Arsenal sẽ là nhà vô địch lịch sử, hay chỉ là kẻ về nhì vĩ đại?

Cuộc đua song mã giữa Arsenal và Man City ở Premier League đã trở nên thật sự cân bằng ngay thời điểm này. Nếu vượt qua được đối thủ, Arsenal sẽ trở lại ngôi VĐQG sau 22 năm chờ đợi – cơn “khát” lâu nhất kể từ khi Arsenal lên ngôi vô địch lần đầu tiên, trong thập niên 1930.

Đây lại là mùa bóng mà Arsenal là CLB đầu tiên trên thế giới thi đấu ở giải VĐQG đúng 100 mùa liên tiếp. Lịch sử! Nếu Arsenal thất bại, đấy cũng sẽ là... thất bại lịch sử. Arsenal sẽ là CLB đầu tiên trên quê hương bóng đá về nhì suốt 4 mùa bóng liên tiếp. Kẻ về nhì vĩ đại!

Arsenal đang nỗ lực tối đa để giữ ngôi đầu bảng

Ngôi đầu bảng lung lay, nhưng chưa dễ sụp đổ

Trước mắt, ai cũng xem trận Man City – Arsenal vào cuối tuần này (22h30, 19/4) là trận “chung kết” Premier League. Arsenal hiện hơn 6 điểm nhưng Man City vẫn còn 1 trận chưa đấu, tức khoảng cách thực tế có vẻ chỉ là 3 điểm, và nếu Man City thắng Arsenal thì coi như đôi bên đồng điểm. Xin được lưu ý: ngay lúc này thì Arsenal vẫn đang nhỉnh hơn Man City về chỉ số phụ.

Chỉ cần Arsenal không thua trên sân Man City, họ vẫn duy trì được cách biệt an toàn trước 5 trận đấu còn lại. Khi ấy, đội nào “sẩy chân” nhiều hơn trong những trận đấu cuối cùng sẽ là đội mất ngôi vô địch.

Có một lý thuyết tưởng như vô lý, nhưng đáng xem xét: ở chặng nước rút của cuộc đua vô địch, đội đá nhiều hơn chính là đội bất lợi. Giả sử trận Man City – Arsenal vào Chủ Nhật này có kết quả hòa, tức khoảng cách giữa hai đôi đầu bảng được giữ nguyên, thì Arsenal “chỉ phải” đá 5 trận nữa, trong khi Man City phải đá 6 trận. Trong trường hợp ấy, xác suất khiến Man City bất ngờ mất điểm là cao hơn Arsenal!

Đây là một trong những mùa bóng kỳ lạ nhất xưa nay ở Premier League, kết quả bất ngờ xuất hiện gần như liên tục trong mọi vòng đấu. Thêm vào đó là tình trạng căng thẳng vào giờ chót, chẳng phải cứ ứng cử viên vô địch ra sân là sẽ mặc nhiên lấy trọn 3 điểm trước đối thủ bị đánh giá thấp hơn.

Xem ra, Arsenal vẫn còn không ít hy vọng vô địch, chứ không đến nỗi bi đát như phán quyết của số đông sau vòng đấu cuối tuần qua (Arsenal thua Bournemouth ngay trên sân nhà, còn Man City thắng đến 3-0 trên sân Chelsea). Khi những cây viết chính của tờ báo Telegraph phân tích tình hình và dự đoán nhà vô địch chung cuộc, có đến 6 vị chọn Man City, chỉ có 2 vị chọn Arsenal!

Trận đấu cuối tuần này sẽ phân định đội nào là nhà vô địch mùa giải năm nay?

Bàn về “tai tiếng” á quân của Arsenal

Cứ như đấy đã là một huyền thoại: xuất sắc kiểu gì, dẫn đầu bao lâu, thì cuối cùng Arsenal vẫn sẽ là đội về nhì khi Premier League khép lại. Liên tục 3 mùa vừa qua đều là như vậy. Giới bóng đá là chúa... dị đoan, nên không ít người xem việc thường xuyên về nhì của Arsenal như một định mệnh.

Kỳ thực, không phải như vậy. Cả 3 lần về nhì của Arsenal trong 3 mùa bóng vừa qua đều là nỗ lực xuất sắc, coi như là thành tích cao hơn khả năng thực của họ (chứ không hề có chuyện Arsenal “rớt xuống” vị trí nhì bảng hay mất ngôi vô địch). Chưa bao giờ đội bóng của HLV Mikel Arteta thật sự có hy vọng tranh chấp ngôi cao, khởi đầu mùa bóng với tư thế ứng cử viên vô địch (như Man City hoặc Liverpool).

Khi Arsenal về nhì trong mùa bóng 2022-2023, đấy chỉ là lần đầu tiên sau 6 năm, họ trở lại được “top 4”. Ở mùa kế tiếp 2023-2024, Arsenal vẫn về nhì, nhưng với điểm số 89 – cao thứ nhì trong lịch sử CLB (chỉ thua 1 điểm so với mùa bóng bất bại 2003-2004), và với 28 trận thắng (cao nhất trong lịch sử CLB, không kể thời kỳ giải vô địch Anh có 42 vòng).

Nói cách khác, đấy là bước tiến tiếp theo. Ở mùa 2024-2025 thì nhà vô địch Liverpool đáng được gọi là một hiện tượng. Arsenal vẫn về nhì, nhưng họ không hề dẫn đầu ở vòng đấu nào, nên cũng không thể nói là họ mất ngôi vô địch.

Mãi đến mùa này, Arsenal mới thật sự lột xác, dẫn đầu Premier League một cách ổn định, có những thời điểm tạo được khoảng cách khá xa trước đội nhì bảng. Đây mới là lần đầu tiên kể từ khi Arteta giữ ghế HLV trưởng, Arsenal thật sự được xem là ứng cử viên vô địch ngay từ đầu giải (nhưng tư thế của Arsenal ở xuất phát điểm vẫn không cao hơn Liverpool và Man City).

Nhiều nỗi lo cho Arsenal trước cuộc tái đấu Man City

Cũng vì hầu hết các đội mạnh ở Premier League mùa này đều đã suy yếu, đều có nhược điểm riêng, nên Arsenal mới tràn đầy hy vọng lên ngôi vô địch như vậy. Giả sử cuối cùng Arsenal... lại về nhì, thì tuy danh hiệu á quân lại đến lần nữa như một “truyền thống”, nhưng phải khẳng định: đây mới là lần đầu tiên đội bóng của Arteta để mất danh hiệu vô địch trong tầm tay. Danh hiệu vô địch Premier League trong 3 mùa vừa qua vốn luôn là thứ không bao giờ dành cho họ, nên không thể nói là “mất”.

Arsenal chưa phải là đội bóng lớn?

Xin được nhắc lại: Arsenal vẫn đang ở vào tình huống 5-5: vô địch hay về nhì chung cuộc là hai khả năng rất cân bằng. Trận thua bất ngờ trước Bournemouth cuối tuần qua đã dẫn đến thay đổi lớn: khả năng vô địch của Arsenal trước vòng ấy là rất cao.

Arsenal có thể thua bất ngờ vào lúc này, thì Man City cũng có thể thua bất ngờ vào lúc khác. Như đã nêu, tất cả các đội hàng đầu Premier League mùa này đều đã suy yếu và có rất nhiều nhược điểm. Họ vẫn rất mạnh, nhưng không ổn định xét trong đẳng cấp cao. Đấy là lý do vì sao cả 6 đại diện Premier League đều lọt vào vòng 1/8 ở Champions League, nhưng đến vòng tứ kết thì chỉ còn vỏn vẹn 2 đội.

Với Arsenal, có hai nhược điểm rõ ràng, và liên quan với nhau: không có cầu thủ lớn xứng danh thủ lĩnh, và thiếu hẳn tính sáng tạo trong tấn công. Tất nhiên, mọi chuyện đều không quan trọng nếu như Arsenal rút cuộc vẫn thắng bằng một tình huống sút phạt, hoặc bằng 1-2 cầu thủ vào sân từ ghế dự bị và lập công.

Một đội bóng lớn, thật sự có tư cách ứng viên vô địch rõ ràng, thì không thể phát triển bằng con đường như vậy. Vì đội bóng lớn, ứng cử viên vô địch rõ ràng, thì phải ra sân chỉ với mục tiêu “đá để thắng”. Muốn vậy, họ phải có khả năng tự tạo cơ hội, tình huống ghi bàn. Họ phải có nguồn sáng tạo – yếu tố quan trọng bậc nhất trong lĩnh vực tấn công.

Chỉ số xG tức “bàn thắng được chờ đợi” từ tình huống mở của Arsenal trong trận gặp Bournemouth cuối tuần qua chỉ là 0,18. Nói nôm na: mọi pha dứt điểm từ tình huống mở của Arsenal cộng lại chỉ có 18% khả năng thành bàn. Tối ưu hóa vũ khí sút phạt, đến mức trở thành “chuyên gia” trong lĩnh vực sút phạt, là một chuyện, đáng khen. Quá phụ thuộc vào vũ khí ấy, hoặc xem đấy là vũ khí duy nhất, thì đấy lại là câu chuyện khác.

"Pháo thủ" sẽ không muốn mãi chỉ là kẻ về nhì vĩ đại

Ai cũng có lúc thắng, lúc thua, có lúc đá hay hoặc dở. Nhưng Arsenal bế tắc trong việc tạo ra cơ hội ghi bàn khá thường xuyên, chứ không chỉ trong vài trận ngẫu nhiên. Trước khi “trình làng” chỉ số xG (từ tình huống mở) chỉ bằng 0,18 ở trận thua Bournemouth, Arsenal còn có chỉ số thấp hơn (0,17) ở trận gặp Crystal Palace.

Ngoài ra là 4 trận nữa (gặp Brighton, MU, Liverpool, Brentford) có xG từ tình huống mở chỉ bằng 0,30 trở xuống. Tổng cộng là 6 trận như vậy ở Premier League mùa này – nhiều nhất trong số 6 đội đầu bảng. Man City không bao giờ có chỉ số xG từ tình huống mở bằng 0,30 trở xuống. MU và Liverpool đều chỉ có 1 trận như vậy. Chelsea 2 trận.

Nếu như chỉ số xG từ tình huống mở chỉ bằng 0,30 trở xuống nói lên sự bế tắc trong lĩnh vực tấn công, thì số trận “bế tắc” của Arsenal ở Premier League mùa này còn nhiều hơn tổng số trận “bế tắc” của Man City, Liverpool, MU, Chelsea cộng lại. Vậy thì, dù rút cuộc sẽ là kẻ về nhì vĩ đại, hay sẽ đoạt chức vô địch trong mùa bóng lịch sử này, Arsenal vẫn chưa thật sự là một đội bóng lớn!