Những lần Tổng thống Trump đặt tối hậu thư cho Iran rồi tiếp tục trì hoãn

Hạn chót ban đầu được ấn định vào ngày 23/3, song liên tục bị điều chỉnh trong những tuần tiếp theo, khi ông Trump luân phiên giữa các tuyên bố cứng rắn, thông báo gia hạn và khẳng định đàm phán đang tiến triển tích cực.

Dưới đây là những lần ông Trump đặt tối hậu thư cho Iran và sau đó tiếp tục trì hoãn.

Tối hậu thư về việc mở lại eo biển Hormuz

Ngày 21/3, ông Trump đăng trên Truth Social rằng nếu Iran không “MỞ HOÀN TOÀN, KHÔNG ĐE DỌA” eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, Mỹ sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của nước này. Theo đó, Iran có thời hạn đến tối 23/3. Tuy nhiên, chỉ 12 giờ trước hạn chót, ông Trump bất ngờ thông báo hai bên đã có các cuộc trao đổi “hiệu quả” nhằm chấm dứt xung đột.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP

“Tôi đã chỉ đạo Bộ Chiến tranh hoãn toàn bộ các cuộc tấn công quân sự nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong vòng 5 ngày", ông Trump viết, đồng thời cho biết quyết định sau đó phụ thuộc vào tiến triển của đàm phán. Động thái này đã đẩy thời hạn sang cuối tuần đó.

Đe dọa nhằm vào các nhà máy khử mặn

Trước hạn chót, ông Trump tiếp tục gia tăng sức ép với cảnh báo: “Họ (Iran - ND) nên nghiêm túc ngay, trước khi quá muộn… Một khi điều đó xảy ra, sẽ không có đường quay lại và mọi thứ sẽ không hề dễ chịu!”.

Tuy nhiên, ngay trong ngày, ông lại tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, tới 20h ngày 6/4, đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán đang “tiến triển rất tốt”.

Ngày 30/3, ông Trump đưa ra một thông điệp mang tính “hai chiều”: vừa ca ngợi tiến triển đàm phán, vừa mở rộng phạm vi các mục tiêu có thể bị tấn công nếu thỏa thuận không sớm đạt được.

“Chúng tôi sẽ kết thúc chiến dịch tại Iran bằng việc phá hủy hoàn toàn các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg (và có thể cả các nhà máy khử mặn!)", ông Trump viết. Tuy nhiên, khái niệm “sớm đạt được” mà ông đề cập không rõ ràng về thời gian cụ thể và thực tế là một thỏa thuận vẫn chưa được thiết lập khi thời hạn tiếp tục đến gần.

Đe dọa tấn công các nhà máy điện và các cây cầu

"Hãy nhớ lại thời điểm khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt thỏa thuận hoặc mở lại eo biển Hormuz", ông Trump viết trên Truth Social ngày 4/4, đồng thời cho rằng: "Thời gian đang cạn dần, 48 tiếng trước khi địa ngục sẽ giáng xuống họ".

Khi thời hạn cận kề, các bài đăng của ông Trump ngày càng gia tăng mức độ đe dọa, cho đến ngày 5/4, khi Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia hạn tối hậu thư bằng một thông điệp chứa nhiều ngôn từ gay gắt. Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo, vào ngày thứ Ba (7/4), Mỹ sẽ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz và Tehran sẽ phải "sống trong địa ngục". Sang ngày 6/4, ông Trump nhấn mạnh rằng ông đã gia hạn đủ cho Iran.

“Chúng tôi đang phá hủy đất nước đó và tôi không muốn làm vậy, nhưng chúng tôi đang làm điều đó. Họ không muốn đầu hàng nhưng rồi họ sẽ phải làm vậy. Nếu không, họ sẽ không còn cầu, không còn nhà máy điện, sẽ không còn gì cả”, ông Trump nói. Ông tiết lộ Mỹ đã chuẩn bị sẵn một kế hoạch tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran. Theo đó, toàn bộ các cây cầu và nhà máy điện tại Iran có thể bị phá hủy chỉ trong thời gian rất ngắn.

Tuy nhiên, mới đây, chiều 7/4 (theo giờ Washington), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong thời hạn 2 tuần, sau khi Pakistan kêu gọi gia hạn thời gian cho nỗ lực ngoại giao. Thông điệp được đăng tải lên mạng xã hội của ông Trump chỉ 2 tiếng trước thời điểm hạn chót để Iran đạt được thoả thuận với Mỹ, 20h ngày 7/4 theo giờ miền Đông.

Triển vọng ngoại giao với Iran ra sao?

Ông Mojtaba Ferdousi Pour, người đứng đầu phái bộ ngoại giao của Iran tại Cairo, cho biết Tehran không còn tin tưởng vào chính quyền ông Trump sau khi Mỹ hai lần ném bom nước Cộng hòa Hồi giáo này trong các vòng đàm phán trước đó.

“Chúng tôi chỉ chấp nhận chấm dứt chiến tranh với những bảo đảm rằng sẽ không bị tấn công trở lại", ông Mojtaba Ferdousi Pour nói với AP. Dù vậy, một quan chức khu vực tham gia tiến trình đàm phán cho biết các nỗ lực ngoại giao chưa đổ vỡ.

“Chúng tôi vẫn đang trao đổi với cả hai bên", quan chức giấu tên này cho hay.

Sáng sớm 8/4, Iran đã chính thức xác nhận thực thi lệnh ngừng bắn 2 tuần với Mỹ và Israel theo sáng kiến của Pakistan. Động thái được công bố ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo chấp nhận đề xuất ngừng bắn 2 tuần. Trong thông điệp trên mạng xã hội X sáng sớm 8/4, ngay sau thông báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã chấp nhận sẽ dừng tấn công, nếu các cuộc tập kích chống Iran chấm dứt. Theo đó, trong khoảng thời gian 2 tuần, một lối đi an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được thiết lập thông qua sự điều phối với các lực lượng vũ trang Iran và dựa trên năng lực kỹ thuật thực tế.