Chip ô tô khan hiếm, chuỗi sản xuất chịu áp lực

Cơn sốt AI đang "ngốn" sạch nguồn cung chip cần thiết cho xe hơi.

Sự phát triển thần tốc của các trung tâm dữ liệu AI đang "ngốn" một lượng khổng lồ chip nhớ DRAM, đẩy giá linh kiện lên cao và buộc các hãng xe phải bước vào cuộc chiến đấu thầu đầy khốc liệt để giành giật linh kiện.

Vừa mới tạm thở phào sau cơn ác mộng thiếu chip thời đại dịch, ngành công nghiệp ô tô toàn cầu lại phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng bán dẫn thứ hai. Lần này, "kẻ ngáng đường" không phải là dịch bệnh, mà là làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ mạnh mẽ.

Theo báo cáo mới nhất từ công ty tư vấn Kearney, giá giao ngay của chip DRAM đã tăng vọt khoảng 450% chỉ trong vòng 4 tháng, từ tháng 9/2025 đến tháng 1/2026. Mức tăng phi mã này đang dội một gáo nước lạnh vào các nhà sản xuất ô tô, buộc họ phải nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch tài chính. Cụ thể, hai "ông lớn" nước Mỹ là Ford và General Motors đã phải tăng dự báo chi phí mua sắm nguyên liệu thô cho năm 2026 thêm hàng trăm triệu USD để bù đắp cho sự leo thang của giá chip.

Dù vậy, nhờ những bài học đắt giá rút ra từ đợt khủng hoảng chip trước đó, nhiều hãng xe lớn tuyên bố họ đã có sự chuẩn bị tốt hơn để tự bảo vệ mình. Trả lời phỏng vấn tờ Automobile Woche, đại diện Volkswagen khẳng định chuỗi cung ứng của hãng hiện vẫn ổn định nhờ các hệ thống đánh giá rủi ro sớm được thiết lập từ thời đại dịch.

DRAM toàn cầu hiện đang nằm trong tay ba "gã khổng lồ" gồm Samsung, Micron và SK Hynix.

Tương tự, Ông Joachim Kahmann - Phó Chủ tịch phụ trách mua sắm linh kiện điện tử toàn cầu của Stellantis, cho biết tập đoàn đã chủ động lên kế hoạch tăng ngân sách mua sắm cho năm 2026 và 2027 nhưng chưa phải cắt giảm hay điều chỉnh sản lượng xe. Ông kỳ vọng tình hình căng thẳng này chỉ là tạm thời và thị trường sẽ dần ổn định trở lại vào năm 2028. Trong khi đó, phía Renault và BMW cũng tỏ ra khá ung dung nhờ các thỏa thuận dài hạn với các nhà cung cấp linh kiện lớn, giúp họ tạm thời đứng ngoài vòng xoáy tăng giá trực tiếp.

Tuy nhiên, đằng sau sự lạc quan của các hãng xe, giới phân tích cảnh báo mối đe dọa thực sự vẫn đang trực chờ. Theo Hiệp hội Công nghiệp Điện và Kỹ thuật số Đức (ZVEI), áp lực tăng giá chip sẽ khó có thể hạ nhiệt trong một sớm một chiều. Nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI là quá lớn, trong khi việc xây dựng và mở rộng công suất của các nhà máy bán dẫn phải mất hàng năm trời mới có thể hoàn thành.

DRAM đã tăng vọt khoảng 450% chỉ trong vòng 4 tháng.

Đáng lo ngại hơn, gần 90% thị phần chip DRAM toàn cầu hiện đang nằm trong tay ba "gã khổng lồ" gồm Samsung, Micron và SK Hynix. Khi nguồn cung chưa thể tăng ngay lập tức, các nhà sản xuất chip này có quyền ưu tiên bán sản phẩm cho bên đưa ra mức giá cao nhất. Và trong cuộc đua tài chính này, các tập đoàn công nghệ AI với túi tiền không đáy rõ ràng đang nắm lợi thế áp đảo so với các hãng xe truyền thống.