Doanh thu khổng lồ, khoản lỗ cũng phình to
Trong khi giải Ngoại hạng Anh tạo ra doanh thu lên tới 6,8 tỷ bảng ở mùa giải 2024-2025, báo cáo thường niên về tài chính bóng đá do Deloitte công bố lại cho thấy một bức tranh kém tích cực. Tổng khoản lỗ trước thuế của các câu lạc bộ tăng mạnh từ 135 triệu bảng ở mùa 2023-2024 lên tới 948 triệu bảng chỉ sau một năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc các đội bóng tiếp tục chi mạnh cho chuyển nhượng, trong khi lợi nhuận từ hoạt động mua bán cầu thủ giảm đáng kể.
Song song với đó, nợ ròng của các câu lạc bộ Ngoại hạng Anh tăng lên 3,6 tỷ bảng, cao hơn mức 3,5 tỷ bảng của mùa trước. Doanh thu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng vẫn chưa đủ bù đắp cho mô hình chi tiêu hiện tại, khiến áp lực tài chính ngày càng gia tăng.
Giải hạng Nhất mắc kẹt giữa tham vọng và thực tế
Tại giải hạng Nhất Anh (Championship), sức ép tài chính cũng ngày càng lớn. Tổng khoản lỗ trước thuế của các câu lạc bộ tăng 12%, lên 355 triệu bảng trong mùa giải 2024-2025, trong khi chỉ có ba đội bóng báo lãi trước thuế.
Đáng chú ý, tổng doanh thu của toàn giải chỉ đạt 942 triệu bảng, giảm 2% so với mùa trước. Khoảng cách giữa hai hạng đấu ngày càng bị nới rộng, khi Ngoại hạng Anh thu về 6,8 tỷ bảng, còn Championship chưa chạm mốc 1 tỷ bảng. Chênh lệch quá lớn về nguồn thu khiến nhiều đội bóng ở hạng dưới buộc phải chấp nhận rủi ro tài chính, đầu tư mạnh với hy vọng giành quyền thăng hạng, dù nền tảng kinh tế còn rất mong manh.
Phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài
Tim Bridge, đối tác phụ trách mảng kinh doanh thể thao của Deloitte, nhận định tình trạng thua lỗ kéo dài ở cả ba hạng đấu thuộc hệ thống bóng đá chuyên nghiệp Anh phản ánh thực tế rằng phần lớn các câu lạc bộ vẫn phải dựa vào nguồn vốn từ các chủ sở hữu hoặc nhà đầu tư để duy trì hoạt động.
Theo ông, những thay đổi về quy định trong thời gian tới có thể góp phần cải thiện tình hình, nhưng về lâu dài, các đội bóng cần tập trung phát triển nguồn thu thương mại, xây dựng mô hình tăng trưởng bền vững và từng bước thu hẹp khoảng cách tài chính với Ngoại hạng Anh.
Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán về "New Deal" – thỏa thuận phân chia lại nguồn thu bản quyền truyền hình giữa Ngoại hạng Anh và hệ thống EFL – vẫn rơi vào bế tắc từ năm 2024. Cơ quan quản lý bóng đá độc lập được kỳ vọng sẽ có quyền can thiệp, thậm chí áp dụng phương án phân chia nếu các bên không đạt được tiếng nói chung.
Áp lực từ lịch thi đấu và thị trường giải trí
Trên phạm vi châu Âu, thị trường bóng đá tiếp tục tăng trưởng 13%, đạt giá trị 40,2 tỷ euro trong mùa giải 2024-2025, cũng là mùa đầu tiên các cúp châu Âu áp dụng thể thức thi đấu mới. Tuy nhiên, Deloitte dự báo tốc độ tăng trưởng có thể chững lại, thậm chí suy giảm trong những năm tới.
Tim Bridge cho rằng việc liên tục bổ sung thêm các trận đấu vào lịch thi đấu vốn đã dày đặc không phải là giải pháp lâu dài. Theo ông, khi thị trường dần bão hòa, điều đó không chỉ ảnh hưởng tới chất lượng chuyên môn mà còn làm giảm trải nghiệm của người hâm mộ.
Ông cũng nhấn mạnh bóng đá châu Âu đang phải cạnh tranh ngày càng quyết liệt với các giải thể thao chuyên nghiệp của Mỹ, vốn đang mở rộng sức ảnh hưởng tại châu Âu, cũng như với nhiều loại hình giải trí khác. Trong bối cảnh đó, các nhà quản lý bóng đá cần đa dạng hóa mô hình kinh doanh, tăng cường hợp tác để xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, đồng thời thúc đẩy đổi mới trong công tác quản lý và vận hành nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn ngành.