Từ 1/3/2027, không còn Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân Tối cao
Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) được Quốc hội thông qua chiều 20-11 đã thu gọn hệ thống cơ quan điều tra còn 2 cơ quan, gồm: Cơ quan điều tra của CAND và Cơ quan điều tra của QĐND.
Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)
Chiều 20-11, với đa số ĐBQH tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Luật này gồm 54 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.
Chỉ còn Bộ Công an và Bộ Quốc phòng có Cơ quan điều tra hình sự
Theo đó, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) đã thu gọn hệ thống cơ quan điều tra còn 2 cơ quan, gồm: Cơ quan điều tra của Công an nhân dân (CAND) và Cơ quan điều tra của Quân đội nhân dân (QĐND).
Luật hiện hành quy định hệ thống này gồm cả Cơ quan điều tra của Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao. Như vậy, với luật sửa đổi, từ 1/3/2027, Cơ quan điều tra của VKSND Tối cao không còn.
Luật mới quy định cơ quan điều tra của CAND gồm: Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an; Cơ quan An ninh điều tra Công an cấp tỉnh; Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh.
Bộ trưởng Bộ Công an sẽ quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân.
Cơ quan điều tra trong QĐND gồm: Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng; Cơ quan An ninh điều tra quân khu và tương đương; Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng; Cơ quan điều tra hình sự quân khu và tương đương; Cơ quan điều tra hình sự khu vực.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.
Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo Tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật này.
Về tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của CAND, QĐND (Điều 4 và Điều 5), Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, theo quy định của Đảng, tổ chức, bộ máy của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng sẽ phải báo cáo Bộ Chính trị cho ý kiến.
Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị và theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định để quy định về cơ cấu, tổ chức của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ quy định các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ điều tra hình sự.
Do đó, không cần thiết phải quy định số lượng tối đa các cục, phòng điều tra thuộc Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, bởi vì vấn đề này sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của Đảng và Luật Tổ chức Chính phủ.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang báo cáo tại Quốc hội
Những cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra
Luật mới cũng quy định rõ các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.
Cụ thể, các cơ quan của Bộ đội Biên phòng được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra gồm: Cục Trinh sát; Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm; Đoàn Trinh sát; Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm; Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng; Đồn Biên phòng; Ban chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng.
Các cơ quan của lực lượng Cảnh sát biển được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra gồm: Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển; Cục Nghiệp vụ và Pháp luật; Đoàn Trinh sát; Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống tội phạm ma túy; Hải đoàn; Hải đội; Đội nghiệp vụ.
Các cơ quan của Hải quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra gồm: Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Chi cục Kiểm tra sau thông quan, Hải quan khu vực, Hải quan cửa khẩu.
Các cơ quan của Kiểm lâm được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra gồm: Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Chi cục Kiểm lâm vùng, Chi cục Kiểm lâm cấp tỉnh, Hạt Kiểm lâm.
Các cơ quan của CAND được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra bao gồm: Cục An ninh mạng; Cục Quản lý xuất nhập cảnh; các cục nghiệp vụ an ninh ở Bộ Công an; Phòng An ninh mạng, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh; các phòng nghiệp vụ an ninh thuộc Công an cấp tỉnh; Cục Cảnh sát giao thông; Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường; Phòng Cảnh sát giao thông; Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; trại giam.
Các cơ quan khác trong QĐND được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra bao gồm: trại giam; đơn vị độc lập cấp trung đoàn và tương đương...
Báo cáo về việc bổ sung thẩm quyền điều tra về loại tội cho các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, công tác điều tra hình sự là hoạt động đặc thù, đòi hỏi tính chuyên nghiệp rất cao và liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; do đó, các hoạt động này cần phải do cơ quan điều tra chuyên trách, điều tra viên thực hiện.
Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành đã xác định thẩm quyền của các cơ quan này phù hợp với tính chất, chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước, địa bàn và lĩnh vực hoạt động chuyên ngành của từng lực lượng; đồng thời bảo đảm nguyên tắc phân công, phân cấp rành mạch, chuyên sâu, tránh chồng chéo trong tổ chức điều tra hình sự. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên quy định như dự thảo Luật.
Quốc hội đồng ý chỉ giữ hình phạt tử hình với 4 tội danh thay vì 10 như hiện nay.
Nguồn: https://www.anninhthudo.vn/tu-132027-khong-con-co-quan-dieu-tra-cua-vien-ki...
-20/11/2026 17:55 PM (GMT+7)

