Bác sĩ cảnh báo nguy cơ ung thư khi dùng nồi chiên không dầu sai cách

Đài Loan - Chuyên gia y tế cảnh báo thói quen lạm dụng nồi chiên không dầu hàng ngày ở nhiệt độ cao có thể tạo ra các hợp chất gây ung thư nguy hại tới sức khỏe con người.

Bê bối an toàn dầu ăn gần đây tại Đài Loan (Trung Quốc) khiến dư luận một lần nữa lo ngại về phương pháp chế biến thực phẩm. Nhiều gia đình tìm đến nồi chiên không dầu như một "cứu cánh" nhằm tránh dầu ăn gây ung thư, tạo nên làn sóng chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội về việc chuyển sang thiết bị này để ăn uống lành mạnh hơn. Tuy nhiên, dù giảm từ 70% đến 90% lượng dầu so với chiên ngập dầu truyền thống, phương pháp này vẫn không thể loại bỏ nguy cơ từ việc nấu nướng ở nhiệt độ cao.

Bác sĩ Pei-Hsuan Weng, Trưởng khoa Y học Gia đình thuộc Bệnh viện Tai-An, giải thích nồi chiên không dầu dùng dòng khí nóng luân chuyển tốc độ cao thay cho dầu ăn. Dù giúp giảm đáng kể lượng chất béo, dữ liệu từ Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan cho thấy ở nhiệt độ trên 120°C trong môi trường ít độ ẩm, axit amin và đường khử trong thực phẩm có thể xảy ra phản ứng Maillard, sinh ra acrylamide, chất được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), xếp vào nhóm có thể gây ung thư. Hiện tượng này dễ xuất hiện nhất ở thực phẩm giàu tinh bột như khoai tây, bánh quy hay cà phê.

Ảnh minh họa: Nzpork

Bên cạnh đó, các thực phẩm giàu đạm và chất béo như thịt khi chế biến trên 170°C dễ sinh ra amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng. Đây đều là những chất đã được chứng minh có nguy cơ gây ung thư trên động vật. Do nồi chiên không dầu thường hoạt động ở mức nhiệt trên 170°C, việc chỉ thay đổi thiết bị nấu nướng (từ chảo chiên ngập dầu sang nồi chiên không dầu) không giúp loại bỏ nguy cơ biến chất của thực phẩm.

Dù vậy, bác sĩ cũng lưu ý: "Không phải hoàn toàn cấm ăn, mà là không nên ăn hàng ngày. Thỉnh thoảng thưởng thức thì vẫn trong tầm kiểm soát". Ngoài ra, các nghiên cứu cho thấy nồi chiên không dầu phát thải lượng lớn bụi mịn PM2.5 trong quá trình vận hành. Vì vậy, người dân cần đặt thiết bị bên dưới máy hút mùi đang bật hoặc ở nơi thông thoáng nhằm tránh ảnh hưởng đường hô hấp.

Theo chuyên gia, nồi chiên không dầu không có hại, quan trọng là cách sử dụng. Để giảm acrylamide, ông khuyến cáo tránh chế biến ở nhiệt độ cao quá lâu, chỉ nướng thực phẩm đến màu vàng nhạt hoặc vàng kim, tránh để sẫm màu hay cháy xém. Mẹo nhỏ là bắt đầu với nhiệt độ thấp rồi mới tăng nhiệt ở những phút cuối để thực phẩm giòn mà không bị tiếp xúc nhiệt cao quá lâu.

Ông cũng khuyên ưu tiên thực phẩm tươi sống, hạn chế đồ chế biến sẵn như gà viên, xúc xích để tránh bị xử lý nhiệt nhiều lần. Khi ăn món chiên, người dùng nên kết hợp rau củ quả giàu vitamin C để bổ sung chất chống oxy hóa. Việc vệ sinh nồi sạch sẽ sau mỗi lần dùng là bắt buộc, tránh để cặn thức ăn cũ bị nướng lại sinh thêm chất độc hại. Chế độ ăn lành mạnh không thể giải quyết chỉ bằng việc thay thiết bị bếp, mà phải bắt đầu từ việc kiểm soát nhiệt độ, tiết chế tần suất, giữ không gian thông thoáng và duy trì thực đơn cân bằng.