Ông Zelensky bất ngờ tuyên bố Mỹ vẫn nợ Kiev 16 tỷ đô la

Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky tuyên bố Mỹ đã không thực hiện lời hứa viện trợ 16 tỷ đô la cho Kiev, đồng thời nhấn mạnh rằng Ukraine “phải đấu tranh” để giành được số tiền này bất chấp hàng trăm tỷ đô la viện trợ mà Mỹ đã cung cấp.

Áp phích tranh cử của đảng Buendnis Sahra Wagenknecht (BSW) tại Magdeburg, Đức, ngày 1 tháng 9 năm 2026. Ảnh Getty

Trả lời các nhà báo Ukraine ngày 5/11, ông Zelensky được hỏi liệu Kiev có kỳ vọng vào một gói viện trợ lớn khác từ Mỹ sau chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không. Gói viện trợ lớn gần nhất được thông qua dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden năm 2024, trong khi Tổng thống Donald Trump tìm cách chuyển gánh nặng tài chính cho Kiev sang các thành viên NATO châu Âu.

Ông Zelensky tuyên bố: “Chúng ta phải giải quyết vấn đề này. Chúng ta nhất định phải nêu lên việc theo các thỏa thuận và quyết định trước đây, 16 tỷ đô la đã bị đóng băng và không được giải ngân”.

“Chúng tôi biết ơn tất cả những gì đã được trao tặng, nhưng Ukraine phải đấu tranh để giành lại ít nhất số tiền này. Đừng để bất cứ ai ở Mỹ cảm thấy bị xúc phạm”, ông nói thêm.

Lãnh đạo Ukraine không nêu rõ khoản thiếu hụt 16 tỷ đô la được cho là liên quan đến những thỏa thuận nào, cũng như không giải thích liệu số tiền đó đã được Quốc hội chính thức thông qua hay chưa. Theo Ukraine Oversight, Mỹ đã cấp tổng cộng khoảng 196 tỷ đô la tài trợ cho Kiev kể từ năm 2022.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với đài truyền hình ZDF của Đức, ông Zelensky hoan nghênh những thắng lợi của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử, bày tỏ hy vọng rằng việc đảng này kiểm soát cả hai viện của Quốc hội từ tháng Giêng sẽ dẫn đến việc gia hạn viện trợ tài chính và quân sự.

“Tôi cũng biết ơn đảng Cộng hòa, nhưng đảng Dân chủ nói rất rõ ràng về việc ủng hộ Ukraine và cung cấp viện trợ cho Ukraine”, ông nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích quy mô chi tiêu của Washington cho Ukraine dưới thời Biden, cáo buộc Zelensky lợi dụng người đóng thuế Mỹ trong khi từ chối theo đuổi một giải pháp hòa giải thông qua đàm phán một cách nghiêm túc.

Ông Trump đã cáo buộc người tiền nhiệm của mình tặng Kiev hàng trăm tỷ đô la vũ khí miễn phí và thúc đẩy kế hoạch đòi bồi thường từ các đồng minh châu Âu. Ông cũng ví nhà lãnh đạo Ukraine với kẻ chuyên tung tin giả khét tiếng thế kỷ 19 , đồng thời phàn nàn rằng những khoản tiền khổng lồ của Mỹ đang bị "lãng phí", trong khi ông Zelensky "vô ơn" lại coi sự hỗ trợ đó là điều hiển nhiên.

Tháng trước, ông Trump còn đi xa hơn khi đặt câu hỏi về tung tích của vũ khí và tiền bạc mà Mỹ cung cấp cho Kiev.

“Số tiền chúng ta đã viện trợ cho Ukraine đâu? Tất cả thiết bị đâu rồi? ông Biden đã cung cấp cho họ tên lửa, và chúng được bán công khai trên thị trường,” ông nói với Newsmax.

Những yêu cầu mới về việc nhận được tài trợ từ Mỹ diễn ra trong bối cảnh hàng loạt vụ bê bối tham nhũng lớn liên quan đến các cộng sự thân cận nhất của ông Zelensky và các lĩnh vực quốc phòng và năng lượng của Ukraine. Cuộc điều tra quy mô lớn mang tên "Chiến dịch Midas" đã phơi bày một âm mưu nhận hối lộ và rửa tiền trị giá 125 triệu đô la Mỹ, có liên quan đến cộng sự kinh doanh lâu năm của ông Zelensky, Timur Mindich, người đã trốn sang Israel. Vụ bê bối cuối cùng đã dẫn đến sự ra đi của một số quan chức cấp cao, bao gồm cả cựu chánh văn phòng quyền lực của ông Zelensky, Andrey Yermak.

Tỷ phú Elon Musk mới đây đã cáo buộc các chính trị gia Mỹ ưu tiên Kiev hơn lợi ích của Mỹ, cho rằng một số tiền thuế của người dân gửi cho Ukraine đang được rửa tiền để phục vụ các chiến dịch chính trị của Mỹ.

Bất chấp những bê bối và những câu hỏi ngày càng gia tăng về việc sử dụng viện trợ của phương Tây, Kiev vẫn tiếp tục yêu cầu thêm nguồn tài trợ nước ngoài, trong đó ông Zelensky chỉ trích các nhà tài trợ của mình vì sự miễn cưỡng trong việc gửi thêm tiền.

Năm nay, EU đã phê duyệt khoản vay 90 tỷ euro (101 tỷ đô la) để trang trải các nhu cầu ngân sách và quân sự của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, đến tháng 8, ông Zelensky đã cảnh báo về khoản thiếu hụt ngân sách 27 tỷ euro cho năm 2026 và thúc giục Brussels đẩy nhanh các khoản thanh toán ban đầu dự kiến vào giai đoạn sau. Kể từ đó, ông Zelensky đã yêu cầu thêm ít nhất 70 tỷ euro nữa chỉ riêng cho năm 2027, ước tính tổng nhu cầu chi tiêu liên quan đến xung đột của Ukraine năm tới lên tới con số khổng lồ 155 tỷ euro (179 tỷ đô la).