Jose Mourinho, Real Madrid và canh bạc mang tên Nico Paz

Từ nô lệ đến chính sách “làm trắng”

Brazil từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha, quốc gia châu Âu kéo dài việc sử dụng lao động nô lệ gốc Phi lâu hơn bất kỳ nước nào khác. Brazil cũng là nước cuối cùng ở châu Mỹ bãi bỏ chế độ nô lệ, vào năm 1888. Trên giấy tờ, Bồ Đào Nha đã xóa bỏ chế độ nô lệ từ những năm 1760, nhưng chỉ trên phần lãnh thổ chính quốc.

Sau khi bãi bỏ chế độ nô lệ, chính quyền Brazil triển khai chính sách “branqueamento”, tạm dịch là “làm trắng”. Họ khuyến khích người châu Âu da trắng di cư và cổ vũ hôn nhân khác màu da, với mục tiêu lâu dài là làm loãng, thậm chí xóa nhòa gốc gác Phi châu trong cấu trúc dân số. Đó là một nỗ lực mang tính nhà nước nhằm “giải quyết” vấn đề chủng tộc bằng cách thay đổi thành phần dân cư.

Văn hóa phản kháng và những nhịp điệu bị cấm đoán

Dù vậy, đời sống văn hóa Brazil lại được xây dựng trên nền tảng phản kháng của người gốc Phi. Capoeira và samba đều bắt nguồn từ âm nhạc, ngôn ngữ cơ thể và cách giao tiếp của người Tây Phi, rồi được biến đổi trong hoàn cảnh mới. Bộ luật Hình sự năm 1890 tìm cách bóp nghẹt các hình thức biểu đạt chính trị và sáng tạo của người da đen. Đến thời kỳ độc tài quân sự giai đoạn 1964-1985, samba lại bị hình sự hóa một lần nữa.

Những gì từng bị cấm đoán ấy sau này trở thành biểu tượng quốc gia. Trên sân bóng, nhịp samba, sự uyển chuyển và cách xử lý bóng mềm mại của các cầu thủ Brazil đều mang dấu ấn của những cộng đồng từng bị đẩy ra rìa. Dù đội tuyển hiện tại có bao nhiêu cầu thủ nhận mình là người da đen, chỉ cần nhìn vào những tên tuổi lớn nhất là đủ thấy gốc rễ ấy: Pelé, Ronaldo, Ronaldinho, Formiga, Sissi, Cafu, Gabriel Magalhães, Neymar, Endrick, Kerolin, Vinicius Junior và Marta vẫn đang khoác áo đội tuyển nữ ở tuổi 40.

Điệu nhảy ăn mừng và sức nặng kỳ vọng

Trong trận gặp Morocco, Vinicius Junior không nhảy như thường lệ sau bàn gỡ hòa. Có thể anh và đồng đội đang gánh sức ép phải đưa Brazil trở lại vị thế “đội bóng hay nhất thế giới” sau 24 năm. Cũng có thể anh không muốn chọc giận những khán giả vốn chỉ trích điệu nhảy của mình trong bối cảnh đội tuyển không được phép phân tâm.

Dù lý do là gì, việc một cầu thủ Brazil gốc Phi nhảy samba sau bàn thắng luôn mang nhiều tầng ý nghĩa. Nó nối liền sân cỏ với lịch sử bị cấm đoán của samba, với những nỗ lực “làm trắng” đất nước, và với thực tế rằng văn hóa Afro-Brazil vẫn hiện diện, sống động, bất chấp mọi chính sách từng cố gắng đẩy nó xuống hàng thứ yếu.

Tranh chấp xoay quanh lịch ra vào nước Mỹ

Liên đoàn bóng đá Iran cho biết sẽ gửi đơn khiếu nại chính thức lên Liên đoàn bóng đá thế giới về các hạn chế đi lại mà đội tuyển đang phải tuân thủ tại World Cup 2026. Theo điều kiện thị thực, Iran chỉ được phép bay vào lãnh thổ Mỹ một ngày trước trận đấu và phải rời đi ngay trong ngày thi đấu. Quy định này áp dụng trong bối cảnh Mỹ là một trong ba nước đồng chủ nhà cùng Canada và Mexico.

Phía Iran cho rằng cách sắp xếp này không phù hợp với nguyên tắc tạo điều kiện bình đẳng cho các đội tham dự và có thể ảnh hưởng tiêu cực tới quá trình chuẩn bị chuyên môn. Liên đoàn khẳng định sẽ chính thức bày tỏ sự không hài lòng và tiến hành khiếu nại qua các kênh của Liên đoàn bóng đá thế giới.

Góc nhìn trái ngược giữa Iran và phía Mỹ

Huấn luyện viên trưởng Amir Ghalenoei mô tả Iran là đội bóng “bị áp bức nhiều nhất” tại giải sau trận hòa 2-2 với New Zealand ở Los Angeles, trận mở màn của họ. Iran cho biết họ cần đến mỗi thành phố đăng cai trước hai ngày và rời đi sau một ngày để đảm bảo chuẩn bị thể lực, chiến thuật, nhưng đề nghị này không được chấp thuận cho trận gặp New Zealand và tiếp tục bị từ chối trước trận gặp Bỉ, diễn ra lúc trưa tại Los Angeles.

Ngược lại, người phát ngôn Bộ An ninh nội địa Mỹ trả lời rằng đội tuyển Iran đã đồng ý với các điều kiện này. Andrew Giuliani, giám đốc điều hành lực lượng đặc trách World Cup của Nhà Trắng, cũng nói Iran đã biết trước quy định: đội được vào Mỹ ngày liền kề trước trận và phải rời đi trong tối ngày thi đấu.

Hệ quả đối với công tác chuẩn bị của Iran

Do bối cảnh xung đột ở Trung Đông và các lo ngại an ninh, Iran đã chuyển nơi đóng quân từ Arizona (Mỹ) sang Tijuana (Mexico). Từ đó, đội phải di chuyển qua lại cho hai trận vòng bảng còn lại, đều diễn ra trên đất Mỹ: gặp Bỉ tại Los Angeles ngày 21/6 và gặp Ai Cập tại Seattle ngày 27/6.

Liên đoàn Iran cho biết nhiều thành viên quan trọng trong ban huấn luyện không được cấp thị thực vào Mỹ, và suất vé phân bổ cho họ cũng bị thu hồi ngay trước giải. Họ kêu gọi Liên đoàn bóng đá thế giới giữ vững nguyên tắc trung lập, công bằng và tuân thủ quy định đã ban hành.

Bóng đá trong bối cảnh căng thẳng chính trị

Sự tham dự của Iran tại World Cup lần này gắn liền với những bất ổn liên quan đến chiến sự ở Trung Đông và vấn đề an ninh. Dù tổng thống Mỹ và Iran đã ký thỏa thuận hòa bình bước đầu nhằm chấm dứt chiến tranh, bầu không khí căng thẳng vẫn bao trùm. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá thế giới Gianni Infantino đã vào phòng thay đồ thăm đội Iran sau trận gặp New Zealand, trong lúc tranh cãi về điều kiện nhập cảnh và chuẩn bị thi đấu vẫn chưa được giải quyết.

Mỹ vs Úc (02:00 ngày 20/06, lượt trận 2 vòng bảng World Cup 2026)

Mỹ đang dẫn đầu bảng D sau chiến thắng 4-1 trước Paraguay, còn Úc cũng có 3 điểm nhờ đánh bại Thổ Nhĩ Kỳ 2-0. Đây là trận đấu có thể mở toang cánh cửa đi tiếp cho đội giành chiến thắng, nên nhịp độ hứa hẹn rất căng thẳng ngay từ đầu. Mỹ có cú hích lớn từ Folarin Balogun, người lập cú đúp ở trận ra quân và đang cho thấy độ sắc bén trong vòng cấm. Christian Pulisic vẫn là dấu hỏi lớn vì vấn đề ở bắp chân, khiến cách vận hành hàng công của đội chủ nhà có thể phải điều chỉnh.

Úc bước vào trận này với sự tự tin rõ rệt, đặc biệt sau màn trình diễn phòng ngự đầy kỷ luật trước Thổ Nhĩ Kỳ. Nestory Irankunda và Connor Metcalfe đã tạo khác biệt ở trận mở màn, còn Harry Souttar vẫn là điểm tựa lớn trong các tình huống tranh chấp. Điểm nhấn nằm ở khả năng Mỹ kiểm soát áp lực sân nhà, trong khi Úc cần đủ lạnh lùng để kéo trận đấu vào thế giằng co. 

Dù vậy, với sức mạnh từ các cổ động viên nhà, Mỹ vẫn được đánh giá cửa trên và có cơ hội chiến thắng nhiều hơn đối thủ của mình.

Dự đoán tỷ số: Mỹ 3-1 Úc

Scotland vs Morocco (05:00 ngày 20/06, lượt trận 2 vòng bảng World Cup 2026)

Scotland đang dẫn đầu bảng C với 3 điểm sau chiến thắng 1-0 trước Haiti, còn Morocco có 1 điểm nhờ trận hòa 1-1 với Brazil. Scotland không thắng dễ ở ngày ra quân, nhưng bàn thắng của John McGinn giúp họ có vị thế rất thuận lợi trước lượt trận thứ hai. Morocco cho thấy họ không hề lép vế trước Brazil, đặc biệt ở tốc độ chuyển trạng thái và chất lượng kỹ thuật nơi tuyến trên.

Scott McTominay vẫn là cái tên quan trọng nhất của Scotland, dù ở trận đầu anh chưa thể hiện được hết khả năng vì thể trạng chưa đạt trạng thái tốt nhất. Andy Robertson, John McGinn và Ché Adams tạo nên bộ khung giàu kinh nghiệm cho đội bóng đang đứng trước cơ hội lịch sử. Morocco sở hữu Achraf Hakimi cùng dàn cầu thủ giàu tốc độ và sức bật, đủ khả năng đẩy Scotland vào thế phải lùi sâu nếu kiểm soát bóng tốt. Trận đấu này đáng chú ý ở sự đối lập về phong cách: Scotland thực dụng, giàu khả năng chịu sức ép, còn Morocco sở hữu nhiều phương án tiếp cận để hướng đến chiến thắng đầu tay.

Dự đoán tỷ số: Scotland 1-3 Morocco

Brazil vs Haiti (07:30 ngày 20/06, lượt trận 2 vòng bảng World Cup 2026)

Brazil mới có 1 điểm sau trận hòa 1-1 với Morocco, còn Haiti đứng cuối bảng C sau thất bại 0-1 trước Scotland. Áp lực đang dồn lên Brazil, bởi một ứng viên vô địch khó có thể chấp nhận việc tiếp tục đánh rơi điểm ở vòng bảng. Vinícius Júnior đã cứu Brazil bằng bàn gỡ trước Morocco và vẫn là mũi khoan quan trọng nhất bên hành lang trái. Raphinha nhiều khả năng tiếp tục giữ vai trò tạo đột biến ở phần sân đối phương, trong khi Gabriel Magalhães là điểm tựa nơi hàng thủ.

Neymar không góp mặt ở trận này vì vấn đề thể trạng, nên Brazil sẽ phải tìm lời giải sáng tạo từ những phương án còn lại. Haiti thua Scotland nhưng không dễ bị đánh bại, vì vậy Brazil sẽ cần sự kiên nhẫn nếu đối thủ tiếp tục lựa chọn cách chơi lùi sâu và khóa chặt trung lộ. Điểm nhấn chính là phản ứng của Brazil. Họ sẽ dễ dàng giành chiến thắng để ổn định lại cuộc đua hay tiếp tục khiến bảng C trở nên khó lường hơn.

Nếu thi đấu đúng phong độ và tìm lại cảm hứng, một chiến thắng đậm từ 5 đến 6 bàn là điều hoàn toàn nằm trong khả năng của Selecao, qua đó có 3 điểm đầu tiên tại World Cup 2026.

Dự đoán tỷ số: Brazil 5-0 Haiti

Thổ Nhĩ Kỳ vs Paraguay (10:00 ngày 20/06, lượt trận 2 vòng bảng World Cup 2026)

Thổ Nhĩ Kỳ và Paraguay đều chưa có điểm ở bảng D sau khi lần lượt thua Úc 0-2 và Mỹ 1-4. Thổ Nhĩ Kỳ tạm xếp trên nhờ hiệu số tốt hơn, nhưng cả hai đều đã bị đẩy vào thế buộc phải có điểm. Hakan Çalhanoğlu vẫn là trung tâm điều tiết lối chơi, đặc biệt trong các tình huống cố định và những đường chuyền chuyển hướng tấn công. Arda Güler là nguồn sáng tạo đáng chờ đợi nhất, trong khi Kenan Yıldız vẫn cần được theo dõi thêm về tình trạng bắp chân.

Paraguay có Julio Enciso, Miguel Almirón và Antonio Sanabria để tạo sức nặng trong các pha phản công, nhưng hàng thủ cần cải thiện rất nhanh sau trận thua Mỹ. Với Paraguay, thêm một thất bại có thể khiến cơ hội đi tiếp trở nên mong manh hơn rất nhiều dù thể thức vẫn dành hy vọng cho các đội xếp thứ ba.

Trận đấu này mang tính sinh tồn cao nhất trong bốn cặp đấu diễn ra ngày hôm nay, bởi đội nào đánh mất sự tỉnh táo trước sẽ rất dễ phải trả giá. Một kết quả hòa là điều dễ xảy ra vơi sự thận trọng đến từ cả đôi bên.

Dự đoán tỷ số: Thổ Nhĩ Kỳ 2-2 Paraguay

Phút 50, một pha bóng bổng đã khiến Hàn Quốc trả giá. Kim Seung-gyu lao ra bắt bóng nhưng va vào Lee Gi-hyuk, để bóng rơi ngay trong vòng cấm. Luis Romo không bỏ lỡ cơ hội, nhanh chân ghi bàn giúp Mexico thắng 1-0. Kết quả này đưa Mexico lên 6 điểm sau 2 trận, trong khi Hàn Quốc vẫn có 3 điểm nhưng phải bước vào trận cuối gặp Nam Phi với áp lực lớn hơn nhiều.

Một lỗi nhỏ, hậu quả lớn

Bàn thua của Hàn Quốc không đến từ một pha phối hợp sắc bén hay một đợt tấn công được dàn xếp quá phức tạp. Đó là tình huống mà hàng thủ đáng ra có thể kiểm soát. Bóng được treo vào khu vực nhạy cảm, Kim rời khung thành để bắt bóng, nhưng cú va chạm với Lee Gi-hyuk khiến mọi thứ đổ vỡ.

Với thủ môn, những pha bóng như vậy không chỉ cần phản xạ. Quan trọng hơn là quyết định ra hay ở lại, tiếng gọi với hậu vệ và cách xử lý điểm rơi. Khi đã lao ra, Kim buộc phải làm chủ tình huống. Nhưng bóng bật ra ngay trước khung thành, nơi Romo đứng chờ để đá bồi. 

Hàn Quốc không thua vì lép vế

Trận thua 0-1 khiến Hàn Quốc càng tiếc nuối, bởi họ không hề bị Mexico áp đảo hoàn toàn. Trận đấu diễn ra khá chặt chẽ, ít cơ hội rõ ràng và hai đội đều phải kiên nhẫn chờ sai lầm của đối phương. Hàn Quốc chỉ có 2 cú sút trúng đích, đều đến ở cuối trận, khi Cho Gue-sung và Yang Hyun-jun khiến thủ môn Raul Rangel phải vất vả cứu thua.

Vấn đề của Hàn Quốc nằm ở cách họ xử lý trong vòng cấm. Khi tấn công, đội bóng châu Á thiếu những đường chuyền đủ sắc để tạo cơ hội. Khi phòng ngự, họ lại mắc lỗi ở đúng khu vực nguy hiểm nhất. Một đội có thể chơi tập trung trong phần lớn thời gian, nhưng chỉ cần lỏng tay ở vùng 5m50, mọi nỗ lực trước đó cũng có thể bị cuốn đi.

Bóng hai và sự tỉnh táo của Mexico

Luis Romo không cần một pha xử lý quá phức tạp để ghi bàn. Anh chỉ cần chọn đúng vị trí và phản ứng nhanh khi bóng bật ra sau pha va chạm. Trong những trận đấu căng như thế này, bóng hai luôn rất quan trọng. Cầu thủ nào đọc tình huống nhanh hơn thường là người chiếm lợi thế.

Mexico không tấn công dồn dập, nhưng họ đủ tỉnh táo để tận dụng sai lầm của Hàn Quốc. Ngược lại, đội bóng châu Á mất bình tĩnh ở thời điểm quan trọng nhất. Kim Seung-gyu là người mắc lỗi trực tiếp, nhưng hàng thủ Hàn Quốc cũng cần nhìn lại cách chống bóng bổng: ai che chắn cho thủ môn, ai bọc lót phía sau và ai phải theo sát cầu thủ chờ bóng hai.

Áp lực dồn về lượt cuối

Sau hai trận, Mexico có 6 điểm, ghi 3 bàn và chưa thủng lưới. Họ gần như đã nắm vé đi tiếp. Hàn Quốc vẫn đứng nhì bảng A với 3 điểm, nhưng trận thua này khiến cục diện trở nên khó lường hơn. Séc và Nam Phi cùng có 1 điểm sau trận hòa 1-1, nên lượt cuối không còn là thủ tục.

Kim Seung-gyu sẽ phải sống với sai lầm ấy ít nhất cho đến trận kế tiếp. Với một thủ môn, phản ứng sau lỗi còn quan trọng không kém pha bóng đã qua. Nếu Hàn Quốc vượt qua Nam Phi, cú rơi bóng trước Mexico có thể chỉ là vết xước. Nhưng nếu họ hụt bước, đó sẽ là khoảnh khắc bị nhắc lại như cái giá quá đắt của một lần mất kiểm soát trong vòng cấm.

Hiệu suất ghi bàn vượt mặt nhiều kỳ World Cup

Sau 28 trận, giải đấu đã có 89 bàn thắng, trung bình 3,18 bàn mỗi trận. Con số này cao hơn hẳn nhiều kỳ World Cup gần đây và đang tiến gần mốc của World Cup 1958 tại Thụy Điển, giải đấu mà Pele 17 tuổi tỏa sáng.

Từ những trận “một chiều” tới các cuộc rượt đuổi

Tỷ lệ bàn thắng cao chịu ảnh hưởng từ những trận chênh lệch như Đức thắng Curacao 7-1, Canada thắng Qatar 6-0 hay Thụy Điển thắng Tunisia 5-1. Tuy vậy, vẫn có những trận phòng ngự kiên cường như Cape Verde hòa 0-0 với Tây Ban Nha, CH Congo hòa 1-1 với Bồ Đào Nha, cùng nhiều trận chỉ được định đoạt ở những phút cuối.

Khác với nỗi lo trước giải

Trước giải, có lo ngại World Cup sẽ bị ảnh hưởng bởi xu hướng ở giải Ngoại hạng Anh mùa vừa qua, khi phụ thuộc nhiều vào bóng chết và giảm bàn thắng từ bóng sống. Nhưng cho tới lúc này, nhiều đội đang chọn cách chơi tấn công cởi mở, tạo nên nhịp độ cao và số bàn thắng vượt kỳ vọng.