World Cup 2026 sẽ là kỳ giải lớn nhất từ trước tới nay, nhưng quy mô lớ ấy đi kèm một nỗi băn khoăn không nhỏ: vòng bảng liệu còn đủ căng như những gì người hâm mộ từng quen? Khi 48 đội được chia vào 12 bảng, rồi 32 đội giành vé vào vòng loại trực tiếp, cánh cửa đi tiếp mở rộng hơn rất nhiều. Hai đội đầu bảng chắc suất, thêm 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất cũng được cứu. Nghĩa là ở phần lớn các bảng, chỉ một đội phải về nước. Với các đội mạnh, vòng bảng vì thế dễ trở thành chặng khởi động hơn là một cuộc chiến thật sự khắc nghiệt.
Tấm vé thứ ba làm đổi cuộc chơi
Ở World Cup cũ, vị trí thứ ba đồng nghĩa với chia tay giải đấu. Mỗi trận vòng bảng vì thế luôn nặng sức ép. Một cú sảy chân trước đội bị đánh giá thấp hơn cũng đủ khiến cả chiến dịch rơi vào báo động. Nhưng từ năm 2026, vị trí ấy vẫn có thể mở ra đường sống. Một đội lớn chỉ cần thắng một trận, hòa thêm một trận là đã có nền điểm số khá an toàn. Khi ấy, lượt cuối không còn buộc họ phải dốc toàn lực. Họ có thể giữ chân trụ cột, tránh thẻ phạt, đá chắc để bảo toàn hiệu số và chờ các bảng khác ngã ngũ.
Ít hơn những trận cầu sinh tử
Sức hấp dẫn của World Cup nhiều năm qua nằm ở cảm giác không ai được phép chủ quan. Đức từng bị loại từ vòng bảng năm 2018 và 2022, Argentina từng thua Saudi Arabia ở Qatar rồi phải sống trong áp lực cực lớn. Những cú sốc như thế khiến vòng bảng World Cup có giá trị riêng. Nhưng khi 2/3 số đội được đi tiếp, phần rìa nguy hiểm bị đẩy xa hơn. Các đội mạnh vẫn muốn thắng bảng để có nhánh đấu tốt, nhưng mục tiêu tối thiểu lại dễ đạt hơn trước rất nhiều.
Bài học từ EURO
Các giải đấu có vé cho đội hạng ba từng cho thấy kịch bản này. Bồ Đào Nha tại EURO 2016 hòa cả ba trận vòng bảng, chỉ có 3 điểm, vẫn đi tiếp rồi vô địch. Slovenia ở EURO 2024 cũng vượt qua vòng bảng sau ba trận hòa. Những câu chuyện ấy thú vị, nhưng cũng nói lên mặt trái của thể thức: chỉ cần không thua quá nhiều, một đội vẫn có thể sống sót. Khi công thức ấy được đưa vào World Cup, tính toán an toàn chắc chắn sẽ xuất hiện nhiều hơn.
World Cup rộng cửa, nhưng bớt lạnh gáy
FIFA mở rộng World Cup để trao cơ hội cho nhiều nền bóng đá hơn, và đó là hướng đi có giá trị. Nhưng cái giá phải trả nằm ở độ gắt của vòng bảng. Một giải đấu đông hơn chưa chắc đã căng hơn. Khi các ông lớn biết rằng họ vẫn còn đường lùi ngay cả khi chơi dưới sức, những trận đấu đầu tiên có nguy cơ mất đi cảm giác “sai một ly, trả giá cả giải”. World Cup 2026 sẽ có thêm màu sắc, thêm câu chuyện, thêm những cái tên mới. Nhưng để giữ được chất World Cup, vòng bảng cần nhiều hơn số đội và số trận; nó cần áp lực đủ lớn để mọi đội phải đá như thể từng điểm số đều có thể quyết định số phận.