Đề xuất cơ chế tính giá xăng E10 từ ngày 1/6

Bộ Công Thương đề xuất giá cơ sở xăng E10 sẽ được tính toán dựa trên giá xăng RON95 trên thị trường thế giới, giá ethanol nhiên liệu (E100) cùng các chi phí phối trộn, vận chuyển... Trong đó, giá ethanol nhiên liệu sẽ do Bộ Tài chính xác định để làm căn cứ tính giá.

Bộ Công Thương vừa trình Chính phủ dự thảo nghị quyết nhằm tháo gỡ các vướng mắc để đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6 tới.

Theo đó, Bộ Công Thương đề xuất cho phép các thương nhân đầu mối xăng dầu được thuê dịch vụ thử nghiệm từ các đơn vị đủ điều kiện theo quy định để kiểm tra chất lượng xăng dầu, thay vì bắt buộc phải tự đầu tư phòng thử nghiệm riêng như hiện nay.

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều đơn vị phản ánh chi phí xây dựng phòng thử nghiệm có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.

Về giá bán, Bộ Công Thương đề xuất giao bộ này và Bộ Tài chính phối hợp xác định các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng E10 để phục vụ điều hành thị trường. Trong giai đoạn đầu, mặt hàng được lựa chọn công bố giá cơ sở là E10RON95-III.

Theo cơ chế đề xuất, giá cơ sở xăng E10 sẽ được tính toán dựa trên giá xăng RON95 trên thị trường thế giới, giá ethanol nhiên liệu (E100), cùng các chi phí phối trộn, vận chuyển, tồn trữ và các chi phí hợp lý khác. Trong đó, giá ethanol nhiên liệu sẽ do Bộ Tài chính xác định và thông báo để làm căn cứ tính giá.

Cụ thể, giá xăng thế giới được Bộ Công Thương xác định theo nguyên tắc bình quân giá giao dịch quốc tế của xăng RON95 giữa hai kỳ điều hành. Các khoản chi phí đưa xăng từ nước ngoài về Việt Nam, chi phí kinh doanh (premium) đối với xăng sản xuất trong nước hay chi phí vận chuyển từ nhà máy lọc dầu về cảng sẽ được áp dụng tương tự cơ chế đang dùng với xăng RON95-III. Trong khi đó, lợi nhuận định mức và chi phí kinh doanh định mức sẽ áp dụng theo mức của xăng E5RON92.

Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường theo hướng tạo chênh lệch giá đủ hấp dẫn giữa xăng sinh học và xăng khoáng.

Dự thảo cũng yêu cầu các thương nhân đầu mối phải báo cáo đầy đủ, trung thực và kịp thời các số liệu liên quan đến ethanol, tỷ lệ phối trộn, chi phí tiếp nhận, vận chuyển, tồn trữ, hao hụt… để phục vụ xác định giá cơ sở xăng E10, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của số liệu.

Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo đề xuất Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường theo hướng tạo chênh lệch giá đủ hấp dẫn giữa xăng sinh học và xăng khoáng. Đây được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang sử dụng E10 trong bối cảnh tâm lý thị trường hiện vẫn khá thận trọng.

Theo Bộ Công Thương, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở nguồn cung ethanol và năng lực phối trộn. Theo tính toán, nếu triển khai E10 trên toàn quốc, nhu cầu ethanol nhiên liệu sẽ vào khoảng 92.000 - 100.000 m3 mỗi tháng. Trong khi đó, tổng sản lượng E100 trong nước hiện chỉ đạt khoảng 25.000 m3/tháng, công suất vận hành thực tế của các nhà máy mới đạt khoảng 30-40% thiết kế.

Điều này đồng nghĩa Việt Nam sẽ phải nhập khẩu khoảng 75.000 m3 ethanol mỗi tháng trong ít nhất một năm tới để bù đắp thiếu hụt.

Dù vậy, Bộ Công Thương thừa nhận lượng ethanol phục vụ phối trộn trong giai đoạn đầu vẫn thiếu khoảng 10.000 - 15.000 m3.

Ở khâu hạ tầng, hiện mới có ba doanh nghiệp được cấp phép phối trộn E10 gồm Petrolimex, PVOIL và Saigon Petro với tổng công suất khoảng 700.000 m3/tháng. Nếu các dự án đang chờ cấp phép hoàn tất, tổng công suất phối trộn có thể tăng lên hơn 1,15 triệu m3/tháng.

Bộ Công Thương cho rằng, việc ban hành một nghị quyết đặc thù lúc này là cần thiết nhằm “khơi thông nguồn lực”, tháo gỡ nhanh các vướng mắc về kỹ thuật, thử nghiệm và nguồn cung, tránh nguy cơ thiếu công suất phối trộn khi toàn thị trường chuyển sang sử dụng E10 từ ngày 1/6.