Mỹ siết gọng kìm kinh tế và quân sự với Iran

Chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai đồng thời chiến dịch quân sự và kinh tế nhằm gây sức ép tối đa lên Iran, trong bối cảnh đàm phán chưa đạt đột phá và nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 16/4 cho biết Washington đang triển khai đồng thời chiến dịch quân sự “Epic Fury” và chiến dịch kinh tế “Economic Fury” (tạm dịch là “Cuồng nộ kinh tế”), nhằm gia tăng áp lực tối đa đối với Iran, đồng thời cảnh báo sẵn sàng mở rộng quy mô tấn công nếu cần thiết.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 4/3/2026. Ảnh: AP

Ông Hegseth nhấn mạnh Bộ Tài chính Mỹ, dưới sự điều hành của Bộ trưởng Scott Bessent, đang đẩy mạnh chiến dịch “Economic Fury” trên toàn bộ hệ thống chính phủ, nhằm siết chặt các đòn trừng phạt tài chính đối với Tehran.

Quan chức Mỹ cảnh báo Washington có thể nhanh chóng chuyển từ các chiến dịch tác chiến quy mô lớn sang phong tỏa toàn diện, và hoàn toàn có khả năng thực hiện lại điều này “nhanh hơn và mạnh mẽ hơn bao giờ hết”. Ông đồng thời kêu gọi Iran “lựa chọn một cách khôn ngoan”.

Trước đó, ngày 15/4, Bộ trưởng Tài chính Bessent tuyên bố Mỹ đang chuyển sang hình thức “chiến tranh tài chính” với Iran, bao gồm việc tăng cường ngăn chặn các giao dịch ngân hàng, tài sản tài chính của chính phủ Iran, đồng thời áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các công ty, tàu vận chuyển và quốc gia mua dầu và khí đốt từ Iran. Theo ông, chiến dịch “Economic Fury” nhắm vào giới lãnh đạo cấp cao của chính quyền Tehran.

Iran đã lên án các động thái gia tăng trừng phạt của Mỹ, gọi đây là “khủng bố kinh tế”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho rằng các chính sách này tương đương với “tống tiền do nhà nước bảo trợ”, thậm chí cấu thành “tội ác chống lại loài người” và có thể bị xem là “diệt chủng” nếu xét tổng thể.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn từ ngày 28/2. Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Tuy nhiên, các vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan ngày 11/4, do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu, đã không đạt được thỏa thuận dài hạn do còn nhiều bất đồng. Triển vọng thúc đẩy đối thoại giữa hai bên hiện vẫn chưa rõ ràng. Ngày 13/4, Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép khi áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran.