Chuyên gia tim mạch cảnh báo 5 điều cần chú ý dịp Tết để tránh đột quỵ

Trao đổi với PV Dân Việt, Ths.BS Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Mạch máu Việt Nam khuyến cáo người bệnh tim mạch - đột quỵ cần lưu ý 5 điều rất quan trọng trong dịp Tết Nguyên đán cận kề.

Không dọn dẹp gắng sức quá mức ngày Tết

Chỉ còn ít ngày nữa là chính thức đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Đây là thời điểm nhiều người thường có tâm lý chủ quan với sức khỏe khi ăn uống thiếu khoa học, “nạp” quá nhiều loại thức ăn, đồ uống vào cơ thể.

Bên cạnh đó, việc dọn dẹp, sửa sang nhà cửa với cường độ cao trong những ngày cận Tết cũng khiến không ít người rơi vào tình trạng quá sức, làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và các vấn đề tim mạch.

Nhiều người trẻ chủ quan dễ mắc đột quỵ dịp Tết. Ảnh minh họa: Net Doctor

Để tận hưởng những ngày Tết trọn vẹn, trao đổi với PV Dân Việt, Ths.BS Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Mạch máu Việt Nam khuyến cáo, người bệnh tim mạch - đột quỵ cần lưu ý 5 điểm sau:

Thứ nhất, chuẩn bị cho chuyến đi xa, về quê ăn Tết hoặc du lịch, lựa chọn phương tiện đi lại ưu tiên tàu hỏa có giường nằm, xe khách ghế ngả thoải mái, hoặc máy bay với chỗ ngồi rộng rãi để dễ duỗi chân, tránh ngồi lâu gây tăng huyết áp và nguy cơ huyết khối. Nếu di chuyển dài, cần dừng nghỉ định kỳ 1-2 giờ/lần để đi lại nhẹ nhàng, đo huyết áp nếu có máy cá nhân.

ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam đang tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh: Gia Khiêm

Theo bác sĩ Mạnh, người dân cần mặc ấm, tránh nhiễm lạnh (nhiệt độ thấp làm co mạch, tăng huyết áp đột ngột – yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim). Mang theo áo khoác, khăn quàng cổ, đặc biệt vùng ngực và cổ. Ăn nhẹ, giàu chất xơ, uống đủ nước (1,5-2l/ngày) để tránh táo bón và giảm gánh nặng cho tim. Tránh đồ ăn mặn, nhiều dầu mỡ trên đường đi.

Thứ 2, dọn dẹp và làm việc nhà ngày Tết cần tránh gắng sức quá mức. Cụ thể, người dân không đứng lâu lau chùi, bê vác nặng (tràng kỷ, bàn thờ, đồ cồng kềnh), không nấu nướng liên tục rồi dọn dẹp hàng giờ. Những hoạt động này dễ gây tăng huyết áp cấp, kiệt sức, dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

“Hãy nhờ người thân giúp đỡ, như vậy gia đình sẽ rất vui khi hỗ trợ bạn – điều này còn tăng gắn kết. Nhớ rằng nếu gắng sức quá mức, sau Tết có thể phải vào viện thay vì nghỉ ngơi vui vẻ. Làm việc nhà theo kiểu nhẹ nhàng, xen kẽ nghỉ ngơi, đo huyết áp thường xuyên”, bác sĩ Mạnh khuyên.

Mâm cỗ Tết đủ đầy trở thành "gánh nặng" cho sức khỏe

Thứ 3, theo bác sĩ Mạnh, Tết thường đầy đủ bánh chưng, thịt mỡ, giò lụa, nem rán, xôi, mứt, bia rượu… Những món này giàu muối, chất béo, đường làm tăng huyết áp, tăng mỡ máu, tăng nguy cơ đột quỵ và biến cố tim mạch (có thể tăng 20-30% vào dịp lạnh và tiệc tùng). Người dân cần kiểm soát chủ động, nên ăn vừa phải, ưu tiên rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu kali (chuối, cam, khoai lang), chất xơ, omega-3 (cá hồi, cá basa). Hạn chế muối (tránh dưa muối, củ kiệu, bánh chưng mặn), đồ chiên rán, đồ ngọt.

Mâm cỗ Tết đầy đủ của gia đình Việt. Ảnh: Tuyết Nhung

Bên cạnh đó, nói không hoặc hạn chế tối đa rượu bia, đồ uống có cồn (gây giãn mạch ban đầu nhưng sau đó tăng huyết áp phản ứng, rối loạn nhịp tim). Thay bằng trà xanh, trà atiso, nước lọc – trà xanh giúp giảm cholesterol, tốt cho tim mạch. Uống thuốc đúng giờ, không bỏ liều dù đang vui. Mang đủ thuốc dự phòng cho cả kỳ nghỉ.

Nhiều người triền miên trong các cuộc tất niên, chúc nhau ngày Tết... Ảnh: AI

Thứ 4, du xuân, đi chùa, thăm viếng dịp Tết cần tránh đứng lâu, quỳ lâu hoặc hoạt động gắng sức (leo bậc thang chùa cao, chen lấn đông đúc).

“Không ai trách bạn nếu chỉ vãn cảnh nhẹ nhàng, giữ tâm an lành cùng gia đình. Giữ ấm, mang theo thuốc cấp cứu (nếu bác sĩ kê), đo huyết áp nếu có dấu hiệu mệt, chóng mặt, đau ngực, tê yếu nửa người. Duy trì vận động nhẹ như đi bộ chậm 15-30 phút/ngày thay vì đứng im hoặc gắng sức”, bác sĩ Mạnh hướng dẫn.

Thứ 5, bác sĩ Mạnh cho hay, người dân cần khám bác sĩ tim mạch - đột quỵ trước và sau Tết. Cụ thể, trước Tết: Khám đánh giá tình trạng hiện tại, điều chỉnh thuốc nếu cần, lấy đủ đơn thuốc dùng trong kỳ nghỉ (đặc biệt thuốc hạ áp, chống đông, statin…). Sau Tết cần tái khám để kiểm tra xem có biến chứng nào do thay đổi sinh hoạt (tăng cân, huyết áp cao hơn, mỡ máu tăng…). Đo huyết áp hàng ngày, ghi chép để báo bác sĩ.

“Tết là dịp sum họp, nhưng sức khỏe tim mạch mới là nền tảng để bạn tiếp tục tận hưởng nhiều mùa Tết sau. Hãy chủ động bảo vệ bản thân để sau Tết không phải nghe câu “chúc bác mau khỏe” trong bệnh viện, mà là những lời chúc sức khỏe thật sự từ người thân”, bác sĩ Mạnh chia sẻ thêm.