Các cầu thủ Việt kiều, nhập tịch đã nâng tầm ĐT Việt Nam thế nào?

Những năm gần đây, ĐT Việt Nam liên tục gặt hái thành công và sự đóng góp của các cầu thủ Việt kiều, nhập tịch đóng vai trò rất quan trọng.

ĐT Việt Nam và nguồn lực tiềm năng nhưng từng bị lãng phí

ĐT Việt Nam vừa đăng quang tại ASEAN Cup 2026 sau khi vượt qua ĐT Thái Lan ở chung kết với chiến thắng chung cuộc 4-2 sau 2 lượt trận. Đây cũng là lần đầu tiên ĐT Việt Nam 2 lần liên tiếp lên ngôi ở đấu trường khu vực.

Trên hành trình đến ngôi vương ở giải đấu vừa qua, các cầu thủ Việt kiều, nhập tịch gồm Lê Giang Patrik, Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên, Nguyễn Tài Lộc đã thể hiện vai trò rất đậm nét trong cách lựa chọn nhân sự của HLV Kim Sang-sik. Ngoài ra, thủ môn Đặng Văn Lâm cũng là dự bị đầy chất lượng và trước đây anh từng là trụ cột không thể thay thế của ĐT Việt Nam trong triều đại HLV Park Hang-seo.

Đặng Văn Lâm đã 2 lần vô địch ASEAN Cup/AFF Cup và từng là trụ cột không thể thay thế dưới thời HLV Park Hang-seo. Ảnh: FBNV

Từ thành công những năm vừa qua, có thể thấy các cầu thủ Việt kiều, nhập tịch là nguồn cung đầy chất lượng. Nhưng nếu lùi mốc thời gian xa hơn, lực lượng này lại từng thiếu đi sự hỗ trợ và cơ chế sử dụng phù hợp để phát huy hiệu quả ở mức tốt nhất.

Nhìn lại khoảng hai thập niên trước, V.League từng quy tụ hàng loạt cầu thủ ngoại có chất lượng rất cao. Phan Văn Santos, Huỳnh Kesley Alves, Hoàng Vũ Samson, Đinh Hoàng Max hay nhiều ngoại binh khác sau thời gian dài thi đấu tại Việt Nam đã nhập quốc tịch. Bên cạnh đó, bóng đá Việt Nam cũng có những cầu thủ Việt kiều đáng chú ý như Lee Nguyễn, Michal Nguyễn...

Đáng tiếc, trong giai đoạn ấy chưa hình thành một chiến lược nhất quán để khai thác nguồn lực này cho đội tuyển quốc gia. Phan Văn Santos, Huỳnh Kesley hay Đinh Hoàng Max từng được HLV Henrique Calisto triệu tập lên ĐT Việt Nam trong giai đoạn 2008-2009, nhưng chủ yếu xuất hiện ở các trận giao hữu. Sau đó, trong khoảng 15 năm, ĐT Việt Nam gần như không sử dụng cầu thủ nhập tịch không mang dòng máu Việt.

Đó là điều khá đáng tiếc nếu xét thuần túy trên khía cạnh chuyên môn. Huỳnh Kesley từng là một trong những tiền đạo xuất sắc nhất V.League, trong khi Hoàng Vũ Samson duy trì khả năng săn bàn đáng nể trong nhiều năm. Có thời điểm, các HLV của ĐT Việt Nam công khai đánh giá những cầu thủ nhập tịch chất lượng hoàn toàn có thể tăng sức mạnh cho đội tuyển, nhưng việc sử dụng họ không chỉ phụ thuộc vào chuyên môn.

Hoàng Vũ Samson từng rất xuất sắc ở thời đỉnh cao nhưng không có cơ hội thể hiện tài năng tại ĐT Việt Nam. Ảnh: Becamex TP.HCM

Bước ngoặt đầu tiên đến từ Đặng Văn Lâm. Thủ môn mang hai dòng máu Việt - Nga trở thành lựa chọn số một tại AFF Cup 2018, bắt chính cả 8 trận và chỉ thủng lưới 4 bàn. Trong trận chung kết lượt về gặp ĐT Malaysia, những pha cứu thua của Đặng Văn Lâm góp phần quan trọng giúp ĐT Việt Nam thắng 1-0 và đăng quang sau 10 năm chờ đợi.

ĐT Văn Lâm sau đó tiếp tục là nhân tố quan trọng trong giai đoạn thành công của thế hệ HLV Park Hang-seo. Dấu ấn này cho thấy cầu thủ trưởng thành trong môi trường bóng đá nước ngoài hoàn toàn có thể hòa nhập và trở thành trụ cột của đội tuyển.

Khi “cánh cửa” vào ĐT Việt Nam được mở rộng

Thay đổi rõ rệt hơn diễn ra từ cuối năm 2024, khi ĐT Việt Nam bắt đầu cởi mở với những cầu thủ nhập tịch không có gốc Việt nhưng đáp ứng đầy đủ điều kiện và chứng minh được năng lực. Nguyễn Xuân Son trở thành trường hợp tiêu biểu nhất.

Tiền đạo gốc Brazil không đơn thuần được bổ sung để tăng số lượng. Nguyễn Xuân Son lập tức tạo ra khác biệt về sức mạnh, khả năng tranh chấp, tì đè, tốc độ và hiệu suất ghi bàn. Tại ASEAN Cup 2024, Nguyễn Xuân Son ghi 7 bàn, giành đồng thời danh hiệu Vua phá lưới và Cầu thủ xuất sắc nhất giải, góp công lớn giúp ĐT Việt Nam đánh bại ĐT Thái Lan với tổng tỷ số 5-3 ở chung kết sau 2 lượt trận để đăng quang.

Nguyễn Xuân Son đã giúp các cầu thủ nhập tịch có cơ hội để được thi đấu thuận lợi hơn tại ĐT Việt Nam. Ảnh: Lê Hiếu

Thành công ấy mở ra một cách nhìn mới: Cầu thủ nhập tịch không phải giải pháp thay thế công tác đào tạo trẻ, mà có thể trở thành nguồn lực bổ sung có chọn lọc cho những vị trí mà bóng đá Việt Nam đang thiếu.

Đến ASEAN Cup 2026, nguồn lực ấy còn phong phú hơn. Bên cạnh Nguyễn Xuân Son, ĐT Việt Nam có thêm những cầu thủ như Đỗ Hoàng Hên, Nguyễn Tài Lộc, kèm theo đó là thủ môn Việt kiều Lê Giang Patrik. Đây là lần đầu tiên 3 cầu thủ này dự một giải chính thức trong màu áo ĐT Việt Nam.

Kết quả là ĐT Việt Nam tiếp tục vượt qua ĐT Thái Lan với tổng tỷ số 4-2 ở chung kết sau 2 lượt trận, qua đó lần đầu bảo vệ thành công chức vô địch Đông Nam Á. Quan trọng hơn những danh hiệu, sự xuất hiện của cầu thủ Việt kiều, nhập tịch đang làm tăng chiều sâu đội hình cho ĐT Việt Nam. HLV Kim Sang-sik có thêm lựa chọn ở những vị trí đặc thù, sự cạnh tranh suất đá chính trở nên quyết liệt hơn và cầu thủ nội cũng phải nâng chuẩn chuyên môn để giữ vị trí.

Đỗ Hoàng Hên hiện có vai trò quan trọng ở ĐT Việt Nam. Ảnh: Lê Hiếu

Bóng đá Việt Nam vì thế đang đi từ chỗ “có nguồn lực nhưng chưa biết tận dụng” sang chủ động tìm kiếm, sàng lọc và khai thác nguồn nhân lực rộng hơn. Tuy nhiên, Việt kiều hay nhập tịch chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được sử dụng có chọn lọc, đúng nhu cầu và song hành với hệ thống đào tạo trẻ trong nước. Nếu duy trì được sự cân bằng ấy, nguồn cầu thủ Việt kiều và nhập tịch không chỉ giúp ĐT Việt Nam mạnh hơn ở Đông Nam Á, mà còn có thể trở thành một trong những chìa khóa để đội tuyển tiến gần hơn tới các mục tiêu lớn trong tương lai.

Những cột mốc lịch sử đội tuyển Việt Nam sẽ phá vỡ một khi lên ngôi tại ASEAN CUP 2026

TPO - Trận chung kết lượt về ASEAN Cup 2026 vừa mang ý nghĩa phân định ngôi vương bóng đá khu vực, vừa là thời khắc bóng đá Việt Nam đứng trước những...

Bấm xem >>