Cậu bé chỉ biết đi cùng trái bóng
Tuổi thơ của Khvicha Kvaratskhelia gắn với những khoảng sân nhỏ ở Tbilisi và những mùa hè ở Tsalenjikha, thị trấn miền núi Samegrelo. Ngay từ khi mới biết đi, theo lời mẹ Maka, cậu “đi cùng trái bóng, ngủ cũng ôm bóng”. Buổi tối, khi cha Badri đi thi đấu xa, bà phải đi khắp các sân bê tông trong khu để tìm con, thường là thấy cậu đang chơi ở một sân cách nhà hàng trăm mét.
Ở Tsalenjikha, giữa nhà và con sông là một khoảng cỏ phẳng như sân bóng, chỉ vướng cánh cổng sắt với hàng chông sắc. Badri từng khóc vì bao quả bóng thời thơ ấu bị đâm thủng ở đó nên dặn con phải tránh. Ít lâu sau, ông nghe tiếng bóng đập vào cổng, bước ra thì thấy mỗi mũi sắt đều được đội một quả táo. Bóng chạm vào chỉ nảy ra, không còn bị rách. Mỗi tháng Sáu, Khvicha lại lặp lại nghi thức đó, vừa bảo vệ bóng, vừa biến sân nhà thành “sân tập” riêng.
Dòng máu Samegrelo và ký ức băng VHS
Dù lớn lên ở Tbilisi, gia đình Kvaratskhelia là người Mingrelian, một nhóm sắc tộc ở phía tây Gruzia. Badri tự hào nói người Samegrelo “thông minh, sáng tạo, đã bắt tay là xong, không cần giấy tờ”. Ông xem đó là chìa khóa để hiểu con trai: bướng bỉnh, nghĩ nhanh, tự tìm cách giải quyết vấn đề, từ chuyện che chông cổng sắt bằng táo đến cách chơi bóng trong không gian chật hẹp.
Trong nhà họ ở Tbilisi có một cuộn băng VHS do mẹ Maka quay, ghi lại cảnh Badri đá cho CLB Shamkir ở Azerbaijan, lập hat-trick tại vòng loại cúp C1 châu Âu gặp Skonto. Khvicha nhỏ tuổi xem đi xem lại, tập sút phạt theo dáng sút của cha. Vài năm sau, khi Badri cần mổ tim khẩn cấp mà gia đình không đủ tiền, chính khoản lương đầu tiên tăng lên ở Lokomotiv Moskva của Khvicha đã trả cho ca phẫu thuật. Badri nói “với nó, chuyện đó không cần phải suy nghĩ”.
Từ sân bê tông Tbilisi đến nghệ sĩ ở Napoli
Những sân bê tông nhỏ ở Tbilisi buộc bọn trẻ phải chơi trong vòng vây 6, 7 người. Badri kể, muốn sống sót trên mặt sân cứng, con trai phải giữ lưng thẳng, chạm bóng nhẹ, liên tục đổi hướng để tránh ngã. Thói quen đó theo anh sang Napoli: dáng chạy thẳng lưng, những nhịp chạm bóng mượt như vuốt đàn, khiến khán giả Ý gọi anh là “Kvaradona”, rồi “Kvaravaggio”.
Ở Dinamo Tbilisi, anh từng chỉ là một cậu bé gầy, không phải ngôi sao của lứa. Giám đốc học viện Levan Gvantseladze thừa nhận thời đó Zuriko Davitashvili mới là cầu thủ nổi bật, còn Khvicha “mỏng, phát triển chậm, đôi khi gặp khó khăn”. Anh chỉ chơi đúng lứa tuổi, không được đôn lên như vài bạn khác. Nhưng môi trường Dinamo, nơi luôn phải đối mặt hàng thủ lùi sâu, buộc anh phải sáng tạo trong không gian hẹp, rèn kỹ năng đi bóng một đối một mà sau này trở thành vũ khí ở Napoli và PSG.
PSG, áp lực và sự lặng lẽ của người gánh vác
Ở Paris, Kvaratskhelia trở thành mũi nhọn trong hệ thống của Luis Enrique. Bàn thắng solo vào lưới Aston Villa ở tứ kết cúp C1 mùa trước cho thấy kiểu tăng tốc rồi đổi hướng như dòng nước xiết mà cha mẹ anh đã nhận ra từ khi anh mới năm tuổi. Trận chung kết năm ngoái, anh ghi bàn thứ tư trong chiến thắng 5-0 trước Inter, giúp PSG lần đầu vô địch châu Âu, và giờ đang hướng tới chiếc cúp thứ hai liên tiếp.
Mẹ anh kể, sau trận bán kết thắng Arsenal mùa trước, khi đồng đội nhảy múa trên sân, con trai lại khá trầm. Bà hỏi vì sao không ăn mừng nhiều hơn, anh chỉ đáp: “Mẹ, chưa có gì để ăn mừng, vẫn còn trận chung kết.” Với gia đình, anh ít nói về áp lực. Maka bảo anh sợ làm cha lo, nhất là sau hai lần mổ tim. Ngoài bóng đá, thú vui hiếm hoi của anh là đọc truyện trinh thám, đặc biệt là Agatha Christie, trên những chuyến đi cùng đội.
Biểu tượng mới của Tbilisi và cánh cửa mở cho thế hệ sau
Tbilisi hôm nay tràn ngập hình ảnh Kvaratskhelia trên các biển quảng cáo dẫn lên nhà thờ Sameba, quảng bá nước khoáng Gruzia, nay là nhà tài trợ của PSG. Trong bối cảnh đất nước căng thẳng chính trị, anh trở thành gương mặt mà người dân có thể cùng hướng về. Chiến thắng 2-0 trước Bồ Đào Nha ở Euro 2024, nơi anh chạy tới an ủi Cristiano Ronaldo rồi xin lỗi vì đã thắng, được xem là trận đấu lớn nhất lịch sử đội tuyển.
Tại học viện Dinamo, nơi sản sinh phần lớn tuyển thủ quốc gia, số hồ sơ xin vào tăng gấp ba sau Euro 2024. Các cầu thủ trẻ đều kéo tất vớ xuống mắt cá, theo “mốt Dinamo” mà Kvaratskhelia từng mang ra châu Âu. Trong số đó có em trai anh, Tornike, cũng là cầu thủ chạy cánh mảnh khảnh, đang được đôn đá trên một lứa tuổi và đã ra mắt đội một Dinamo. Với nhiều cậu bé Gruzia, việc một chàng trai từ sân bê tông Tbilisi hai năm liền chơi chung kết cúp C1 đã biến giấc mơ thành điều có thể chạm tới.