Gợi ý mâm cúng Tết Đoan Ngọ truyền thống

Mâm cỗ Tết Đoan Ngọ thường chọn ưu tiên các món mang tính nóng 'dĩ độc trị độc' như cơm rượu nếp, vải, mận, bánh gio...

Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết diệt sâu bọ, Tết mùng Năm hay Tết Đoan dương. Theo phong tục xưa, các gia đình thường chuẩn bị mâm lễ vào buổi trưa, trong đó ưu tiên những món có vị chua, ngọt, nồng hoặc tính nóng như cơm rượu nếp, vải, mận, bánh gio. Người xưa quan niệm các món này giúp "dĩ độc trị độc", xua đi những điều không may và cầu mong sức khỏe trong thời điểm giao mùa.

Trong mâm cỗ gợi ý của Thu Hương Vũ, các thức quà truyền thống được bày trên mẹt tre, kết hợp hoa sen, hoa cau, lá xanh và bát gốm tạo cảm giác mộc mạc, gần với nếp cũ của người Hà Nội. Mâm lễ có cơm rượu nếp vàng, cơm rượu nếp cẩm, bánh gio, vải thiều, mận hậu, các loại quả nhỏ nhiều màu và hoa sen hồng làm điểm nhấn.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ. Ảnh: NVCC

Cơm rượu nếp

Cơm rượu nếp thường được xem là món chính trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ. Hạt nếp sau khi đồ chín được trộn men, ủ trong hai đến ba ngày để lên vị cay nhẹ, thơm nồng. Tùy từng gia đình, cơm rượu có thể làm từ nếp cái hoa vàng, nếp cẩm hoặc viên thành từng phần nhỏ.

Theo quan niệm dân gian, ăn cơm rượu vào sáng mùng 5/5 âm lịch giúp "diệt sâu bọ" trong cơ thể. Vì vậy, nhiều gia đình thường chuẩn bị món này từ trước lễ vài ngày để kịp dâng cúng và dùng trong ngày Tết Đoan Ngọ.

Bánh gio

Bánh gio là món quen thuộc trong ngày mùng Năm, thường được ăn kèm mật mía hoặc đường. Bánh có màu trong, vị thanh, mềm mát, giúp cân bằng với các món có vị nồng và trái cây mùa hè trên mâm lễ.

Ở miền Bắc, bánh gio thường xuất hiện cùng cơm rượu nếp, vải, mận. Cách bày bánh trong mẹt hoặc đĩa nhỏ, đặt cạnh hoa sen, hoa cau giúp mâm cỗ giữ nét giản dị nhưng vẫn trang trọng.

Hoa quả mùa hè

Vải thiều, mận hậu là hai loại quả thường thấy trong mâm cỗ Đoan Ngọ miền Bắc. Vải có vị ngọt, mận có vị chua nhẹ, đều là thức quả đúng mùa. Ngoài ra, các gia đình có thể bày thêm đào, hồng bì, dâu da, chôm chôm hoặc măng cụt tùy vùng miền và điều kiện chuẩn bị.

Trong mâm lễ, trái cây nên chọn quả tươi, còn cuống lá, màu sắc tự nhiên. Khi bày, có thể đặt các loại quả theo từng cụm riêng để mâm cỗ vừa đầy đặn, vừa dễ nhìn.

Hoa sen, hoa cau và lưu ý khi bày mâm

Hoa sen thường được chọn trong mâm cỗ Đoan Ngọ vì đúng mùa, màu sắc dịu và gợi không khí đầu hè. Hoa cau, lá xanh hoặc một ít cành điểm trang trí giúp mâm lễ có hương thơm nhẹ, gần với hình ảnh làng quê Bắc Bộ.

Khi bày mâm, nên đặt món chính như cơm rượu, bánh gio ở trung tâm hoặc vị trí dễ thấy, xung quanh là vải, mận, các loại quả theo mùa. Có thể dùng mẹt tre, bát gốm, lá sen hoặc lá chuối để tạo cảm giác truyền thống. Mâm không cần quá cầu kỳ nhưng nên đủ các nhóm chính gồm món lên men, bánh truyền thống, trái cây mùa hè và hoa cúng.

Không giống các ngày Lễ khác, mâm cúng Tết Đoan Ngọ không thể thiếu 2 món đặc biệt này

Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 Âm lịch) từ lâu được người Việt xem là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng trong năm. Đây không chỉ là dịp...

Bấm xem >>