Hộ kinh doanh thu 80 tỷ nhưng khai thuế 3 tỷ: Chưa dám khai đúng vì sợ truy thu
Khi chuyển từ phương thức thuế khoán sang tự kê khai, nhiều hộ kinh doanh lo ngại về thủ tục thực hiện cũng như nguy cơ bị truy thu thuế nếu doanh thu kê khai cao hơn trước.
Hộ kinh doanh cần làm gì khi kê khai thuế lần đầu?
“Tôi kinh doanh nhỏ, trước đây nộp thuế khoán, giờ chuyển sang kê khai nên cũng hơi lo vì chưa quen thủ tục. Cơ quan thuế có thể hướng dẫn tôi cần chuẩn bị những gì cho kỳ kê khai đầu tiên?”.
"Trước đây hộ kinh doanh nộp thuế theo phương thức khoán, nay chuyển sang tự kê khai và nộp thuế. Nếu doanh thu kê khai năm 2026 cao hơn so với năm 2025 thì có bị truy thu thuế hay không?"...
Đây là một trong số những băn khoăn được hộ kinh doanh đặt ra với cơ quan thuế tại hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” do Cục Thuế Việt Nam tổ chức chiều 12/3.
Quang cảnh hội thảo "Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững".
Trả lời vấn đề này, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, việc kê khai thuế cơ bản gồm 4 bước.
Thứ nhất, hộ kinh doanh cần kiểm tra lại tài khoản thuế điện tử và các nội dung cài đặt đã chính xác hay chưa.
Thứ hai, thực hiện phản ánh kế toán trên mẫu sổ theo Thông tư 182, đồng thời có thể ứng dụng phần mềm của các nhà cung cấp tùy theo quy mô, ngành nghề hoạt động của từng hộ kinh doanh.
Thứ ba, thực hiện kỳ khai thuế, với thời hạn nộp tờ khai gần nhất là ngày 20/4.
Bước cuối cùng là nộp thuế trong trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế. Cơ quan thuế đã chuẩn bị hệ thống để các hộ kinh doanh có thể nộp thuế trực tuyến 24/7 thuận tiện.
Ông Sơn cho biết ngành thuế hiểu rằng không phải tất cả hộ kinh doanh đều có thể thao tác thuần thục ngay từ đầu. Vì vậy, cơ quan thuế đã chủ động khảo sát, hướng dẫn và tập huấn. Gần đây nhất, ngày 10/3, ngành thuế đã giới thiệu sổ tay hướng dẫn để các hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế một cách đơn giản nhất.
Bên cạnh đó, cơ quan thuế phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp, các đại lý tư vấn thuế và đại lý tư vấn kế toán để đồng hành cùng hộ kinh doanh cho đến khi người nộp thuế có thể thực hiện thành thục việc kê khai trên nền tảng ứng dụng cũng như cổng của cơ quan thuế.
Cần làm rõ, giải tỏa nỗi lo truy thu thuế
Liên quan đến lo ngại bị truy thu thuế, ông Mai Sơn khẳng định theo quy định tại Nghị định 68, doanh thu mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hay truy thu đối với thời kỳ nộp thuế khoán của năm 2025.
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính).
Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có một số trường hợp bị truy thu thuế khiến nhiều người băn khoăn, chẳng hạn một số hệ thống kinh doanh có đăng ký hộ kinh doanh như Mailisa hay Hoàng Hường. Theo ông Sơn, những trường hợp này không xuất phát từ việc kê khai doanh thu năm 2026 mà do trước đây hộ kinh doanh trốn tránh nghĩa vụ thuế.
Theo quy định, khi doanh thu thực tế tăng trên 50% so với mức khoán, hộ kinh doanh phải chủ động đến cơ quan thuế để nộp tờ khai điều chỉnh doanh thu.
Ví dụ, nếu doanh thu khoán là 5 tỷ đồng nhưng doanh thu thực tế lên tới hàng chục tỷ đồng, thậm chí 20-30 tỷ đồng thì hộ kinh doanh phải thực hiện khai điều chỉnh với cơ quan thuế. Khi nghĩa vụ này không được thực hiện, nếu cơ quan thuế hoặc các cơ quan chức năng phát hiện sai phạm sẽ tiến hành truy thu thuế, thậm chí trong một số trường hợp có thể xử lý hình sự về hành vi trốn thuế.
Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc cũng khẳng định việc chuyển từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai không làm tăng thuế, bởi chính sách thuế vẫn giữ nguyên.
Theo bà Cúc, nếu nộp thuế theo phương pháp doanh thu nhân với tỷ lệ thì tỷ lệ thuế vẫn như cũ. Nếu nộp thuế theo thu nhập tính thuế theo tỷ lệ thì cũng tương tự như doanh nghiệp đang thực hiện.
Thậm chí trong nhiều trường hợp, mức thuế còn thấp hơn nhờ việc nâng mức doanh thu miễn thuế từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng. Ví dụ, hộ cá nhân kinh doanh cho thuê nhà trước đây có doanh thu 500 triệu đồng phải nộp thuế 50 triệu đồng, nhưng theo quy định mới thì mức doanh thu này không phải nộp thuế.
Tuy vậy, nhiều hộ kinh doanh vẫn lo lắng về khả năng bị truy thu thuế đối với các năm trước, đặc biệt với những người bán hàng online hoặc kinh doanh ngoài giờ trước đây chưa kê khai thuế.
Bà dẫn chứng, tại Hưng Yên, có hộ kinh doanh nói thẳng rằng, doanh thu thực tế của họ là 80 tỷ đồng, nhưng đang khai thuế 3 tỷ đồng. Bây giờ họ không muốn trốn thuế, muốn khai đúng lên 100 tỷ đồng, nhưng lại sợ bị truy thu các năm trước, có thể lên tới 5-7 năm. Nếu nỗi sợ đó tồn tại, họ sẽ chỉ khai tăng nhẹ lên 7 tỷ hoặc 10 tỷ đồng, chứ không dám khai đúng. Như vậy, tình trạng giấu doanh thu sẽ tiếp tục tồn tại.
Vì vậy, theo bà Cúc, trong giai đoạn chuyển đổi cần có cách tiếp cận linh hoạt, khuyến khích hộ kinh doanh kê khai trung thực từ thời điểm hiện tại để hệ thống dần minh bạch hơn.
Ngoài ra, bà cũng đề xuất cần có hướng dẫn thống nhất giữa các cơ quan chức năng để xác định rõ trường hợp nào được miễn truy thu và trường hợp nào phải xử lý, nhằm giúp các hộ kinh doanh yên tâm thực hiện nghĩa vụ thuế.
Các hãng hàng không Việt Nam đang đối mặt với việc thiếu hụt nhiên liệu bay do nguồn cung quốc tế hạn chế, đẩy chi phí hoạt động tăng mạnh, nguy cơ...
Nguồn: [Link nguồn]
-12/03/2026 20:33 PM (GMT+7)

