Thị trấn đẹp như cổ tích mang tiếng 'cấm người dân qua đời' suốt 70 năm

Thị trấn Longyearbyen nổi tiếng với cảnh quan Bắc Cực hùng vĩ và giai thoại cấm người dân qua đời, bắt nguồn từ quy định ngừng chôn quan tài năm 1950.

Longyearbyen nằm trên quần đảo Svalbard của Na Uy, ở vĩ độ 78 độ Bắc, cách Bắc Cực khoảng 1.300 km. Khoảng 2.400 người từ hơn 50 quốc gia đang sinh sống tại đây. Đây là một trong những khu định cư có người ở thường xuyên gần cực nhất thế giới.

Những ngôi nhà nhiều màu sắc nép mình dưới chân núi, phía xa là các dòng sông băng và vịnh biển, tạo nên khung cảnh khiến Longyearbyen được ví như thị trấn trong truyện cổ tích.

Vẻ đẹp của thị trấn Longyearbyen. Ảnh: VietViet Tourism

Nơi đây còn nổi tiếng với giai thoại người dân không được phép qua đời. Tuy nhiên, Longyearbyen không thực sự ban hành lệnh cấm như vậy. Câu chuyện bắt nguồn từ việc chính quyền ngừng cho phép chôn cất bằng quan tài từ năm 1950, do đặc điểm của lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở vùng cực.

Longyearbyen nằm trên tầng đất đóng băng vĩnh cửu (permafrost). Nhiệt độ thấp khiến thi thể phân hủy rất chậm. Trong khi đó, hiện tượng đóng băng và tan băng theo mùa có thể đẩy các quan tài dần lên khỏi mặt đất, khiến hình thức mai táng này không còn phù hợp.

Một sự kiện từ đầu thế kỷ 20 góp phần khiến giới chức chú ý hơn đến vấn đề này. Năm 1918, khi đại dịch cúm Tây Ban Nha lan đến Longyearbyen, bảy thợ mỏ tử vong và được chôn tại nghĩa trang đầu tiên của thị trấn. Nhiều thập kỷ sau, người ta nhận thấy thi thể trong các ngôi mộ gần như không phân hủy. Những cây thánh giá ghi năm 1918 vẫn còn gần như nguyên vẹn.

Năm 1998, các nhà khoa học khai quật khu mộ để nghiên cứu và phát hiện vật liệu di truyền của virus cúm Tây Ban Nha trong những mẫu mô còn sót lại. Do mặt đất đóng băng cứng, họ phải dùng thuốc nổ để đào huyệt. Kết quả cho thấy môi trường lạnh đã giúp bảo tồn dấu vết sinh học của virus suốt 80 năm. Tuy nhiên, việc tìm thấy vật liệu di truyền không đồng nghĩa virus vẫn còn sống hoặc có khả năng lây nhiễm.

Nghĩa trang cổ tại Longyearbyen đã ngừng tiếp nhận thi hài mới từ năm 1950. Ảnh: VietViet Tourism

Hiện nay, Longyearbyen không cho phép chôn cất bằng quan tài nhưng vẫn duy trì hình thức mai táng bằng bình tro cốt. Người cư trú tại Svalbard vào thời điểm qua đời có quyền được chôn tro cốt tại nghĩa trang địa phương. Những người không sinh sống trên đảo cũng có thể được xem xét cấp phép trong một số trường hợp đặc biệt.

Không chỉ việc mai táng, các dịch vụ y tế và chăm sóc dài hạn tại Longyearbyen cũng có nhiều giới hạn. Chính phủ Na Uy xác định đây không phải cộng đồng có khả năng chăm sóc cư dân từ khi sinh ra đến cuối đời. Bệnh viện địa phương có thể xử lý những trường hợp thông thường nhưng không đủ trang thiết bị để tiếp nhận các ca bệnh phức tạp. Người cần điều trị chuyên sâu có thể được chuyển về đất liền, tùy tình trạng sức khỏe và điều kiện vận chuyển.

Thị trấn cũng không cung cấp các dịch vụ chăm sóc dài hạn như điều dưỡng tại nhà hoặc viện dưỡng lão. Vì vậy, người cao tuổi hoặc mắc bệnh nặng cần những dịch vụ này phải trở về địa phương hoặc quốc gia nơi họ sinh sống.

Việc sinh con tại Longyearbyen cũng có những giới hạn tương tự. Bệnh viện địa phương không đủ khả năng xử lý các ca sinh nở phức tạp. Do đó, phụ nữ mang thai thường trở về đất liền ít nhất ba tuần trước ngày dự sinh và chỉ quay lại sau khi sinh.

Cực quang ở Longyearbyen. Ảnh: Instagram Cecilia Blomdahl

Dù có những điều kiện sinh sống khắc nghiệt, Longyearbyen vẫn thu hút du khách nhờ cảnh quan Bắc Cực và các hiện tượng thiên nhiên hiếm gặp. Từ cuối tháng 10 đến giữa tháng 2, thị trấn bước vào đêm vùng cực (Polar Night), khi mặt trời không xuất hiện trên đường chân trời. Trong khoảng thời gian này, bầu trời có thể xuất hiện cực quang. Từ tháng 4 đến tháng 8, hiện tượng mặt trời lúc nửa đêm (Midnight Sun) diễn ra, khi mặt trời không lặn và ánh sáng kéo dài suốt 24 giờ.

Longyearbyen còn là nơi đặt Hầm chứa hạt giống toàn cầu Svalbard, thường được gọi là Hầm Ngày tận thế. Công trình nằm sâu trong lòng núi đá, được xây dựng để bảo quản các mẫu hạt giống nông nghiệp từ khắp thế giới, phòng trường hợp những ngân hàng gen khác bị phá hủy do thiên tai, xung đột hoặc sự cố.

Tính đến tháng 10/2026, nơi đây lưu giữ hơn 1,4 triệu mẫu hạt giống. Hầm sử dụng cái lạnh tự nhiên của vùng cực kết hợp hệ thống làm lạnh nhân tạo để duy trì nhiệt độ bảo quản ở mức -18 độ C. Lớp đất đóng băng và những tầng đá xung quanh cũng góp phần giữ lạnh, giúp bảo vệ bộ sưu tập trong trường hợp xảy ra sự cố về điện.

Thị trấn nhỏ nơi Ronaldo bí mật kết hôn

Bồ Đào Nha - Thị trấn Cascais, nơi Cristiano Ronaldo bí mật kết hôn, có các bãi biển đẹp, hải sản tươi ngon, các công trình lịch sử và nhịp sống chậm...

Bấm xem >>