Điều hành giá xăng dầu, không để mỗi lần tăng giá xăng dầu lại chờ điều chỉnh thuế

Đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Tổng Kiểm toán nhà nước) cho biết, việc giá xăng dầu ảnh hưởng do xung đột ở Trung Đông, Chính phủ nên chủ động xây dựng một cái khung chính sách để ứng phó.

Sáng 10/4, tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các Đại biểu Quốc hội đã thảo luận ở tổ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Thảo luận tại Tổ 5, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đồng tình với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp Thủ tướng Chính phủ đã đề cập trong báo cáo của Chính phủ trước Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, trong các văn kiện của Đảng, của Trung ương, của Quốc hội và Chính phủ trong mấy kỳ họp gần đây, kể cả khóa trước cũng như khoá này đều đề cập đến vấn đề “nút thắt của tất cả những nút thắt là thể chế”.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên. (Ảnh: Quốc hội)

Do đó, một mặt Quốc hội, Chính phủ phải khẩn trương, kịp thời, quyết liệt để thể chế hóa những quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là những chủ trương mới, chủ trương lớn nêu trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, đặc biệt là 9 Nghị quyết có tính trụ cột của Bộ Chính trị, đề cập đến tất cả lĩnh vực hết sức quan trọng của đất nước - "rất trúng, rất đúng với thời điểm, quan điểm, tư tưởng rất mới, rất cách mạng

Tuy nhiên, vấn đề là làm thế nào để thể chế các chủ trương này trong thời gian ngắn nhất có thể, phục vụ việc triển khai các mục tiêu trong năm kế hoạch 2026 và những năm tiếp theo.

“Về quan điểm, tư tưởng là hoàn toàn đúng, trúng, nhưng chúng ta giải quyết thế nào để không phát sinh xung đột pháp luật trong từng cơ chế, chính sách. Đó là vấn đề không hề dễ, là một thách thức mà chúng ta phải vượt qua”, Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Các Đại biểu tại thảo luận tổ 5. (Ảnh: Quốc hội)

Tại thảo luận tổ, góp ý về chính sách thuế xăng dầu, Đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Tổng Kiểm toán nhà nước) cho biết, để hạn chế những tác động do xung đột tại Trung Đông liên quan đến giá xăng dầu, cần ban hành các cơ chế chính sách về thuế để giảm thiểu tác động về giá xăng dầu tăng cao đối với tăng trưởng kinh tế, ổn định giá cả trong nước.

Đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa nhất trí với dự thảo Nghị quyết thuế xăng dầu. Tuy nhiên, về tổ chức thực hiện phải cân nhắc một số vấn đề.

Một là phần về ủy quyền, cần cân nhắc ủy quyền cho Chính phủ. Bởi vì qua mỗi lần điều chỉnh kéo dài hay là rút ngắn việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết này cần phải có sự đánh giá tác động đa chiều của việc thực hiện Nghị quyết. Vì vậy, Quốc hội nên ủy quyền cho Chính phủ.

Hai là trong điều hành thực tế về xăng dầu. Trong điều hành giá xăng dầu, xin lưu ý với Chính phủ và Bộ công thương là giá xăng dầu trong nước có mối quan hệ với mặt bằng giá xăng dầu thế giới, đặc biệt là giá xăng dầu của các thị trường có cùng biên giới để chúng ta ngăn chặn việc buôn lậu xăng dầu.

Để giải quyết căn cơ, bên cạnh việc ban hành Nghị quyết thuế xăng dầu, tổ chức thực hiện phải có các giải pháp rất đồng bộ để bảo vệ quyền lợi của đất nước và lợi ích của người dân trong lúc biến động giá xăng dầu.

Đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (áo trắng). (Ảnh: Quốc hội)

Về điều hành vỹ mô, ông Nghĩa cho rằng, chúng ta không chủ động các giải pháp và phương án ứng phó với các tình huống xảy ra thì chi phí để xử lý sẽ rất là lớn. Đặc biệt là các chi phí liên quan đến cái sự ổn định vỹ mô ở trong nước, biến động giá cả và tác động đến tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Nghĩa, việc giá xăng dầu ảnh hưởng do xung đột ở Trung Đông gắn với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2026 – 2030, Chính phủ nên chủ động xây dựng một cái khung chính sách để ứng phó đối với trường hợp mà bất thường như thế này và trong trường hợp khẩn cấp.

Khung chính sách này, thể hiện các kịch bản có thể xảy ra ở cấp độ quốc gia và cấp độ ngành. Và khi tình huống xảy ra chúng ta sẵn sàng có một khung chính sách để ứng phó.

"Khung chính sách này tôi nghĩ là chúng ta có thể báo cáo Bộ Chính trị, báo cáo Quốc hội để cho Chính phủ những quyền hạn, nguyên tắc để Chính phủ chủ động xử lý ứng phó với các tình huống xảy ra theo các cấp độ như: Cấp độ quốc gia và cấp độ ngành và theo mức độ nghiêm trọng", ông Nghĩa nêu vấn đề.

Ông Nghĩa nhấn mạnh: “Tình huống nào xảy ra chúng ta sẵn sàng có các giải pháp ứng phó. Không phải chờ mỗi lần chúng ta phải điều chỉnh thuế như thế này mất rất nhiều thời gian và lại phải chờ kỳ họp Quốc hội tới, rất không ổn ở cái chỗ này".

Theo ông Nghĩa cần có khung chính sách ứng phó trong những trường hợp khủng hoảng và tác động bất lợi, bất thường của môi trường kinh tế thế giới và trao quyền cho Chính phủ linh hoạt xử lý trong những tình huống như thế.