Ukraine ráo riết "truy nã" 2 triệu người, binh sĩ đào ngũ cao khủng khiếp

Mykhailo Fedorov - tân Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cho biết hiện nay Bộ Quốc phòng Ukraine đang phải “truy tìm” khoảng 2 triệu công dân, binh sĩ đào ngũ cao ở mức kỷ lục 200.000 người. Tình hình tài chính của Bộ cũng rất khó khăn, theo Interfax.

Ông Mykhailo Fedorov - tân Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine. Ảnh Getty

“Tôi không muốn nói theo kiểu dân túy, tôi muốn nói thẳng về thực tế. Bộ Quốc phòng được trao cho tôi trong tình trạng âm 300 tỷ hryvnia, có 2 triệu người Ukraine đang bị truy tìm và 200.000 binh sĩ vắng mặt không phép (đào ngũ). Vì vậy, chúng ta cần nhìn thẳng vào những vấn đề đang tồn tại, giải quyết chúng một cách nghiêm túc để có thể tiến lên phía trước”, ông Fedorov phát biểu trước Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada) hôm thứ Tư.

Theo truyền thông Ukraine, trong ngày thứ Tư, Quốc hội Ukraine đã phê chuẩn việc bổ nhiệm ông Mykhailo Fedorov giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng.

Ông Mykhailo Fedorov (sinh năm 1991) là một trong những chính trị gia trẻ tuổi và có ảnh hưởng nhất tại Ukraine trong thập niên qua. Trước khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng, ông được biết đến rộng rãi với vai trò Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi số, là kiến trúc sư của chiến lược số hóa chính phủ Ukraine.

Fedorov nổi tiếng quốc tế nhờ việc xây dựng ứng dụng chính phủ điện tử Diia, cho phép người dân Ukraine tiếp cận hàng loạt dịch vụ công - từ giấy tờ cá nhân, thuế, trợ cấp, đến huy động nguồn lực thời chiến - chỉ qua điện thoại thông minh. Trong chiến tranh, ông cũng là người đứng sau các chiến dịch gây quỹ mua UAV, thiết bị quân sự, và tận dụng công nghệ để hỗ trợ quân đội.

Việc ông Fedorov được giao trọng trách đứng đầu Bộ Quốc phòng cho thấy Kiev đang tìm kiếm một cách tiếp cận “phi truyền thống”: đưa tư duy công nghệ, quản trị dữ liệu và cải cách hệ thống vào một bộ máy quân sự vốn đang chịu áp lực cực lớn sau gần ba năm chiến tranh toàn diện với Nga.

Ukraine đối mặt khủng hoảng thiếu quân trầm trọng

Tuyên bố của ông Fedorov về 2 triệu công dân đang bị Bộ Quốc phòng “truy tìm” phản ánh một thực tế nhạy cảm: Ukraine đang thiếu nhân lực nghiêm trọng trên chiến trường, trong bối cảnh xung đột kéo dài, thương vong lớn và nguồn tuyển quân ngày càng cạn kiệt.

Từ năm 2024–2025, Kiev đã siết chặt luật động viên, hạ độ tuổi gọi nhập ngũ, mở rộng đối tượng nghĩa vụ và tăng cường truy quét những người trốn tránh quân dịch. Tuy nhiên, các biện pháp này vấp phải nhiều phản ứng trái chiều trong xã hội, đặc biệt khi chiến tranh không còn là “ngắn hạn” mà đã trở thành cuộc xung đột tiêu hao.

Nhiều nam giới trong độ tuổi nhập ngũ tìm cách rời khỏi đất nước, trốn đăng ký nghĩa vụ hoặc né tránh lệnh triệu tập. Điều này khiến Bộ Quốc phòng phải lập danh sách hàng triệu người bị coi là “vắng mặt” hoặc không tuân thủ nghĩa vụ quân sự.

Đào ngũ - vấn đề ngày càng nhức nhối

Con số khoảng 200.000 binh sĩ đào ngũ mà ông Fedorov công bố được xem là một trong những thừa nhận công khai hiếm hoi từ cấp lãnh đạo cao nhất về tình trạng kỷ luật suy giảm trong quân đội Ukraine.

Theo các nhà quan sát quân sự, nguyên nhân đào ngũ không chỉ nằm ở nỗi sợ chiến đấu, mà còn đến từ các nguyên nhân như: Thời gian phục vụ kéo dài không có lộ trình luân phiên rõ ràng; Thiếu trang bị, huấn luyện không đồng đều; Sự mệt mỏi tâm lý sau nhiều tháng, nhiều năm ở tiền tuyến; Cảm giác bất công giữa các đơn vị chiến đấu tinh nhuệ và lực lượng phòng thủ lãnh thổ.

Trong một số trường hợp, binh sĩ bị điều động từ các đơn vị phòng thủ sang nhiệm vụ tấn công - trái với chức năng ban đầu - đã làm gia tăng bất mãn và căng thẳng nội bộ.

Khi tiếp quản Bộ Quốc phòng với khoản thâm hụt ngân sách khổng lồ, khủng hoảng nhân lực và niềm tin xã hội suy giảm, ông Fedorov đang đối mặt với một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất kể từ đầu cuộc chiến.