Cuộc chiến trên băng ghế huấn luyện của 2 bậc thầy
Real Madrid sẽ làm khách trên sân Camp Nou của Barcelona ở vòng 10 La Liga ngày 25/10, trong trận El Clasico đầu tiên kể từ khi Jose Mourinho trở lại dẫn dắt đội bóng Hoàng gia. Trước một Barcelona đang thăng hoa dưới thời Hansi Flick, Mourinho có lẽ phải gạt bỏ mong muốn áp đặt thế trận, chấp nhận chơi thận trọng và tận dụng những pha phản công.
Tuy nhiên, phòng ngự thế nào để không bị đối thủ dồn ép liên tục mới là bài toán khó nhất dành cho nhà cầm quân người Bồ Đào Nha.
Barcelona quá mạnh để Real Madrid mạo hiểm đôi công
Sau 9 vòng La Liga, Barcelona toàn thắng, giành trọn 27 điểm, ghi 39 bàn và chỉ thủng lưới 9 lần. Trung bình mỗi trận, hàng công của Flick ghi tới 4,33 bàn. Trong khi đó, Real Madrid đứng thứ 3 với 21 điểm, đã thua 2 trận và kém đại kình địch 6 điểm. Nếu tiếp tục thất bại tại Camp Nou, đội bóng Hoàng gia sẽ bị bỏ xa tới 9 điểm ngay khi mùa giải mới đi qua 10 vòng.
Thành tích đối đầu càng khiến Mourinho phải thận trọng. Barcelona thắng 6 trong 7 trận El Clasico dưới thời Flick, bất kể Real Madrid được dẫn dắt bởi Carlo Ancelotti, Xabi Alonso hay Alvaro Arbeloa. Khả năng tấn công tốc độ, phối hợp nhanh và gây sức ép ngay khi mất bóng giúp đội bóng xứ Catalunya thường xuyên tạo ra thế trận áp đảo.
Mourinho hiểu rằng Real khó có thể chơi đôi công trong suốt 90 phút mà vẫn bảo đảm sự chắc chắn. Đặc biệt, những pha đi bóng của Lamine Yamal bên cánh phải và khả năng di chuyển vào vòng cấm của Raphinha sẽ khiến hàng thủ Real gặp nhiều khó khăn nếu các hậu vệ thường xuyên dâng cao. Thay vì tranh giành quyền kiểm soát bóng bằng mọi giá, đội khách cần ưu tiên hạn chế khoảng trống và lựa chọn thời điểm tổ chức tấn công.
Hàng thủ Real Madrid chưa đủ chắc chắn
Real bước vào El Clasico với 4 chiến thắng liên tiếp trên mọi đấu trường, nhưng khả năng phòng ngự vẫn là vấn đề khiến Mourinho đau đầu. Đội bóng của ông đã thủng lưới ở 10 trong 12 trận đầu mùa, ngay cả khi hàng công thường xuyên ghi nhiều bàn để bù đắp.
Trước Barcelona, những sai lầm như để mất bóng giữa sân, hậu vệ biên dâng lên nhưng không kịp trở về hoặc trung vệ lao ra tranh chấp thiếu hợp lý đều có thể phải trả giá. Mourinho cần giữ khoảng cách giữa các tuyến đủ gần để hỗ trợ nhau, đặc biệt khi Barcelona đưa bóng vào khoảng trống giữa hậu vệ cánh và trung vệ.
Tuy nhiên, Real cũng không thể kéo toàn bộ đội hình về sát vòng cấm. Nếu để Barcelona thoải mái phối hợp trước khung thành, các tiền vệ của Flick sẽ liên tục có cơ hội thực hiện những đường chuyền quyết định. Phương án hợp lý hơn là giữ đội hình ở khoảng giữa sân trong phần lớn thời gian, thu hẹp trung lộ và chỉ lùi sâu khi đối phương thực sự tạo được sức ép.
Bài học từ PSG, muốn thắng Barca phải biết gây sức ép
Thất bại 2-4 của Barcelona trước PSG tại Champions League hôm 20/10 mang đến một gợi ý quan trọng. Dù chỉ kiểm soát bóng 47%, đội bóng của Luis Enrique tung ra 22 cú sút, 14 lần trúng đích và đạt chỉ số bàn thắng kỳ vọng khoảng 3,74. Phía bên kia, Barcelona có 18 lần dứt điểm nhưng chỉ 5 cú sút đi đúng hướng khung thành.
PSG không lựa chọn cách phòng ngự thụ động trong suốt trận đấu. Họ sẵn sàng áp sát khi Barcelona triển khai bóng từ sân nhà, tranh chấp quyết liệt ở tuyến giữa và tổ chức tấn công ngay khi đoạt lại quyền kiểm soát. Những tình huống gây sức ép khiến hàng thủ Barcelona không thể thoải mái thực hiện các đường chuyền ngắn quen thuộc.
Đây cũng là phương án Mourinho có thể áp dụng. Real Madrid không nhất thiết phải liên tục áp sát ở phần sân đối phương, nhưng cần tăng tốc khi Barcelona chuyền về, xử lý bóng thiếu an toàn hoặc để cầu thủ nhận bóng trong tư thế quay lưng với khung thành Real.
Tại La Liga mùa này, Barcelona đã nhận 3 bàn thua từ những tình huống đối phương giành lại bóng ở khu vực gần vòng cấm của họ. Trong khi đó, Real dẫn đầu giải với 19 lần đoạt bóng ở khu vực cao rồi kết thúc bằng cú sút. Nếu tận dụng tốt khả năng tranh chấp và chuyển sang tấn công nhanh, đội khách hoàn toàn có thể gây khó khăn cho hàng thủ của Flick mà không cần kiểm soát bóng quá nhiều.
Mbappe có thể khai thác khoảng trống sau hàng thủ Barcelona
Một điểm yếu Mourinho có thể nhắm đến là cách Barcelona thường xuyên đẩy hàng phòng ngự lên cao. Theo thống kê, vị trí bắt đầu các đợt tấn công của đội bóng xứ Catalunya trung bình cách khung thành nhà 45,5 m, cao nhất La Liga. Lối chơi này giúp Barcelona duy trì sức ép, nhưng cũng để lại khoảng trống lớn nếu đối phương vượt qua được tuyến áp sát đầu tiên.
Kylian Mbappe chính là cầu thủ có thể khai thác khoảng trống ấy. Với tốc độ và khả năng tăng tốc trong quãng ngắn, tiền đạo người Pháp đủ sức thoát xuống sau lưng các trung vệ khi nhận được đường chuyền đúng thời điểm. Jude Bellingham, Arda Guler hoặc Bernardo Silva có thể đảm nhận nhiệm vụ đưa bóng nhanh đến vị trí của Mbappe ngay sau khi Real giành lại quyền kiểm soát.
Dù vậy, Barcelona đã khiến đối phương việt vị 29 lần từ đầu mùa. Mbappe cũng từng bị bắt việt vị tới 8 lần trong trận El Clasico tháng 10/2024, khi Real thua 0-4. Bởi vậy, những pha bứt tốc của anh phải được phối hợp chính xác với thời điểm chuyền bóng. Chỉ cần xuất phát sớm một nhịp, cơ hội phản công có thể bị bỏ lỡ.
Thiếu Vinicius, Mourinho cần cách tấn công đa dạng hơn
Việc Vinicius bị treo giò khiến Real mất đi một cầu thủ có khả năng rê bóng và tạo đột biến tốt nhất đội. Tuy nhiên, Mourinho cũng có cơ hội điều chỉnh cách tổ chức tấn công, thay vì tập trung quá nhiều bóng sang cánh trái.
Thống kê tại La Liga ghi nhận 45,3% số lần chạm bóng trong các đợt tấn công của Real xuất hiện bên cánh này. Thậm chí, tỷ lệ ấy tăng lên 50% ở trận gặp Sevilla dù Vinicius không thi đấu. Việc tấn công quá lệch về một phía có thể khiến đối thủ dễ bố trí người ngăn chặn.
Mourinho có thể trao cơ hội cho Yan Diomande để bổ sung tốc độ và khả năng hỗ trợ phòng ngự. Federico Valverde cũng là lựa chọn phù hợp ở vị trí hậu vệ phải nhờ thể lực, khả năng tranh chấp và những pha dâng lên đúng thời điểm.
Nếu tổ chức tốt, Real có thể tấn công cân bằng hơn giữa 2 cánh, đồng thời duy trì đủ quân số ở tuyến dưới để đối phó với những pha phản công của Barcelona.
Mourinho từng biết cách đối phó với Barcelona
Trong nhiệm kỳ đầu dẫn dắt Real Madrid, Mourinho từng nhận thất bại nặng nề 0-5 trước Barcelona của Pep Guardiola. Tuy nhiên, ông dần tìm được cách hạn chế lối chơi kiểm soát bóng của đại kình địch bằng khả năng phòng ngự có tổ chức và những pha phản công tốc độ.
Ở 5 trận El Clasico cuối cùng trong giai đoạn đó, Real của Mourinho bất bại với 3 chiến thắng và 2 trận hòa. Đội bóng Hoàng gia không còn quá mạo hiểm đẩy đội hình lên tranh giành bóng, mà tập trung giữ cự ly đội hình, tranh chấp quyết liệt và tận dụng tốc độ của các cầu thủ phía trên.
Barcelona hiện tại có nhiều khác biệt so với thời Pep Guardiola. Flick ưu tiên những pha tấn công trực diện, đưa bóng nhanh vào vòng cấm và sử dụng tốc độ để khai thác hàng thủ đối phương. Tuy nhiên, sự quyết liệt trong cách tổ chức tấn công cũng khiến Barcelona để lộ khoảng trống khi mất bóng.
Đáng nói, đội chủ nhà còn gặp khó khăn về lực lượng khi Eric Garcia và Andreas Christensen vắng mặt, trong khi Jules Kounde chưa chắc kịp bình phục. Đây là những vị trí Real có thể tập trung khai thác nếu tổ chức phản công đủ nhanh.
Mourinho từng thừa nhận Real chưa đạt đến trình độ ông mong muốn dù đã có những kết quả tích cực. Trước Barcelona của Flick, sự thực dụng có lẽ là lựa chọn cần thiết nhất. Real không cần tấn công nhiều hơn hay kiểm soát bóng vượt trội, nhưng phải phòng ngự đủ chắc và tận dụng tốt những cơ hội có được. Mourinho có thể chấp nhận nhường thế trận, song nếu chỉ co cụm trước vòng cấm và trông chờ vào may mắn, Real Madrid sẽ rất khó rời Camp Nou với kết quả mong muốn.