Jensen Huang - từ ông trùm bán dẫn đến tâm điểm điều tra gián điệp

Là CEO Nvidia và có quan hệ gần gũi với ông Trump, Jensen Huang giữ vai trò quan trọng trong cuộc đua AI, trước khi bị nghi "ngoại tình với gián điệp Trung Quốc".

Jensen Huang trở nên nổi tiếng khi Nvidia, tập đoàn chip trí tuệ nhân tạo (AI) do ông lãnh đạo, vươn lên thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới. Người đàn ông 63 tuổi này được coi là "ông trùm bán dẫn", thậm chí được ca ngợi là "Taylor Swift của giới công nghệ".

Sinh ra tại đảo Đài Loan năm 1963, Huang cùng gia đình chuyển đến Mỹ sinh sống khi ông lên 9 tuổi. Ông tốt nghiệp ngành kỹ sư điện tại Đại học bang Oregon và sau đó lấy bằng thạc sĩ cùng chuyên ngành tại Đại học Stanford.

Ông từng làm việc cho công ty chip AMD của Mỹ trước khi đồng sáng lập Nvidia và biến công ty này thành gã khổng lồ trong ngành bán dẫn, giúp ông sở hữu khối tài sản ước tính 155 tỷ USD.

"Jensen Huang là một người có tầm nhìn công nghệ ngang tầm với Steve Jobs", Stephen Witt, tác giả cuốn tiểu sử về Huang có tên Thinking Machine, nói với BBC, đồng thời cho biết ông Huang là người đã góp phần lớn tạo ra phần cứng AI như mọi người biết đến ngày nay.

Ông Jensen Huang đang nghe Tổng thống Donald Trump phát biểu tại sự kiện ở Viện Hòa bình, Washington ngày 8/10. Ảnh: AP

Là gương mặt đại diện cho sự bùng nổ của AI, Huang cũng trở nên thân thiết với Tổng thống Donald Trump, người muốn Mỹ duy trì vị trí thống trị công nghệ trước Trung Quốc.

Chuyên gia Samo Burja thuộc công ty nghiên cứu chiến lược Bismarck Analysis đã gọi Huang là "người chơi trực tiếp quan trọng nhất trong lĩnh vực AI", với mục tiêu tiếp theo mà ông đề ra là chuyển đổi nền kinh tế bằng công nghệ robot, điều có thể giúp Mỹ duy trì vị thế thống trị trong lĩnh vực này.

Tại hội nghị thượng đỉnh AI hồi tháng 9 ở Nhà Trắng, nơi có 42 giám đốc điều hành công nghệ tham dự, Tổng thống Trump đã chọn đứng giữa tỷ phú Elon Musk và ông Huang, cho thấy mức độ coi trọng của ông với hai lãnh đạo công nghệ này.

Tổng thống Mỹ nhiều lần khen ông Huang là người "thông minh", "tuyệt vời" và muốn doanh nhân này tháp tùng trong các chuyến công du nước ngoài. Khi ông Trump thăm Trung Quốc hồi tháng 5, danh sách đoàn tháp tùng ban đầu không có tên ông Huang. Sau đó, chuyên cơ Không lực Một của ông Trump đã ghé Alaska, đón CEO Nvidia cùng tới Bắc Kinh.

Mối quan hệ của họ bắt đầu từ năm 2025, khi ông Trump mời Huang tới ăn tối tại dinh thự Mar-a-Lago ở Florida. Thời điểm đó, Huang đang có mặt tại bang này để nhận Giải thưởng Thành tựu Edison về những đóng góp cho ngành AI.

CEO Jensen Huang xuất hiện trong chuyến thăm Trung Quốc cùng Tổng thống Trump hôm 13/5. Ảnh: AFP

"Ông ấy bảo ghé qua ăn tối và thế là tôi đến", ông Huang kể trong cuộc phỏng vấn với AP hồi tháng 6 và cho biết ông đã đi cùng vợ mình là Lori.

Huang mô tả ông Trump là người "cực kỳ lôi cuốn, có sức hút", thêm rằng Tổng thống Mỹ nói chuyện cởi mở và đặt ra cho ông rất nhiều câu hỏi.

"Từ lần đầu gặp gỡ, ông Trump luôn đề cập đến việc tạo thêm việc làm, tái công nghiệp hóa nước Mỹ, bảo vệ an ninh quốc gia và giành chiến thắng", ông Huang kể và nói thêm rằng Tổng thống thậm chí còn gọi điện cho ông giữa đêm để trao đổi về những vấn đề này.

Huang cho biết ông muốn Tổng thống Mỹ và các quan chức khác đều thành công, bất kể họ thuộc đảng nào. "Chúng ta có thể khác biệt về chính trị, nhưng chúng ta nên muốn ông ấy thành công. Bởi vì khi Tổng thống Trump thành công, đất nước chúng ta thành công", ông nói thêm.

Tâm điểm trong cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung

AI từ lâu đã là lĩnh vực trọng tâm trong cuộc cạnh tranh chiến lược giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc. Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố hai quốc gia đang trong một cuộc đua giành quyền thống trị lĩnh vực này.

"Ai chiến thắng trong cuộc đua AI sẽ giành phần thắng", ông Trump nói. Mỹ lo ngại nếu để Trung Quốc vượt lên trong lĩnh vực này, Washington sẽ tụt hậu trong năng lực quân sự và khả năng giám sát.

Quan điểm đó biến Huang trở thành tâm điểm của cạnh trạnh Mỹ - Trung, bởi lợi thế của Mỹ chủ yếu đến từ các doanh nghiệp như Nvidia, hợp tác với những nhà sản xuất như Công ty Sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (TSMC), đơn vị sản xuất hơn 90% chip tiên tiến nhất thế giới.

Tổng thống Donald Trump trao Huân chương Khoa học Quốc gia cho Jensen Huang tại Viện Hòa bình ở Washington ngày 8/10. Ảnh: AFP

Kể từ năm 2022, Mỹ đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ AI tiên tiến, với mục tiêu duy trì lợi thế cạnh tranh và bảo vệ an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, các biện pháp này khiến những công ty như Nvidia gần như mất quyền tiếp cận thị trường béo bở nhất thế giới. Huang từng cho biết thị phần của Nvidia tại Trung Quốc đã giảm từ khoảng 95% xuống gần như bằng 0.

Những năm gần đây, ông Huang liên tục di chuyển giữa Washington và Bắc Kinh để tìm cách đưa Nvidia trở lại thị trường Trung Quốc với sự chấp thuận của Mỹ, đồng thời góp phần định hình chính sách của Washington đối với Bắc Kinh. Ông muốn chính quyền Trump cho phép Nvidia bán tất cả các loại chip bán dẫn, ngoại trừ những loại tiên tiến nhất, cho Trung Quốc.

Tuy nhiên, những nỗ lực đó cùng mối quan hệ có vẻ thân thiết với ông Trump vẫn chưa giúp Huang giành được sự nhượng bộ từ chính quyền.

Bê bối ngoại tình và cáo buộc gián điệp

Jensen Huang từ lâu đã được coi là "người đàn ông của gia đình". Ông gặp bà Lori khi đang theo học tại Đại học Bang Oregon, lúc ông 17 tuổi và bà 19 tuổi. Huang từng kể ông đã cam kết với Lori rằng bà sẽ đạt toàn điểm A nếu học cùng ông mỗi tuần.

"Kết quả là tôi có một buổi hẹn vào mỗi Chủ nhật", ông kể. Huang cũng từng hứa với vợ rằng bà sẽ trở thành phu nhân của một tổng giám đốc công ty vào năm ông 30 tuổi.

Cuộc hôn nhân của họ từng được coi là hình mẫu ở Thung lũng Silicon. Cả hai người con của ông, con gái Madison Huang và con trai Spencer Huang, cùng con rể Nico Caprez đều làm việc tại Nvidia.

Tuy nhiên, ông trùm bán dẫn giờ đây đang vướng vào bê bối ngoại tình với một phụ nữ, người được giới chức Mỹ xác định là Alice Huang và bị nghi là gián điệp của Trung Quốc.

Alice Huang vuốt lưng Jensen Huang khi cùng xuất hiện ở Đài Bắc, Đài Loan hồi năm 2025. Video: Facebook/Republic

Alice Huang từng điều hành Megaspeed, công ty trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore. Công ty này lọt vào tầm ngắm của Bộ Thương mại Mỹ khi chi hàng tỷ USD mua chip bán dẫn của Nvidia.

Tình báo Mỹ cáo buộc Alice Huang là điệp viên được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc, được giao nhiệm vụ thu thập thông tin về CEO Nvidia, tìm cách tác động để công ty thúc đẩy xuất khẩu những dòng chip AI tiên tiến nhất vào thị trường Trung Quốc.

Hiện chưa rõ Alice Huang bị cáo buộc đã chuyển thông tin gì cho Bắc Kinh, có giá trị như thế nào, hoặc đã bắt đầu thu thập dữ liệu tình báo từ khi nào.

"Chúng tôi tin rằng nếu chúng tôi là mục tiêu của một mối đe dọa thực sự, chính phủ Mỹ đã thông báo cho chúng tôi", một người phát ngôn của Nvidia nói với BBC.

Alice Huang (phải) xuất hiện cùng ông Jensen Huang tại một nhà hàng ở Đài Loan hồi tháng 5/2025. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, bê bối ngoại tình được cho là ảnh hưởng lớn tới danh tiếng vốn tốt đẹp của doanh nhân Jensen Huang, cũng như làm rung chuyển giới công nghệ Mỹ.

"Tôi biết một lời xin lỗi không thể xóa nhòa những gì tôi đã làm. Tôi hy vọng gia đình chúng tôi sẽ hàn gắn và theo thời gian, tôi có thể lấy lại được niềm tin của mọi người", ông Huang viết trong thư xin lỗi nhân viên sau khi bê bối ngoại tình bị phanh phui.

Tổng thống Trump ngày 9/11 xác nhận FBI đang điều tra mối quan hệ giữa Jensen Huang với người bị nghi là gián điệp Trung Quốc, nhưng không nói rõ cuộc điều tra được khởi động từ thời điểm nào.

"Tôi đã hỏi rằng 'ông có biết người phụ nữ đó là gián điệp không?'. Ông ấy bảo rằng 'tôi hoàn toàn không biết cô ta là gián điệp'. Tôi thực sự tin ông ấy", Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng ông hy vọng CEO Nvidia "sẽ không gặp vấn đề gì".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cùng ngày tuyên bố "những câu chuyện về cái gọi là 'gián điệp Trung Quốc' là hoàn toàn vô căn cứ, nhằm mục đích bôi nhọ và vu khống" Bắc Kinh. Phát ngôn viên cơ quan này từ chối bình luận thêm về sự việc.

Tỷ phú Elon Musk bênh vực CEO Jensen Huang sau bê bối ngoại tình

Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia - Jensen Huang - đã nhận được sự ủng hộ từ tỷ phú Elon Musk và Bill Ackman sau khi ông thừa nhận ngoại tình với một...

Bấm xem >>