Châu Âu bất lực, không cứu nổi Greenland khỏi tham vọng của ông Trump

Một thực tế phũ phàng vừa được Euractiv chỉ ra: Những tuyên bố hùng hồn về “quyền lực quân sự” của Liên minh châu Âu (EU) hầu như không có tác dụng gì trước cuộc khủng hoảng Greenland đang leo thang mà người châm ngòi là Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bất chấp sự kháng cự từ châu Âu, Tổng thống Trump tỏ ra hoàn toàn không bị lay chuyển liên quan đến tham vọng đối với Greenland. Ảnh Bloomberg/Getty Images

Nỗ lực của châu Âu nhằm “hạ nhiệt” căng thẳng xung quanh Greenland đã thất bại rõ rệt, Euractiv bình luận. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen rời Nhà Trắng sau cuộc gặp trực tiếp với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio trong tâm trạng nặng nề đến mức phải tìm ngay một điếu thuốc.

Cuộc đối thoại, được mô tả là “thẳng thắn”, chỉ dẫn đến một kết quả duy nhất: thành lập một “nhóm công tác” để bàn thảo những yêu sách vốn đã gần như không thể dung hòa giữa Copenhagen và Washington.

Bất đồng cốt lõi giữa Đan Mạch và Mỹ vẫn nguyên vẹn. Chỉ vài giờ sau cuộc gặp, Tổng thống Donald Trump tuyên bố tại Phòng Bầu dục rằng, ông vẫn có ý định kiểm soát Greenland và “Đan Mạch không thể làm gì để ngăn cản”.

Ông Rasmussen phải nhấn mạnh rằng người dân Greenland sẽ không bao giờ chọn gia nhập Mỹ, ngay cả khi Washington đưa ra mức giá được đồn đoán lên tới 700 tỷ USD. “Người ta giao thương với nhau, chứ không mua bán con người”, ông nói sau đó trên Fox News.

Trong khi đó, tại Brussels, các quan chức EU dường như đang sống trong một thực tại khác. Chỉ vài giờ trước cuộc gặp căng thẳng ở Washington, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố tham vọng biến EU thành một “siêu cường quân sự”. Bà cũng khẳng định rằng đề xuất khoản vay bồi thường cho Ukraine – từng thất bại thảm hại tại Hội đồng châu Âu tháng 12 – “vẫn còn trên bàn”.

Khoảng cách giữa lời nói và thực tế ngày càng nới rộng. Ủy viên Quốc phòng EU Andrius Kubilius từng nêu ý tưởng thành lập một đạo quân EU 100.000 binh sĩ và một kiến trúc an ninh châu Âu mới, nhưng nhanh chóng bị chính Ủy ban châu Âu bác bỏ. Ông cũng cho rằng điều khoản phòng thủ chung của EU “chắc chắn” áp dụng cho Greenland – điều mà bà von der Leyen đã từ chối xác nhận.

Trong lúc EU nói nhiều về “tự chủ chiến lược”, các ủy viên châu Âu lại tỏ ra rời rạc và thiếu phối hợp. Đại diện cấp cao về đối ngoại Kaja Kallas thậm chí vắng mặt tại một cuộc họp báo quan trọng về Ukraine, dù vẫn đang ở Brussels.

Trên thực tế, châu Âu chưa hề rời xa Mỹ. Trong gói cho vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine, EU dự kiến cho phép khoảng 10 tỷ euro được dùng để mua vũ khí của Mỹ – vừa làm hài lòng phe MAGA, vừa khiến châu Âu phải gánh khoảng 3 tỷ euro tiền lãi mỗi năm.

Ngoài Brussels, một số thủ đô châu Âu như Paris và Berlin đã cử binh sĩ tới Greenland tham gia các cuộc tập trận theo đề nghị của Đan Mạch. Tuy nhiên, những động thái này chủ yếu mang tính biểu tượng, nhằm gửi tín hiệu rằng an ninh Bắc Cực đang được coi trọng. Không ai thực sự tin rằng châu Âu sẽ đối đầu quân sự với Mỹ vì Greenland.

Trong bối cảnh NATO lung lay, sáng kiến mới nhất của EU chỉ là một “chiến lược an ninh châu Âu” – thứ mà một nghị sĩ thuộc Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) thẳng thắn gọi là “toàn lời nói suông”. Không có gì ngạc nhiên khi Tổng thống Trump tỏ ra hoàn toàn không bị lay chuyển liên quan đến tham vọng đối với Greenland.

Cuối cùng, Euractiv kết luận, rõ ràng khi đối diện với sức ép địa chính trị thực sự từ Washington, những khẩu hiệu về “siêu cường quân sự” của EU rõ ràng hiện vẫn chưa đủ sức cứu Greenland – hay thuyết phục bất kỳ ai khác.