Y tá tiết lộ biểu hiện bất ngờ của bệnh nhân sắp qua đời

Theo một y tá chăm sóc cuối đời, các bệnh nhân nguy kịch có thể bất ngờ tỉnh táo, sinh hoạt gần như bình thường nhưng chỉ vài giờ hoặc vài ngày sau thì qua đời.

Neal K. Shah, một y tá chăm sóc cho các bệnh nhân cuối đời (hospice nurse) ở Mỹ, thường xuyên đăng tải các video lên tài khoản Youtube có 106.000 người theo dõi để giải thích về quá trình cận tử. Theo anh, quá trình này thường diễn ra theo những "mô thức" nhất định.

Theo Shah, các y tá chăm sóc bệnh nhân cuối đời là những người có nhiều kinh nghiệm nhất trong quan sát bệnh nhân, vì vậy họ nhanh chóng nhận ra các dấu hiệu cho thấy sự sống đang dần đi đến hồi kết. Anh nói, nếu chỉ xét một vài biểu hiện đặc trưng báo hiệu cái chết đang đến gần, có một số dấu hiệu thường xuất hiện ở thời điểm này.

Shah cho biết những người làm trong lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ thường nhận thấy một số biểu hiện lặp đi lặp lại ở bệnh nhân giai đoạn cuối đời, trong đó có hiện tượng được gọi là "settling" (tạm hiểu là trạng thái cơ thể dần ổn định và buông lỏng). Theo đó, những người trước đó còn căng cứng, co rúm người hoặc luôn trong trạng thái gồng mình vì đau đớn, bỗng trở nên thư giãn hơn. Họ như được xoa dịu và bình tâm lại trước thời khắc cuối đời.

Ngay cả nhịp thở cũng thay đổi, trở nên đều đặn và có chủ đích hơn, như thể một làn sóng bình yên đang bao trùm lấy họ.

Ảnh: Adobe Stock

Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả. Trong một số trường hợp, các y tá cho biết những bệnh nhân trước đó gần như không còn phản ứng với môi trường xung quanh lại bất ngờ tỉnh táo, chủ động giao tiếp và có thể trò chuyện. Một số người hướng ánh mắt về phía sự "hiện diện" nào đó trong phòng, hoặc nói rằng họ nhìn thấy những người thân đã qua đời từ lâu.

Shah cho biết vào những khoảnh khắc cuối đời, các y tá đôi khi bắt gặp trên gương mặt bệnh nhân một biểu cảm rất khó diễn tả bằng các thuật ngữ y khoa thông thường.

Theo anh, hiện tượng bệnh nhân đột ngột tỉnh táo sau một thời gian dài không còn phản ứng được gọi là "surge" (sự bừng tỉnh cuối đời), một hiện tượng khá phổ biến ở những người đang trong giai đoạn cận tử.

Đây cũng là điều mà Julie McFadden, y tá chuyên về chăm sóc giảm nhẹ và hồi sức tích cực tại Los Angeles (Mỹ), từng nhiều lần chứng kiến. Hiện tượng này trong y học còn được gọi là "hồi quang phản chiếu".

Julie nói với những người theo dõi mình: "Có một hiện tượng xảy ra trong quá trình cận tử mà ngay cả các chuyên gia y tế như tôi cũng chưa thể giải thích được. Đó là khi một người bệnh đang trong tình trạng rất nặng và đã bước vào giai đoạn hấp hối, tức có thể qua đời chỉ trong vài ngày tới, nhưng rồi đột nhiên họ lại trông như thể đang khỏe lên".

Theo Julie, hiện tượng này có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau, nhưng phổ biến nhất là người bệnh đột nhiên ăn uống trở lại, trò chuyện, thậm chí đi lại được và cư xử giống như trước khi lâm bệnh.

"Họ trở nên hoạt bát hơn, có cá tính hơn, có thể cười đùa, trò chuyện và pha trò. Nhưng sau đó, phần lớn sẽ qua đời chỉ trong vài ngày, thậm chí ngay trong đêm hôm đó. Hiện tượng này xảy ra ở khoảng một phần ba số bệnh nhân chăm sóc giảm nhẹ của chúng tôi, tức là không hề hiếm gặp. Chúng tôi thường cố gắng giải thích trước cho gia đình bệnh nhân về hiện tượng này để họ không quá sốc hoặc đau lòng khi người thân qua đời sau vài ngày tưởng như đã hồi phục tốt", cô nói.

Shah cũng cho biết thính giác là một trong những giác quan mất đi sau cùng trong quá trình cận tử. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi người bệnh không còn phản ứng hay giao tiếp được, họ vẫn có thể nghe thấy những gì diễn ra xung quanh.

Vì vậy, nếu có người thân đang ở những giây phút cuối đời, đây có thể là cơ hội để bạn nói với họ những lời yêu thương, động viên hoặc lời vĩnh biệt.