Breel Embolo rời sân trong nước mắt. Nhưng điều khiến chiếc thẻ đỏ ấy gây tranh cãi không chỉ là cảm xúc của tiền đạo Thụy Sĩ, mà còn nằm ở cách VAR biến một tình huống tương đối bình thường ở giữa sân thành bước ngoặt có thể quyết định cả trận tứ kết World Cup.
Ở phút 72, khi tỷ số đang là 1-1, Embolo ngã xuống sau tình huống tranh chấp với Leandro Paredes. Trọng tài João Pinheiro ban đầu xác định cầu thủ Argentina phạm lỗi và rút thẻ vàng. Sau khi VAR can thiệp, ông ra màn hình xem lại, hủy thẻ của Paredes rồi cảnh cáo Embolo vì lỗi ăn vạ.
Do đã nhận một thẻ vàng từ hiệp một, Embolo bị truất quyền thi đấu.
Về thủ tục, trọng tài có quyền xem lại tình huống. Luật mới được IFAB áp dụng tại World Cup 2026 cho phép VAR can thiệp vào những chiếc thẻ vàng thứ hai dẫn đến thẻ đỏ, nếu có bằng chứng rõ ràng cho thấy quyết định trên sân không chính xác.
Nhưng VAR được quyền can thiệp không có nghĩa quyết định cuối cùng đương nhiên đúng.
Embolo ăn vạ để làm gì?
Điểm bất hợp lý đầu tiên nằm ở vị trí xảy ra pha bóng.
Đây không phải tình huống Embolo đột nhập vòng cấm rồi ngã xuống để tìm kiếm một quả phạt đền. Pha tranh chấp diễn ra ở khu vực cách rất xa khung thành Argentina. Lợi ích mà Embolo có thể đạt được, nếu thực sự muốn đánh lừa trọng tài, chỉ là một quả đá phạt thông thường ở giữa sân.
Bởi vậy, cách giải thích rằng tiền đạo Thụy Sĩ cố tình “diễn” để kiếm penalty là hoàn toàn không phù hợp với diễn biến thực tế.
Dĩ nhiên, một cầu thủ vẫn có thể ăn vạ ngoài vòng cấm nhằm kiếm đá phạt, giúp đội nhà giữ bóng hoặc khiến đối thủ bị cảnh cáo. Nhưng khi lợi ích thu được rất nhỏ, trọng tài cần đặc biệt thận trọng trước khi kết luận cầu thủ đã cố ý gian dối, nhất là khi hình phạt kéo theo là việc đội bóng phải chơi thiếu người trong một trận đấu loại trực tiếp.
Trong bóng đá, không phải mọi trường hợp cầu thủ ngã xuống mà không có tiếp xúc đều là ăn vạ.
Cầu thủ có thể nhấc chân để tránh một cú tắc bóng, thay đổi hướng chạy đột ngột hoặc mất thăng bằng do đang di chuyển với tốc độ cao. Bản năng tự bảo vệ khiến họ phản xạ trước khi va chạm thực sự xảy ra. Việc không có tiếp xúc chỉ chứng minh đối thủ chưa chạm vào người Embolo; nó không tự động chứng minh Embolo cố tình đánh lừa trọng tài.
Để rút thẻ vì lỗi mô phỏng, trọng tài phải xác định được yếu tố chủ ý. Đây lại là phần video khó chứng minh nhất.
VAR có vượt quá giới hạn “sai lầm rõ ràng”?
Luật mới cho phép VAR xem xét thẻ vàng thứ hai, nhưng IFAB nhấn mạnh điều kiện can thiệp phải là một quyết định “rõ ràng không chính xác”. Quy định này không nhằm biến VAR thành công cụ soi lại mọi pha ngã hoặc mọi tình huống tranh chấp có thể được diễn giải theo nhiều hướng.
Trong trường hợp của Embolo, có ít nhất hai cách nhìn hợp lý.
Một là Embolo chủ động ngã để kiếm một quả đá phạt.
Hai là anh phản xạ nhằm tránh động tác can thiệp của Paredes, sau đó mất thăng bằng hoặc phóng đại cú ngã.
Khi vẫn tồn tại nhiều cách giải thích, rất khó khẳng định quyết định ban đầu của trọng tài là một sai lầm rõ ràng đến mức VAR buộc phải can thiệp.
Đáng chú ý hơn, VAR không chỉ yêu cầu hủy một quả đá phạt. Hệ thống video đã khiến quyết định trên sân bị đảo ngược hoàn toàn: từ một thẻ vàng dành cho cầu thủ Argentina thành thẻ vàng thứ hai và thẻ đỏ dành cho tiền đạo Thụy Sĩ.
Đó là sự thay đổi có hậu quả cực lớn. Với một tình huống chủ quan như lỗi ăn vạ, tiêu chuẩn bằng chứng lẽ ra phải cao hơn rất nhiều.
Nếu video không thể loại trừ khả năng Embolo né va chạm, cách xử lý hợp lý nhất là hủy quả đá phạt hoặc cho trận đấu tiếp tục, thay vì đẩy một cầu thủ khỏi sân.
Chiếc thẻ xuất hiện đúng lúc Argentina nguy hiểm nhất
Tranh cãi càng lớn bởi thời điểm xảy ra tình huống.
Dan Ndoye vừa gỡ hòa 1-1 cho Thụy Sĩ ở phút 67, sau một giai đoạn đội bóng châu Âu chiếm ưu thế và liên tục gây sức ép. Các báo cáo trực tiếp đều ghi nhận bàn thắng đến sau quãng thời gian Thụy Sĩ chơi lấn lướt và khiến hàng thủ Argentina mất kiểm soát.
Argentina lúc ấy không còn giữ được thế chủ động. Thụy Sĩ đang hưng phấn, có bàn gỡ và tin rằng họ có thể hoàn tất cuộc lội ngược dòng.
Chỉ khoảng năm phút sau, Embolo bị đuổi.
Một quyết định của trọng tài đã lập tức loại bỏ tiền đạo trung tâm của Thụy Sĩ, cắt đứt đà tâm lý của đội vừa gỡ hòa và giải tỏa áp lực cho Argentina. Từ chỗ đối mặt với nguy cơ bị lật ngược thế trận, nhà đương kim vô địch được thi đấu hơn người trong phần còn lại.
Vì vậy, đây không thể được xem là một chiếc thẻ vàng thông thường. Nó trực tiếp làm thay đổi cán cân của trận tứ kết.
Có cảm giác rằng Argentina tiếp tục được hưởng lợi từ sự nghi ngờ của trọng tài.
Vì sao người hâm mộ nghi ngờ có sự ưu ái cho Messi?
Nếu tình huống này xuất hiện đơn lẻ, dư luận có thể chỉ xem đó là một quyết định quá nghiêm khắc.
Nhưng nó xảy ra trong bối cảnh niềm tin vào công tác trọng tài tại World Cup 2026 đã bị tổn thương. Trước trận tứ kết, Argentina từng bị Ai Cập cáo buộc được hưởng lợi từ các quyết định gây tranh cãi tại vòng 1/8, bao gồm một bàn thắng bị hủy và tình huống Mohamed Salah không được hưởng phạt đền. Phía Ai Cập thậm chí công khai cho rằng trận đấu đã bị điều khiển theo hướng có lợi cho Argentina, dù cáo buộc này chưa được chứng minh.
Giải đấu cũng đã xảy ra vụ FIFA xóa án treo giò cho tiền đạo Folarin Balogun của đội tuyển Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump điện thoại cho Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Dù FIFA phủ nhận sự can thiệp trực tiếp vào kết quả kỷ luật, vụ việc khiến UEFA và nhiều quan chức bóng đá đặt câu hỏi về tính độc lập của hệ thống.
Khi FIFA đã tạo ra tiền lệ khiến các quyết định chuyên môn bị nghi ngờ là chịu ảnh hưởng bởi quyền lực, chính trị hoặc lợi ích thương mại, người hâm mộ có quyền đặt câu hỏi.
Messi là ngôi sao lớn nhất còn hiện diện ở World Cup. Argentina là đương kim vô địch. Một trận bán kết có Messi rõ ràng mang lại sức hút truyền thông và giá trị thương mại lớn hơn nhiều so với một trận đấu có Thụy Sĩ.
Không thể khẳng định chiếc thẻ đỏ được rút ra để bảo vệ Messi. Nhưng hoàn toàn có thể khẳng định đây là một quyết định quá nghiêm khắc, mang lại lợi ích khổng lồ cho Argentina và khiến mọi nghi vấn về sự ưu ái dành cho nhà đương kim vô địch tiếp tục có đất tồn tại.