FIFA đã biến World Cup 2026 thành đại tiệc giải trí: Bóng đá hay kinh doanh?

Vinh danh lịch sử và cơn sóng ngược

Ngày 3/6/2026, Lionel Messi được công bố là chủ nhân Giải thưởng Princess of Asturias về Thể thao. Anh không phải cầu thủ bóng đá đầu tiên nhận vinh dự này, bởi Iker Casillas và Xavi Hernández từng cùng được trao giải năm 2012, nhưng Messi trở thành cầu thủ thứ 3 được vinh danh với tư cách cá nhân.

Hội đồng xét giải nhấn mạnh tài năng, sự nghiệp đặc biệt, những hoạt động thiện nguyện nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục và chăm sóc sức khỏe cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Messi còn được ca ngợi bởi sự bền bỉ, khiêm tốn và tinh thần đặt tập thể lên trên lợi ích cá nhân.

Chỉ hơn 1 tháng sau, những phẩm chất ấy lại bị đặt dưới một lăng kính khác. Sau trận chung kết World Cup 2026 giữa Argentina và Tây Ban Nha, khoảng 30 kiến nghị xuất hiện trên Change.org, yêu cầu Quỹ Princess of Asturias xem xét hoặc thu hồi giải thưởng của Messi. Tính đến ngày 29/7, 1 kiến nghị đã thu hút hơn 1.500 chữ ký, nhưng chưa có thông báo nào cho thấy ban tổ chức giải cân nhắc thay đổi quyết định.

Trận chung kết làm thay đổi không khí

Messi khép lại World Cup 2026 với 8 bàn thắng và 4 kiến tạo, góp công lớn đưa Argentina vào trận chung kết thứ 2 liên tiếp. Tuy nhiên, anh cùng các đồng đội hoàn toàn bế tắc trước Tây Ban Nha tại sân New York New Jersey ngày 19/7 theo giờ địa phương, tương ứng rạng sáng 20/7 theo giờ Việt Nam.

Argentina chỉ thực hiện 2 lần dứt điểm trong toàn bộ trận đấu và không có cú sút nào trúng đích. Ngược lại, Tây Ban Nha tung ra 20 pha kết thúc, với 12 lần đưa bóng hướng vào khung thành. Ferran Torres ghi bàn duy nhất ở phút 106, giúp đội bóng của Luis de la Fuente thắng 1-0 sau hiệp phụ và lần thứ 2 vô địch thế giới.

Màn trình diễn mờ nhạt của Argentina, cùng cảnh hỗn loạn sau tiếng còi mãn cuộc, khiến mọi chi tiết liên quan đến Messi và các đồng đội bị phân tích kỹ hơn bình thường.

Pha chỉ tay gây tranh cãi

FIFA sau đó chính thức mở thủ tục kỷ luật đối với một số thành viên Argentina. Leandro Paredes, Nahuel Molina và trợ lý Roberto Ayala nằm trong nhóm bị cáo buộc liên quan đến hành vi hành hung hoặc phi thể thao sau trận chung kết. Messi không bị FIFA nêu tên trong hồ sơ điều tra này, nhưng anh vẫn trở thành tâm điểm chỉ trích vì tình huống với Marc Cucurella ở cuối trận.

World Cup 2026 áp dụng quy định mới cho phép trọng tài rút thẻ đỏ khi một cầu thủ che miệng trong lúc đối đầu với đối phương nhằm che giấu lời lẽ phân biệt đối xử hoặc không phù hợp. Quy định này không có nghĩa mọi hành động che miệng khi nói chuyện đều tự động bị xử phạt.

Khi Cucurella đưa tay lên che miệng, Messi chỉ về phía hậu vệ Tây Ban Nha và có vẻ đề nghị trọng tài xem xét tình huống. Trọng tài Slavko Vinčić không rút thẻ vì cho rằng hành động của Cucurella không đáp ứng đầy đủ điều kiện để bị truất quyền thi đấu. Trước đó, Miguel Almirón của Paraguay và Piero Hincapié của Ecuador đã lần lượt nhận thẻ đỏ theo quy định mới trong những tình huống đối đầu rõ ràng hơn.

Làn sóng chỉ trích và kiến nghị

Cựu trọng tài Mark Halsey cho rằng Cucurella không thể hiện thái độ hung hăng và tình huống không đáng nhận thẻ đỏ. Trong khi đó, bình luận viên Piers Morgan chỉ trích gay gắt Messi, xem việc anh gây sức ép lên trọng tài là hành động nhằm khiến đối phương bị truất quyền thi đấu. 

Theo các thông tin được truyền thông Tây Ban Nha dẫn lại, chính khoảnh khắc này trở thành một trong những chất xúc tác khiến nhiều người dùng Change.org lập kiến nghị yêu cầu xem xét lại Giải thưởng Princess of Asturias về Thể thao năm 2026. Từ một phần thưởng tôn vinh tài năng, sự nghiệp và đóng góp xã hội, danh hiệu của Messi bất ngờ trở thành tâm điểm tranh luận về tinh thần thể thao.

Dù vậy, các kiến nghị trực tuyến hiện chỉ thể hiện phản ứng của một bộ phận công chúng. Chưa có bằng chứng cho thấy Quỹ Princess of Asturias đã mở thủ tục thu hồi giải, cũng chưa có kết luận chính thức nào xác định Messi vi phạm kỷ luật trong trận chung kết vừa qua.

Nhịp thi đấu và lợi thế nghỉ ngơi

Trước cuộc tiếp đón Singapore trên sân Mỹ Đình lúc 20h ngày 31/7/2026, đội tuyển Việt Nam mới thi đấu 1 trận tại bảng A và giành trọn 3 điểm sau chiến thắng 7-0 trước Timor-Leste. Trong khi đó, Singapore đã ra sân 2 lần, lần lượt đánh bại Campuchia 2-1 và Timor-Leste 2-0 để tạm dẫn đầu bảng với 6 điểm, ghi 4 bàn và chỉ thủng lưới 1 lần.

Khác biệt đáng chú ý nằm ở quỹ thời gian chuẩn bị. Việt Nam có gần 7 ngày giữa trận ra quân tối 24/7 và cuộc đối đầu Singapore, trong khi đối thủ thi đấu tối 27/7 rồi phải làm khách tại Hà Nội. Singapore có hơn 4 ngày giữa 2 trận, nhưng chỉ khoảng 3 ngày trọn vẹn để hồi phục, di chuyển và hoàn thiện chiến thuật. Đây là lợi thế thể lực đáng kể dành cho đội chủ nhà.

Bài toán nhân sự trước chuyến làm khách Indonesia

Lịch thi đấu vẫn đặt ra thử thách lớn cho HLV Kim Sang-sik, bởi chỉ gần 72 giờ sau trận gặp Singapore, Việt Nam phải làm khách trước Indonesia lúc 20h30 ngày 3/8 tại sân Pakansari, Bogor. Ban huấn luyện vì thế phải cân nhắc kỹ tình trạng thể lực của từng cầu thủ, nhất là khi mật độ thi đấu sẽ tăng nhanh trong giai đoạn quyết định của vòng bảng.

Dù vậy, HLV Kim Sang-sik khẳng định toàn đội hiện chỉ tập trung cho trận gặp Singapore. Ông cho biết ban huấn luyện đã chuẩn bị nhiều phương án chiến thuật và sẽ điều chỉnh nhân sự dựa trên thể trạng thực tế, thay vì phân tán sự chú ý cho chuyến làm khách Indonesia. Chỉ sau trận đấu tại Mỹ Đình, đội tuyển mới đánh giá khả năng hồi phục của các cầu thủ và xây dựng kế hoạch cho lượt trận tiếp theo.

Giữ mạch của nhà đương kim vô địch

Việt Nam bước vào AFF Cup 2026 với tư cách đương kim vô địch, sau khi vượt qua Thái Lan với tổng tỷ số 5-3 ở chung kết năm 2024. Chiến thắng 7-0 trước Timor-Leste mang đến khởi đầu thuận lợi, nhưng cuộc đối đầu Singapore sẽ là phép thử rõ ràng hơn về khả năng duy trì sức ép, chống bóng bổng và chuyển hóa ưu thế thành bàn thắng.

HLV Kim Sang-sik không xem nhiệm vụ bảo vệ ngôi vô địch là áp lực. Nhà cầm quân người Hàn Quốc coi đó là động lực, đồng thời nhấn mạnh mỗi trận đấu đều mang ý nghĩa như một trận chung kết. Trước Singapore đang có sự tự tin cao, Việt Nam cần giữ được sự tập trung và cường độ thi đấu như trong ngày ra quân.

Áp lực từ cuộc đua với Singapore và Indonesia

Trước giờ bóng lăn, Singapore dẫn đầu với 6 điểm và hiệu số +3, còn Việt Nam có 3 điểm cùng hiệu số +7. Nếu giành chiến thắng, đội tuyển Việt Nam sẽ vượt Singapore nhờ hiệu số bàn thắng bại tốt hơn. Tuy nhiên, cục diện ngôi đầu còn chịu ảnh hưởng từ kết quả trận Timor-Leste–Indonesia diễn ra trước đó cùng ngày.

Với Singapore, thêm 1 kết quả tích cực tại Mỹ Đình sẽ giúp họ giữ lợi thế lớn trong cuộc đua giành vé vào bán kết. Còn Việt Nam phải giải quyết đồng thời 2 yêu cầu: giành kết quả tốt trước đối thủ đang dẫn đầu và bảo toàn nền tảng thể lực cho chuyến làm khách Indonesia. Cách HLV Kim Sang-sik phân phối sức, lựa chọn nhân sự và điều chỉnh trong trận vì thế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cả hành trình tại bảng A.

Hai bản hợp đồng đi ngược xu hướng

Trong kỷ nguyên BlueCo, Chelsea nổi bật với chiến lược chiêu mộ cầu thủ trẻ, ký hợp đồng dài hạn và xây dựng đội hình cho tương lai. Lực lượng hiện tại phản ánh rõ định hướng ấy khi cầu thủ lớn tuổi nhất trong đội một mới 28 tuổi. Vì vậy, kế hoạch đưa Danny Welbeck, 35 tuổi, và Jordan Henderson, 36 tuổi, về Stamford Bridge là bước chuyển đáng chú ý so với quỹ đạo tuyển dụng quen thuộc.

Welbeck đã đạt thỏa thuận nguyên tắc và chuẩn bị kiểm tra y tế, trong khi Henderson cũng tiến gần đến việc ký hợp đồng sau khi chia tay Brentford. Tuy nhiên, Chelsea chưa chính thức công bố cả 2 thương vụ. Nếu hoàn tất, họ sẽ trở thành những cầu thủ hiếm hoi ngoài 30 tuổi được đội bóng lựa chọn kể từ khi BlueCo tiếp quản câu lạc bộ năm 2022.

Mẫu hình quen thuộc: lớn tuổi nhưng vẫn hữu dụng

Chelsea hiếm khi chiêu mộ cầu thủ lớn tuổi trong những năm gần đây, nhưng lịch sử từng ghi nhận nhiều trường hợp mang lại giá trị. Mùa 2013/14, Samuel Eto’o gia nhập ở tuổi 32 và ghi 12 bàn sau 35 trận trên mọi đấu trường. Trong đó có 9 bàn tại Ngoại hạng Anh và cú hat-trick đáng nhớ vào lưới Manchester United.

Năm 2017, Willy Caballero đến Chelsea ở tuổi 35. Dù phần lớn đóng vai trò thủ môn dự bị, ông vẫn góp mặt trong tập thể giành Cúp FA, Europa League và Champions League trong 4 năm tại Stamford Bridge.

Thiago Silva là ví dụ thành công nổi bật nhất. Trung vệ người Brazil gia nhập Chelsea ở tuổi 35 và lập tức vô địch Champions League ngay mùa đầu tiên. Sau đó, ông cùng đội bóng giành thêm Siêu cúp châu Âu và Cúp thế giới các câu lạc bộ, khép lại 4 mùa giải với hơn 100 lần ra sân và 3 danh hiệu.

Ngược lại, Pierre-Emerick Aubameyang không để lại nhiều dấu ấn sau khi được chiêu mộ ở tuổi 33. Trường hợp này cũng nhắc Chelsea rằng kinh nghiệm không tự động bảo đảm thành công.

Phong độ hiện tại là điểm tựa

Welbeck và Henderson không chỉ được lựa chọn vì danh tiếng. Mùa 2025/26, Welbeck ghi 13 bàn sau 37 trận tại Ngoại hạng Anh cho Brighton, thành tích tốt nhất của anh trong một mùa giải ở sân chơi này. Tiền đạo người Anh chỉ kém Viktor Gyökeres của Arsenal, người ghi 14 bàn, đúng 1 pha lập công.

Henderson cũng duy trì ảnh hưởng tại Brentford bằng kinh nghiệm, khả năng tổ chức và phẩm chất thủ lĩnh. Đội bóng này kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 9 với 53 điểm, xếp ngay trên Chelsea, đội đứng thứ 10 với 52 điểm.

Những con số ấy giúp 2 thương vụ mang ý nghĩa chuyên môn rõ ràng hơn. Welbeck có thể bổ sung chiều sâu cho hàng công, còn Henderson mang đến sự điềm tĩnh và khả năng dẫn dắt trong phòng thay đồ.

Kinh nghiệm cho một tập thể trẻ

Từ Eto’o, Caballero đến Thiago Silva, nhiều bản hợp đồng lớn tuổi của Chelsea từng tạo ra ảnh hưởng bằng bàn thắng, kinh nghiệm hoặc những danh hiệu quan trọng. Welbeck và Henderson có thể bước vào Stamford Bridge với nhiệm vụ tương tự, khi Xabi Alonso cần thêm sự ổn định và bản lĩnh cho một đội hình giàu tài năng nhưng còn thiếu những thủ lĩnh dày dạn.

Họ khó được xem là giải pháp dài hạn, nhưng có thể mang lại tác động tức thời. Trong một tập thể được xây dựng chủ yếu bằng sức trẻ, kinh nghiệm của Welbeck và Henderson chính là yếu tố Chelsea đang thiếu.

Quyết định từ trung tâm quyền lực FIFA

Kế hoạch đưa vốn tư nhân vào hoạt động thương mại của FIFA được Chủ tịch Gianni Infantino trực tiếp thúc đẩy thông qua đề xuất thành lập FIFA Forward Enterprise. Đây sẽ là công ty con do FIFA sở hữu và kiểm soát, tập hợp quyền thương mại cùng hoạt động tổ chức của các giải đấu toàn cầu, trong đó có World Cup nam, World Cup nữ và Club World Cup.

Theo phương án được đưa ra, FIFA dự kiến bán 20% cổ phần FIFA Forward Enterprise cho các nhà đầu tư tư nhân, trong khi vẫn nắm 80% còn lại. Công ty mới được định giá khoảng 20 tỷ USD, đồng nghĩa thương vụ có thể mang về khoảng 4 tỷ USD đến 4,2 tỷ USD. Tuy nhiên, đề xuất chỉ được triển khai nếu nhận được sự ủng hộ của đa số trong 211 liên đoàn thành viên và được Hội đồng FIFA thông qua.

FIFA hứa tăng khoản tài trợ cơ bản dành cho mỗi liên đoàn trong chu kỳ 4 năm từ 10 triệu USD lên 20 triệu USD nếu kế hoạch được phê duyệt. Infantino còn dự tính tổng số tiền mỗi thành viên có thể nhận đến năm 2038 sẽ tăng từ khoảng 36 triệu USD lên 86 triệu USD. Các liên đoàn được yêu cầu đưa ra phản hồi trước ngày 19/9/2026.

AFC bị đặt vào thế “biết sau, phản ứng sau”

Liên đoàn Bóng đá châu Á cho biết họ không được FIFA tham vấn ở bất kỳ cấp độ nào trước khi đề xuất được công bố. AFC cũng bày tỏ thất vọng vì một vấn đề có ảnh hưởng sâu rộng lại xuất hiện trước công chúng khi các liên đoàn châu lục và thành viên chưa có cơ hội xem xét thông qua những kênh quản trị đã được thiết lập.

Trong thông cáo ngày 29/7, AFC không phủ nhận hoàn toàn khả năng áp dụng những mô hình thương mại mới. Tuy nhiên, tổ chức này yêu cầu mọi bên liên quan phải được cung cấp đầy đủ thông tin, có đủ thời gian đánh giá và được tham gia thực chất vào quá trình ra quyết định.

Chủ tịch AFC Salman bin Ibrahim Al Khalifa sau đó còn gửi thư tới các thành viên, cho rằng hành động đơn phương của FIFA có nguy cơ làm suy yếu những nền tảng của bóng đá châu lục, vốn được xây dựng trên tinh thần đoàn kết, hợp tác và minh bạch. Ông cũng yêu cầu FIFA điều chỉnh thời hạn ngày 19/9 vì quãng thời gian hiện tại quá ngắn đối với một đề xuất có tác động lâu dài.

Yêu cầu về thông tin, thời gian và sự tham gia

AFC nhấn mạnh các thành viên cần được tiếp cận những phân tích chi tiết về quản trị, tài chính, pháp lý và ảnh hưởng chiến lược của FIFA Forward Enterprise. Những tác động đối với các giải đấu cấp châu lục, lịch thi đấu quốc tế và hoạt động thương mại của từng liên đoàn cũng phải được xem xét kỹ lưỡng.

Theo AFC, một quyết định có quy mô như vậy không thể chỉ dựa trên lời hứa tăng nguồn tài trợ. Các cơ quan có thẩm quyền của FIFA phải được tham gia đầy đủ, đồng thời toàn bộ quá trình cần tuân thủ điều lệ, chuẩn mực đạo đức và nguyên tắc quản trị tốt của tổ chức.

Fred rời Manchester United khi không còn được đảm bảo vị trí trong đội hình. Gần 3 năm sau, tiền vệ người Brazil đã tìm lại phong độ ổn định tại Fenerbahçe. Trong một hệ thống phù hợp hơn, khả năng pressing, tranh chấp và hoạt động không biết mệt mỏi của anh được phát huy hiệu quả.

Từ cầu thủ dự bị thành trụ cột

Fenerbahçe chiêu mộ Fred vào tháng 8/2023 với mức phí ban đầu khoảng 10 triệu euro, kèm 5 triệu euro phụ phí. Đây là khoản đầu tư tương đối thấp nếu so với số tiền MU từng bỏ ra để mua anh từ Shakhtar Donetsk năm 2018.

Fred không mất nhiều thời gian để khẳng định vai trò tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong 3 mùa đầu tiên ở Süper Lig, anh lần lượt ra sân 25, 31 và 30 trận. Riêng mùa 2025/26, tiền vệ 33 tuổi ghi 3 bàn, có 4 kiến tạo và đạt điểm trung bình 7,2. Ở 2 mùa trước đó, điểm số trung bình của anh đều là 7,3, qua đó cho thấy sự ổn định trong màu áo Fenerbahçe.

Đóng góp tấn công rõ nét hơn

Fred không phải mẫu tiền vệ nổi bật nhờ khả năng ghi bàn, nhưng anh hỗ trợ tấn công hiệu quả hơn kể từ khi chuyển sang Fenerbahçe. Trong 86 trận tại Süper Lig từ mùa 2023/24 đến 2025/26, tiền vệ người Brazil ghi 11 bàn và có 12 kiến tạo.

Trong khi đó, sau 5 mùa chơi tại Premier League cùng MU, Fred chỉ ghi 8 bàn và kiến tạo 8 lần sau 139 trận. Ở mùa cuối tại Anh, anh ra sân 35 trận nhưng chỉ có 12 lần đá chính, đóng góp 2 bàn cùng 2 kiến tạo và nhận điểm trung bình 6,8. Thành tích này thấp hơn mức 7,2 mà anh đạt được tại Fenerbahçe ở mùa 2025/26.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở vai trò và số phút thi đấu ổn định. Tại MU, Fred thường xuyên phải thay đổi nhiệm vụ, khi đá tiền vệ phòng ngự, lúc chơi tiền vệ con thoi, thậm chí nhiều lần chỉ được tung vào sân để tăng cường khả năng tranh chấp. Sau 5 năm ở Old Trafford, anh có 213 lần ra sân nhưng chỉ đá chính 154 trận. Riêng mùa 2022/23, Fred vào sân từ ghế dự bị tới 33 lần trong tổng số 56 trận.

Phát huy đúng điểm mạnh

Tại Fenerbahçe, Fred không phải gánh toàn bộ nhiệm vụ tổ chức lối chơi. Anh được sử dụng đúng với sở trường là di chuyển rộng, gây sức ép, tranh chấp bóng hai, hỗ trợ luân chuyển và băng lên chiếm khoảng trống. Khi có đồng đội chia sẻ nhiệm vụ điều tiết, những hạn chế trong khả năng thoát pressing và kiểm soát nhịp độ của anh cũng ít bị bộc lộ hơn.

Fred vẫn giữ nguyên phong cách thi đấu giàu năng lượng và quyết liệt như thời còn khoác áo MU, dù đôi lúc anh vẫn xử lý hơi vội. Khác biệt lớn nhất là Fenerbahçe sử dụng tiền vệ người Brazil đúng sở trường, giúp anh thi đấu ổn định và hiệu quả hơn. Việc Fred chơi trọn 90 phút trong trận thắng Gornik Zabrze ở vòng loại Champions League đầu mùa 2026/27 cũng khẳng định anh vẫn là mắt xích quan trọng nơi tuyến giữa.