Pochettino và bài kiểm tra sinh tử ở Anfield

Một HLV cần bao lâu để đưa đội bóng tới chức vô địch? Mikel Arteta mất gần 7 năm cùng Arsenal, Jürgen Klopp cần gần 5 năm tại Liverpool, còn Arne Slot lên ngôi Ngoại hạng Anh ngay mùa đầu tiên. Cùng là những HLV thành công, nhưng quãng đường của họ khác nhau từ chất lượng đội hình, nền tảng chiến thuật đến mức độ ổn định mà mỗi người tiếp quản.

Arteta đi đường dài cùng Arsenal

Tháng 12/2019, Arteta nhận Arsenal trong giai đoạn nhiều xáo trộn. Đội bóng trải qua 2 mùa liên tiếp đứng thứ 8, lực lượng thiếu cân bằng, cách chơi cũng chưa có bản sắc rõ ràng. Ban lãnh đạo Arsenal giữ niềm tin vào nhà cầm quân người Tây Ban Nha và chấp nhận một quá trình sửa đội kéo dài.

Arsenal tăng tốc từ mùa 2022/23 với 84 điểm, rồi nâng lên 89 điểm ở mùa 2023/24 nhưng vẫn hụt chức vô địch. Đến mùa 2025/26, Arteta mới đưa đội bóng cán đích ở vị trí số 1 với 85 điểm. Hành trình ấy cho thấy ông không xây Arsenal bằng vài tháng bùng nổ, mà bằng nhiều mùa chỉnh sửa đội hình, lựa chọn nhân sự và siết lại kỷ luật chiến thuật.

Mùa vô địch, Arsenal thắng bằng sự chắc chắn nhiều hơn cảm hứng. Họ chỉ thủng lưới 27 bàn, giữ sạch lưới 19 trận và ghi 18 bàn từ phạt góc. Khi thế trận tấn công gặp trở ngại, Arsenal vẫn giữ được nhịp chiến thắng nhờ hàng thủ kín kẽ và các tình huống cố định được tổ chức tốt.

Klopp dựng nền, Slot về đích rất nhanh

Tháng 10/2015, Klopp tới Liverpool và nhanh chóng kéo đội bóng trở lại top 4 ở mùa giải trọn vẹn đầu tiên. Sau chức vô địch Champions League 2018/19, Liverpool chạm tay vào Ngoại hạng Anh mùa 2019/20 với 99 điểm. Gần 5 năm của Klopp là quãng thời gian ông định hình bộ khung, đưa về Salah, Van Dijk, Alisson và mài sắc lối chơi pressing tốc độ cao.

Slot bước vào một bối cảnh khác. Liverpool mùa 2024/25 đã có sẵn nền tảng mạnh, bộ khung chất lượng và thói quen cạnh tranh danh hiệu. HLV người Hà Lan điều chỉnh cách kiểm soát bóng, tinh chỉnh nhịp triển khai và đưa đội bóng vô địch ngay mùa đầu. Khoảng cách giữa Klopp và Slot nằm ở điểm xuất phát nhiều hơn là tài năng huấn luyện thuần túy.

Kiên nhẫn với HLV phải đi cùng kết quả

Pep Guardiola đưa Man City vô địch Ngoại hạng Anh với kỷ lục 100 điểm ngay mùa thứ 2. Xabi Alonso cũng cần chưa đầy 2 năm để giúp Leverkusen từ nửa dưới bảng xếp hạng giành chức vô địch Bundesliga với thành tích bất bại. Cả 2 HLV đều nhanh chóng cải thiện lối chơi và đưa đội bóng lên một tầm cao mới.

MU lại trải qua nhiều lần thay HLV nhưng vẫn thiếu ổn định. Michael Carrick từng giúp đội đứng thứ 3 Ngoại hạng Anh mùa 2025/26, trước khi mất việc vào tháng 11/2026 vì thành tích sa sút. Sau 10 vòng mùa này, MU đã nhận 19 bàn thua và chưa giữ sạch lưới trận nào. Hàng thủ yếu kém khiến đội bóng gặp nhiều khó khăn, ngay cả khi hàng công vẫn tạo được cơ hội.

Arsenal kiên trì với Arteta qua nhiều mùa giải và cuối cùng giành chức vô địch, trong khi MU tiếp tục tìm kiếm một HLV có thể giúp đội bóng ổn định lâu dài. Một HLV có thể cần nhiều năm để hoàn thiện đội hình và chiến thuật, nhưng sự tiến bộ phải được thể hiện qua chất lượng thi đấu và thành tích trên sân. Khi đội bóng liên tục sa sút, ban lãnh đạo cũng khó tiếp tục đặt niềm tin chỉ vì HLV cần thêm thời gian.

Ở tuổi 39, Lionel Messi vẫn ghi 26 bàn và có 17 kiến tạo tại MLS 2026. Cristiano Ronaldo, 41 tuổi, tiếp tục duy trì hiệu suất săn bàn ấn tượng trong màu áo Al Nassr. Từng nổi tiếng với những pha đi bóng tốc độ và kỹ thuật, 2 siêu sao giờ đã thay đổi đáng kể cách chơi để duy trì phong độ khi bước vào giai đoạn cuối sự nghiệp.

Messi từ chuyên gia đột phá thành người tổ chức tấn công

Những năm đầu khoác áo Barcelona, Messi thường xuất phát bên cánh phải, sử dụng tốc độ và kỹ thuật để vượt qua hậu vệ trước khi xâm nhập vòng cấm. Khi Pep Guardiola chuyển anh vào đá số 9 ảo, Messi bắt đầu hoạt động nhiều hơn ở trung lộ, lùi xuống phối hợp với hàng tiền vệ rồi bất ngờ tăng tốc vào khoảng trống.

Năm 2012, Messi ghi tới 91 bàn cho Barcelona và Argentina, lập kỷ lục ghi bàn trong một năm dương lịch. Khả năng dứt điểm bằng chân trái, những pha phối hợp ngắn và di chuyển giữa các tuyến biến anh thành mối đe dọa thường trực với mọi hàng phòng ngự.

Khi Xavi và Iniesta lần lượt rời Barcelona, Messi đảm nhận thêm nhiệm vụ kiến thiết. Mùa La Liga 2019/20, anh ghi 25 bàn và thực hiện 22 kiến tạo sau 33 trận. Những đường chuyền xuyên tuyến, các pha chọc khe vào khoảng trống sau lưng hậu vệ trở thành vũ khí quan trọng bên cạnh khả năng ghi bàn.

Tại Inter Miami, Messi thường lùi sâu nhận bóng, quan sát cách đối thủ bố trí phòng ngự rồi lựa chọn thời điểm chuyền bóng hoặc tăng tốc. Anh giảm những pha rê dắt kéo dài, tập trung nhiều hơn vào các tình huống có thể trực tiếp tạo cơ hội ghi bàn.

Ronaldo từ cầu thủ chạy cánh thành trung phong săn bàn

Mùa 2004/05 tại MU, Ronaldo thực hiện trung bình 9,55 lần rê bóng mỗi 90 phút. Đến mùa 2020/21 ở Juventus, thống kê giảm xuống 3,07 lần. Những pha đảo chân, đột phá dọc biên dần nhường chỗ cho các tình huống bứt tốc chiếm vị trí và dứt điểm.

Trong 3 mùa giải tại Juventus, Ronaldo ghi 101 bàn ở Serie A, trong đó chỉ 7 bàn đến từ ngoài vòng cấm. Anh thường xuyên di chuyển cắt mặt trung vệ, đón những đường tạt bóng và tận dụng cơ hội ở cự ly gần.

Vai trò kiến tạo cũng thay đổi. Ronaldo từng có 21 kiến tạo tại La Liga 2014/15, nhưng chỉ đạt 2 kiến tạo ở Saudi Pro League 2025/26. Khi chơi gần cầu môn hơn, anh tập trung vào khâu kết thúc các đợt tấn công.

Thay đổi cách chơi để duy trì phong độ

Messi phát huy khả năng quan sát, chuyền bóng và xử lý trong không gian hẹp để tiếp tục dẫn dắt hàng công. Ronaldo tận dụng kinh nghiệm chọn vị trí, khả năng không chiến và những pha bứt tốc ngắn để tìm kiếm bàn thắng.

Cả 2 đều từng đạt đỉnh cao nhờ tài năng xuất chúng. Nhưng ở giai đoạn cuối sự nghiệp, khả năng thích nghi với những thay đổi về thể lực và yêu cầu chiến thuật đang giúp Messi và Ronaldo tiếp tục tạo khác biệt trên sân cỏ.

Pep Guardiola khép lại 10 năm dẫn dắt Man City với 6 chức vô địch Ngoại hạng Anh, trong đó có 4 lần liên tiếp từ 2021 đến 2024. Ông góp phần thay đổi cách các đội bóng tổ chức tấn công, pressing và sử dụng hậu vệ. Nhưng chính những chiến thuật từng giúp Man City thống trị bóng đá Anh giờ đang bị các đối thủ tìm ra cách khắc chế.

Cuộc cách mạng từ vị trí cầu thủ

Guardiola phát triển lối chơi kiểm soát vị trí, nơi các cầu thủ di chuyển theo một cấu trúc chặt chẽ để tạo lợi thế quân số. Khi tấn công, Man City thường chuyển từ 4-3-3 sang 3-2-5, với 5 cầu thủ chiếm lĩnh các hành lang phía trước.

Cách bố trí này giúp đội bóng duy trì nhiều lựa chọn chuyền bóng, đồng thời giữ quân số ở trung tuyến để thu hồi bóng ngay sau khi mất quyền kiểm soát. Các đối thủ thường phải lùi sâu, thu hẹp khoảng cách giữa các tuyến và chấp nhận phòng ngự trong thời gian dài.

Mùa 2017/18, Man City giành 100 điểm, ghi 106 bàn và thắng 32 trận tại Ngoại hạng Anh. Thành tích ấy đánh dấu bước phát triển vượt bậc của lối chơi kiểm soát dưới thời Guardiola.

Hậu vệ trở thành tiền vệ

Guardiola từng sử dụng Fabian Delph và Oleksandr Zinchenko bó vào trung lộ khi Man City có bóng. Đến mùa 2022/23, John Stones đảm nhận vai trò đặc biệt hơn khi thường xuyên di chuyển từ hàng thủ lên đá cạnh Rodri.

Sự thay đổi giúp Man City tăng khả năng kiểm soát tuyến giữa, tạo điều kiện để Kevin De Bruyne và các cầu thủ tấn công hoạt động gần vòng cấm. Đội bóng sau đó giành cú ăn ba lịch sử.

Mô hình này được nhiều HLV học hỏi, đặc biệt là Mikel Arteta tại Arsenal. Hậu vệ biên dần được yêu cầu xử lý bóng và phối hợp ở trung lộ như một tiền vệ thực thụ.

Khi kiểm soát bóng mất dần ưu thế

Các đối thủ ngày càng pressing quyết liệt và khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ dâng cao. Những đường chuyền vượt tuyến có thể loại bỏ nhiều cầu thủ Man City khi đội hình đang tập trung ở phần sân đối phương.

Tỷ lệ thắng của các đội kiểm soát bóng từ 60% trở lên tại Ngoại hạng Anh giảm từ 38,4% mùa 2024/25 xuống 34,1% mùa 2025/26. Xu hướng tấn công trực diện và chuyển trạng thái nhanh đang khiến việc cầm bóng nhiều trở nên kém hiệu quả hơn.

Guardiola cũng điều chỉnh. Mùa 2025/26, Man City thực hiện 127 đường chọc khe và 42 pha phản công nhanh, đều là những mức cao nhất của đội trong 5 mùa gần nhất.

Guardiola thay đổi cách các đội bóng chơi và đối phó với nhau

Guardiola phát triển những tư tưởng chiến thuật của Johan Cruyff, đặc biệt là kiểm soát vị trí và tổ chức pressing. Thành công của ông buộc nhiều đối thủ phải thay đổi cách phòng ngự, áp sát và triển khai phản công. Những đội bóng muốn đánh bại Man City phải tìm cách phá vỡ khả năng kiểm soát tuyến giữa, đồng thời khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ dâng cao.

Khi các phương án khắc chế ngày càng hiệu quả, Guardiola cũng điều chỉnh lối chơi theo hướng trực diện hơn. Chính sự cạnh tranh giữa các chiến thuật đã thúc đẩy bóng đá hiện đại phát triển, và ảnh hưởng của ông vẫn tiếp tục ngay cả sau khi chia tay Man City.

Đội tuyển Bồ Đào Nha đã dành cho Cristiano Ronaldo một buổi tri ân đặc biệt trong trận gặp Đan Mạch tại UEFA Nations League 2026/27 tối 14/11. Toàn bộ cầu thủ cùng các em nhỏ dắt tay ra sân đều mặc áo số 7 mang tên Ronaldo, tạo nên khoảnh khắc xúc động tại sân Municipal de Braga. Tuy nhiên, ngày Bồ Đào Nha tôn vinh huyền thoại vĩ đại nhất của mình lại kết thúc bằng thất bại 1-4 ngay trên sân nhà.

Sáng kiến từ nội bộ đội tuyển Bồ Đào Nha

Theo báo chí Bồ Đào Nha, kế hoạch tri ân Ronaldo được thống nhất sau cuộc họp giữa Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Bồ Đào Nha Pedro Proença, HLV Jorge Jesus và các trụ cột Bernardo Silva, Rúben Dias, Bruno Fernandes.

Hoạt động này có sự tham gia của toàn bộ đội tuyển, ban huấn luyện và các quan chức liên đoàn. Tất cả cùng mặc áo số 7 để gửi lời cảm ơn đến người đội trưởng đã cống hiến 23 năm cho bóng đá nước nhà.

UEFA cũng chấp thuận các nghi thức đặc biệt trước và trong trận đấu, giúp Bồ Đào Nha tổ chức buổi tri ân ngay trong khuôn khổ một trận đấu chính thức.

Phút thứ 7 xúc động trên sân Braga

Khi đồng hồ trận đấu bước sang phút thứ 7, hàng nghìn cổ động viên Bồ Đào Nha đồng loạt đứng dậy vỗ tay. Tiếng hô ăn mừng quen thuộc của Ronaldo vang lên trên các khán đài, trong khi màn hình sân vận động xuất hiện thông điệp "Cảm ơn, đội trưởng".

Tại trung tâm huấn luyện Cidade do Futebol, Liên đoàn Bóng đá Bồ Đào Nha cũng quyết định giữ trống căn phòng Ronaldo thường sử dụng trong đợt tập trung đầu tiên sau khi anh tuyên bố giã từ đội tuyển ngày 5/11/2026.

Từng hoạt động đều gắn với những kỷ niệm của CR7, từ chiếc áo số 7 đã trở thành biểu tượng đến vị trí quen thuộc của anh trong sinh hoạt đội tuyển.

Lời tri ân xúc động và thất bại cay đắng

Ronaldo khép lại sự nghiệp quốc tế với 234 trận, 146 bàn thắng, cùng chức vô địch Euro 2016 và 2 danh hiệu UEFA Nations League vào các năm 2019, 2025.

Sau 23 năm cống hiến, anh chia tay đội tuyển mà không có một trận đấu chính thức được tổ chức riêng để nói lời tạm biệt. Những đồng đội cũ và người hâm mộ đã thay anh tạo nên khoảnh khắc chia tay đặc biệt tại Braga.

Đáng tiếc, Bồ Đào Nha lại trải qua một đêm thi đấu thất vọng. Rasmus Hojlund lập cú đúp, Pierre-Emile Hojbjerg và Joachim Andersen lần lượt ghi bàn giúp Đan Mạch thắng 4-1. Bernardo Silva ghi bàn danh dự cho đội chủ nhà ở phút 90+3.

Buổi tri ân khép lại với những cảm xúc trái ngược. Trên khán đài, người hâm mộ dành những tràng pháo tay cho Ronaldo. Dưới sân, các đồng đội cũ của anh nhận thất bại đầu tiên dưới thời Jorge Jesus.

Bồ Đào Nha đã nói lời cảm ơn với người đội trưởng huyền thoại theo cách đặc biệt. Nhưng trận đấu đầu tiên sau khi Ronaldo giải nghệ cũng nhắc nhở họ về những thử thách đang chờ đợi trong giai đoạn mới.

Kylian Mbappé đã ghi 13 bàn sau 12 trận tại La Liga 2026/27, đạt hiệu suất 1,08 bàn/trận. Tiền đạo Real Madrid đang có phong độ ấn tượng, nhưng để vượt kỷ lục 50 bàn của Lionel Messi, anh sẽ phải duy trì một tốc độ ghi bàn còn khủng khiếp hơn.

38 bàn thắng trong 26 vòng đấu

Nếu giữ nguyên hiệu suất hiện tại, Mbappé có thể kết thúc mùa giải với khoảng 41 bàn. Thành tích ấy đủ giúp anh có một mùa giải xuất sắc, nhưng vẫn kém xa cột mốc Messi thiết lập trong màu áo Barcelona mùa 2011/12.

Để vượt huyền thoại người Argentina, Mbappé cần ghi thêm 38 bàn trong 26 vòng còn lại, tương đương 1,46 bàn/trận. Hiệu suất của anh phải tăng gần 35% so với giai đoạn đầu mùa, với điều kiện thi đấu đầy đủ tất cả các trận.

Messi từng ghi 50 bàn sau 37 lần ra sân, đạt trung bình 1,35 bàn/trận trong cả mùa giải. Anh còn đóng góp 16 kiến tạo, trực tiếp tham gia vào 66 bàn thắng của Barcelona tại La Liga.

Mbappé đang tận dụng cơ hội ra sao?

Sau 12 vòng, Mbappé thực hiện 64 cú sút, trong đó 34 lần trúng đích. Tỷ lệ chuyển hóa cơ hội thành bàn đạt khoảng 20,3%, với 3 pha lập công từ chấm phạt đền.

Thống kê bàn thắng kỳ vọng (xG) của Statz.ai ở mức 11,7. Mbappé ghi nhiều hơn khoảng 1,3 bàn so với chất lượng cơ hội được tạo ra. Khả năng dứt điểm đang rất tốt, nhưng khoảng cách với kỷ lục Messi đòi hỏi tiền đạo người Pháp phải gia tăng cả số lần dứt điểm lẫn khả năng tận dụng cơ hội.

Phong độ gần đây mang đến tín hiệu tích cực khi Mbappé ghi 6 bàn trong 5 trận. Tuy nhiên, ngay cả tốc độ 1,2 bàn/trận này cũng chưa đạt yêu cầu để chinh phục cột mốc lịch sử.

Bài toán của Mourinho

Dưới thời José Mourinho, Real Madrid đã ghi 31 bàn sau 12 vòng. Riêng Mbappé đóng góp 41,9% số bàn thắng của đội, khẳng định vai trò trung tâm trên hàng công.

Nếu tỷ trọng ghi bàn ấy giữ nguyên, Real sẽ cần khoảng 91 bàn trong phần còn lại của mùa giải để Mbappé đạt mục tiêu. Điều đó tương đương 3,49 bàn/trận, cao hơn nhiều mức trung bình 2,58 bàn hiện tại.

Mourinho có thể giúp Mbappé nhận thêm cơ hội bằng cách tập trung các pha tấn công vào tiền đạo người Pháp. Tuy nhiên, Real còn phải cạnh tranh tại Champions League, nơi Mbappé cũng đang đảm nhiệm vai trò ghi bàn chủ lực.

Kỷ lục của Messi đã tồn tại suốt 14 năm. Với Mbappé, thử thách lớn nhất giờ đây là biến phong độ bùng nổ đầu mùa thành hiệu suất ghi bàn gần như không tưởng trong 26 vòng đấu liên tiếp.