Vì sao pin sạc dự phòng là "khắc tinh" của các chuyến bay?

Sai lầm chết người khi dùng sạc dự phòng ít ai ngờ gây ra hiện tượng 'thảm họa nhiệt' trên máy bay.

Sự gia tăng đột biến các vụ bốc cháy kinh hoàng liên quan đến sạc dự phòng di động đang đặt ngành hàng không toàn cầu vào tình trạng báo động đỏ, buộc nhiều quốc gia phải ra tay ban lệnh cấm triệt để.

Theo dữ liệu mới nhất từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), sau khi ghi nhận tới 93 sự cố trong năm 2025, thì chỉ tính riêng từ đầu năm đến giữa tháng 4, thế giới đã chứng kiến thêm 22 vụ phát nổ trên khoang khách. Phản ứng trước mối đe dọa này, hãng Southwest Airlines đã bắt buộc hành khách phải để lộ sạc dự phòng khi sử dụng, trong khi Nhật Bản đã chính thức ban hành lệnh cấm tuyệt đối loại thiết bị này trên các chuyến bay.

Pin dự phòng trở thành đối tượng nguy hiểm với các chuyến bay.

Tại sao một vật dụng thiết yếu hàng ngày lại có thể biến thành một quả bom hẹn giờ trên độ cao 10.000 mét? Câu trả lời nằm ở cốt lõi của công nghệ pin lithium-ion.

Khi một viên pin bị lỗi, va đập hoặc đoản mạch, nó sẽ kích hoạt một chuỗi phản ứng dây chuyền cực kỳ đáng sợ gọi là thoát nhiệt không kiểm soát (thermal runaway). Trong quá trình này, nhiệt độ bên trong pin tăng lên một cách chóng mặt, liên tục giải phóng năng lượng và tự nung nóng chính nó theo cấp số nhân.

Điều kinh hoàng nhất là các đám cháy từ chất lithium có tính chất hung hãn và khả năng tự duy trì oxy để cháy. Mọi nỗ lực dập lửa bằng nước thông thường của tiếp viên hàng không gần như chắc chắn sẽ thất bại. Ngay cả khi ngọn lửa có vẻ đã tắt, viên pin vẫn có thể tự bùng cháy trở lại bất cứ lúc nào. Thực tế, một chuyến bay của hãng Alaska Airlines đã phải hạ cánh khẩn cấp trong hoảng loạn khi một chiếc sạc dự phòng phát nổ trên khoang khách. Kinh khủng hơn, một cụ bà 75 tuổi tại Mỹ đã tử vong do vết thương quá nặng sau khi chiếc sạc dự phòng bốc cháy ngay trên đùi bà.

Giới chuyên gia an toàn hàng không khẳng định, phần lớn các vụ nổ đều bắt nguồn từ việc người dân ham rẻ, mua phải các loại sạc dự phòng trôi nổi, kém chất lượng hoặc lạm dụng thiết bị (như cắm quá nhiều dây sạc cùng lúc gây quá tải nhiệt). Ngoài ra, thói quen quăng quật hành lý làm móp méo viên pin cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đoản mạch.

Vì sao pin dự phòng bị cấm trên các chuyến bay?

Để đảm bảo an toàn cho bản thân và toàn bộ hành khách trên chuyến bay, người tiêu dùng cần nằm lòng các quy tắc "vàng" sau:

- Tuyệt đối không để sạc dự phòng trong hành lý ký gửi: Áp suất và va đập trong khoang hàng có thể kích nổ pin mà phi hành đoàn không thể ứng cứu kịp thời.

- Kiểm tra nhiệt độ bảo quản: Pin lithium cực kỳ nhạy cảm, chỉ nên được để trong môi trường từ 0 - 40 độ C. Tránh phơi sạc dưới ánh nắng mặt trời hoặc gần các nguồn nhiệt.

- Chọn mua sản phẩm uy tín: Hãy tìm kiếm và sử dụng các dòng sạc dự phòng đã được cấp phép và phê duyệt, chẳng hạn như CE, DC, 3C, RoHS, ... Những sản phẩm này không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về dung lượng chống cháy nổ mà còn đảm bảo sự an tâm tuyệt đối cho mỗi chuyến hành trình của bạn.