Hà Nội thời 'bia hơi 2.000 đồng' trong mắt khách Tây

Trong mắt du khách Đức Hans-Peter Grumpe Hà Nội giai đoạn năm 1991-1993 chưa bước vào thời kỳ đô thị hoá và "đẹp nhất Việt Nam".

Bên ngoài Nhà hát lớn Hà Nội năm 1991.

Du khách Đức Hans-Peter Grumpe cho biết đến Hà Nội ba lần trong ba năm 1991-1993 và coi nơi này là "thành phố đẹp nhất Việt Nam". Trong ký ức của ông, thủ đô những năm đầu thập niên 1990 mang nét quyến rũ riêng với nhịp sống yên bình hơn TP HCM, nhiều công trình kiến trúc thời thuộc địa và không gian thích hợp để tản bộ.

"Tôi thường khám phá thành phố bằng cách đi bộ hoặc xích lô và có nhiều cuộc gặp gỡ đáng nhớ với người dân địa phương", ông nói.

Hà Nội thời 'bia hơi 2.000 đồng' trong mắt khách Tây - 2

Nam du khách Đức dành nhiều thời gian khám phá từng ngóc ngách 36 phố phường Hà Nội. Ông ấn tượng với những hàng quán vỉa hè luôn tấp nập người dân ngồi ăn uống, nói chuyện.

Quán bia hơi có ở khắp nơi. Mọi người tụ tập quanh những chiếc bàn thấp, ngồi ghế đẩu, trên bàn là những cốc thủy tinh thổi thủ công xanh mờ đựng bia hơi, tạo nên bầu không khí náo nhiệt.

Giá mỗi ly bia hơi lúc đó dao động 1.600-2.000 đồng. Bia được rót trực tiếp từ bom bia làm lạnh bằng những khối đá lớn.

"Món giải khát tuyệt vời ở nơi khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều", Hans nói.

Con phố Tràng Tiền dẫn ra Nhà hát Lớn thưa xe cộ, chủ yếu là xe đạp, xích lô.

Phố Ô Quan Chưởng hơn 30 năm trước.

Năm 2006, Hans-Peter bắt đầu đăng tải loạt ảnh chụp Việt Nam lên Internet và nhận được nhiều email từ người ở Hà Nội, cho biết họ nhận ra người quen, xúc động khi nhìn lại góc phố xưa và cả những khung cảnh đã biến mất.

Một góc phố Lò Đúc năm 1991 với nhiều dãy nhà cổ.

Trong thời gian sống tại Hà nội, Hans-Peter ở nhà của một giáo sư Đại học Hà Nội trên phố Lò Đúc. Ông cho biết vị giáo sư từng học tập tại Đông Đức và có thời gian sinh sống ở Thụy Sĩ.

"Do mức lương quy đổi năm 1991 chỉ khoảng 10 USD mỗi tháng, thấp hơn công nhân công nghiệp, ông giáo sư cho thuê một số phòng trong nhà để có thêm thu nhập từ khách nước ngoài", Hans-Peter nói.

Hà Nội thời 'bia hơi 2.000 đồng' trong mắt khách Tây - 8

Cửa hàng bánh cuốn tại số 17 phố Chả Cá, Hà Nội, đầu thập niên 1990. Quán treo cà cuống nguyên con và bán tinh dầu cà cuống, gia vị truyền thống dùng pha nước chấm bánh cuốn. Theo Hans-Peter, nhiều du khách nước ngoài khi đó nhầm cà cuống với gián.

Ngày nay, bánh cuốn chấm tinh dầu cà cuống vẫn có mặt ở một số quán tại Hà Nội nhưng không còn hình ảnh treo cà cuống nguyên con trước cửa.

Dịch vụ đánh máy văn bản ở đường phố Hà Nội những năm đầu thập niên 90.

Cửa hàng vẽ biển hiệu thủ công trên phố Hàng Da.

Hà Nội thời 'bia hơi 2.000 đồng' trong mắt khách Tây - 11

"Phố cắt tóc" trên đường Quang Trung, đoạn giữa phố Bà Triệu và Trần Quốc Toản, Hà Nội, năm 1991. Sau Đổi mới, nơi đây tập trung nhiều quầy cắt tóc vỉa hè, trở thành điểm mưu sinh và gặp gỡ quen thuộc của người dân.

Đầu những năm 2000, khi Hà Nội chỉnh trang đô thị và mở rộng không gian dành cho giao thông, khu phố cắt tóc dần bị giải tỏa.

Hồ Hoàn Kiếm là nơi Hans-Peters dành nhiều thời gian nhất để ngắm nhìn và kết nối với người Hà Nội ở mọi lứa tuổi. Người đọc sách, các cặp đôi ngồi trên ghế đá, những ván cờ thu hút đông người đứng xem (ảnh) còn nhân viên bệnh viện gần đó ngồi uống trà.

Những ngôi nhà cũ xuống cấp bị tháo dỡ và thay bằng những ngôi nhà mới.

Những bức ảnh của Hans-Peters được sử dụng cho không gian triển lãm thường trực của Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội khi khai trương vào tháng 2/2015. Kiến trúc sư Pháp Romain Orfeuvre, người tham gia thiết kế Trung tâm theo dự án hợp tác giữa Toulouse và Hà Nội, kho ảnh của Hans-Peters là nguồn tư liệu quý về Việt Nam giai đoạn vừa mở cửa, chưa trải qua làn sóng đô thị hóa.

Ảnh: Hans-Peter Grumpe