oman về việc quản lý hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz, những người nắm rõ vấn đề cho biết.

Trong tuần này, ông Trump chỉ trích và dọa ném bom Oman, dù quốc gia vùng Vịnh này là đối tác chiến lược của Mỹ trong nhiều thập kỷ qua.

“Tôi không nghĩ họ đã hành xử tốt, nhưng chúng ta có thể xử lý họ rất dễ dàng - giống như cách chúng ta xử lý những bên khác”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 17/8.

Cả Iran và Oman đều giáp eo biển Hormuz. Theo các quan chức khu vực, thỏa thuận mà Iran đề xuất sẽ trao cho mỗi nước quyền kiểm soát hoạt động tàu thuyền đi ra vào vịnh Ba Tư.

Trong Nhà Trắng, một số quan chức lo ngại kế hoạch này có thể khiến quyền kiểm soát của Iran đối với tuyến đường thủy trở nên vững chắc hơn. Một số người cho rằng Oman trong quá trình đàm phán đã nghiêng về phía Iran hơn là Mỹ, thay vì đóng vai trò một đối tác trung lập.

Một trong những đề xuất bị Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao Mỹ phản đối là việc thu phí các tàu đi qua eo biển.

Đó không phải cách Tổng thống Trump hình dung về hoạt động của eo biển. Ông muốn một thỏa thuận khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải về trạng thái trước chiến tranh, khi tàu thuyền được tự do đi lại qua tuyến đường thủy quốc tế này.

Chính quyền Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố, việc cho phép bất kỳ quốc gia nào khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm.

Khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển đã trở thành thách thức chính của cuộc chiến, dù ông Trump khẳng định mục tiêu lớn nhất của Mỹ vẫn là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Các quan chức Mỹ cho biết, Washington sẽ sớm áp đặt những lệnh trừng phạt mới mang tính “bóp nghẹt” với Iran, có thể ngay trong tuần này. Các quan chức quân sự, trong đó có Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, cho biết lực lượng Mỹ trong khu vực đã sẵn sàng duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran vô thời hạn.

Ông Trump và đội ngũ của mình tin rằng sức ép kinh tế cuối cùng sẽ buộc chính quyền Iran chấp nhận các điều kiện của ông để chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, giới chức Iran cũng cho rằng ông Trump đang chịu sức ép chính trị phải rút lui, khiến hai bên rơi vào thế giằng co.

Việc Mỹ duy trì lực lượng quân sự ở khu vực trong thời gian dài chưa từng có, trong đó có tàu sân bay USS Abraham Lincoln, đang làm dấy lên nhiều lo ngại về sức khỏe của các thủy thủ.

Tổng thống Trump cũng thừa nhận, sau 6 tháng chiến tranh, kho dự trữ các loại vũ khí, đạn dược tiên tiến nhất của Mỹ không còn ở mức mà ông mong muốn.

Tuy nhiên, cho đến nay ông Trump vẫn chống lại những lời kêu gọi phải tìm lối thoát cho cuộc chiến, khẳng định ông không chịu sức ép về thời gian.

Trong bài đăng khác trên mạng xã hội ngày 18/8, Tổng thống Trump đăng bản đồ eo biển Hormuz kèm chú thích “Lãnh thổ Mỹ”. Điều này cho thấy quân đội Mỹ có thể không sớm rút khỏi khu vực.