"Mời gọi Thế chiến III": Ông Trump gây lo ngại khi "kêu gọi" các đồng minh giúp chống lại Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vấp phải làn sóng phản ứng mạnh trên mạng xã hội hôm 14/3 sau khi kêu gọi các quốc gia khác hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran, trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh Getty Images.

Trong một bài đăng, ông Trump tuyên bố: “Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã đánh bại và hoàn toàn nghiền nát Iran về quân sự, kinh tế và mọi phương diện khác”.

Tuy nhiên, ngay sau đó ông lại kêu gọi hợp tác quốc tế, thúc giục các quốc gia phụ thuộc vào tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz hành động để “tự đảm bảo an toàn cho tuyến đường này”, đồng thời hứa hẹn rằng, Mỹ sẽ hỗ trợ và phối hợp mạnh mẽ để mọi việc “diễn ra nhanh chóng, suôn sẻ và tốt đẹp”.

Ông Trump cho rằng đây là cách tiếp cận theo “tinh thần đồng đội” vốn lẽ ra phải được thực hiện từ lâu, nhằm mang lại “Hòa hợp, An ninh và Hòa bình vĩnh viễn".

Bị chỉ trích vì mâu thuẫn

Bài đăng của ông Trump lập tức vấp phải chỉ trích, khi nhiều người cho rằng tuyên bố của ông chứa mâu thuẫn rõ rệt: vừa khẳng định Iran đã bị đánh bại hoàn toàn, vừa kêu gọi các đồng minh hỗ trợ bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược - nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua.

Nhà sử học và chuyên gia chiến lược Phillips P. O'Brien mô tả, thông điệp của ông Trump là “một tác phẩm nghệ thuật” đáng được lưu giữ vì tính trào phúng. Ông đặt câu hỏi: nếu năng lực quân sự của Iran đã bị “phá hủy 100%”, tại sao Mỹ lại phải cầu viện những đồng minh mà ông Trump trước đây từng nhiều lần chỉ trích?

“Mời gọi Thế chiến III”

Tổ chức theo dõi chủ nghĩa cực hữu PatriotTakes mỉa mai rằng ông Trump đang “gửi đi những lời mời gọi Thế chiến III”.

Trong khi đó, người dẫn chương trình của MSNBC, Chris Hayes, gọi bài đăng này là "một phát ngôn gây sốc ngay lập tức”.

Các nhà phê bình cho rằng lời kêu gọi này cho thấy sự quá đà trong cách tiếp cận của Washington đối với xung đột Mỹ-Iran, đặc biệt khi các cuộc không kích gần đây – bao gồm các đòn tấn công vào mục tiêu quân sự trên đảo Kharg – đã làm gián đoạn hoạt động vận tải biển nhưng chưa thể loại bỏ hoàn toàn các mối đe dọa như thủy lôi hay các cuộc tấn công phi đối xứng.

Những thách thức trong chính sách đối ngoại

Ngược lại, những người ủng hộ ông Trump cho rằng lời kêu gọi này thể hiện sự thực dụng trong lãnh đạo, nhấn mạnh sức mạnh của Mỹ nhưng đồng thời yêu cầu các nước khác chia sẻ gánh nặng bảo đảm an ninh toàn cầu.

Tuy vậy, tuyên bố của ông chủ Nhà Trắng cũng phản ánh thách thức lớn trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump: thường xuyên đưa ra những tuyên bố chiến thắng mạnh mẽ, nhưng sau đó lại kêu gọi sự hỗ trợ đa phương trong một khu vực mà các hành động đơn phương trước đây đã chứng minh là rất tốn kém.

Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh và các tàu chở dầu vẫn đối mặt rủi ro, tranh cãi xung quanh phát biểu của ông Trump cho thấy sự cân bằng mong manh giữa việc thể hiện sức mạnh và thừa nhận những giới hạn thực tế trong việc bảo vệ các điểm nghẽn chiến lược của thế giới.