Châu Âu siết chặt lập trường

UEFA vẫn giữ nguyên khả năng không tham dự các giải đấu của FIFA dù Gianni Infantino đã rút đề xuất FIFA Forward Enterprise và FIFA thừa nhận có sai sót trong quá trình triển khai. Với bóng đá châu Âu, việc hủy kế hoạch mới chỉ đáp ứng một phần yêu cầu. UEFA còn muốn FIFA cam kết một mô hình tương tự sẽ không được đưa trở lại trong tương lai và khẳng định niềm tin dành cho Infantino chưa được khôi phục.

Liên đoàn bóng đá Anh cũng chuyển sang lập trường cứng rắn hơn. Ngày 1/8, FA công khai ủng hộ quan điểm của UEFA và yêu cầu xem xét toàn diện bộ máy lãnh đạo cùng cách quản trị của FIFA. Trong khi đó, Liên đoàn bóng đá Na Uy đi xa hơn khi ngày 7/8 chính thức kêu gọi Infantino từ chức, với Chủ tịch Lise Klaveness tuyên bố niềm tin vào người đứng đầu FIFA đã không còn. Cuộc bầu cử chủ tịch FIFA tiếp theo dự kiến diễn ra ngày 18/3/2027 tại Rabat.

Kế hoạch thương mại hóa châm ngòi khủng hoảng

Nguồn cơn của cuộc đối đầu là FIFA Forward Enterprise. FIFA đề xuất thành lập một công ty trực thuộc để tập trung quyền thương mại và hoạt động tổ chức các giải đấu, từ bản quyền truyền hình, tài trợ, cấp phép đến bán vé và dịch vụ tiếp khách. Kế hoạch dự kiến huy động tối đa 4,2 tỉ USD bằng việc bán cổ phần thiểu số cho các nhà đầu tư tư nhân.

Cách kế hoạch được chuẩn bị mới là điểm gây phản ứng mạnh. UEFA, Concacaf và AFC đều phản đối, trong khi FIFPRO cho rằng một dự án có thể thay đổi sâu sắc cách vận hành World Cup đã được xây dựng phần lớn sau cánh cửa đóng kín, thiếu sự tham vấn với các bên chịu ảnh hưởng trực tiếp. Sau khi FFE bị hủy, FIFPRO vẫn gọi quá trình này là sự lạm dụng nghiêm trọng quyền lực của chủ tịch và yêu cầu cải tổ cách quản trị FIFA.

Mexico, Argentina và châu Phi đứng về phía Infantino

Sức ép từ châu Âu không đồng nghĩa Infantino mất toàn bộ hậu thuẫn. Ngày 7/8, Liên đoàn bóng đá Mexico công khai tiếp tục ủng hộ ông, nhấn mạnh mong muốn FIFA duy trì sự đoàn kết giữa 211 liên đoàn thành viên.

Liên đoàn bóng đá Argentina cũng gửi thư ủng hộ, cảm ơn Infantino vì 10 năm lãnh đạo FIFA và đánh giá cao những thay đổi trong quản trị của tổ chức. AFA thừa nhận sai sót trong quá trình xây dựng FIFA Forward Enterprise nhưng cho rằng việc rút đề xuất và xin lỗi là bước đi cần thiết. CONMEBOL cũng tiếp tục đứng về phía Infantino trong cuộc khủng hoảng hiện tại.

Tại châu Phi, các liên đoàn thành viên CAF từ tháng 4 đã nhất trí ủng hộ Infantino tái tranh cử nhiệm kỳ 2027-2031. Khi tranh cãi FFE bùng lên, ban điều hành CAF tiếp tục tái khẳng định sự ủng hộ đối với ông.

Na Uy mở rộng phạm vi chỉ trích

Na Uy không giới hạn phản đối ở FIFA Forward Enterprise. Liên đoàn nước này cho biết sẽ đưa thêm những vấn đề liên quan đến Giải thưởng Hòa bình FIFA dành cho Donald Trump và quyết định hoãn án treo giò của Folarin Balogun tại World Cup 2026 lên cơ quan đạo đức FIFA.

Theo Lise Klaveness, FIFA cần một bộ máy lãnh đạo mới để lấy lại niềm tin và bảo đảm những cải cách về minh bạch, trách nhiệm giải trình được thực hiện. Na Uy hiện là liên đoàn quốc gia đầu tiên công khai yêu cầu Infantino từ chức ngay lập tức.

Cuộc họp Rabat chưa thể dập tắt chia rẽ

Tại cuộc họp khẩn ở Rabat ngày 5/8, FIFA cho biết những lãnh đạo tham dự tiếp tục dành sự ủng hộ cho Infantino. FIFA cũng thừa nhận có sai sót trong quá trình xử lý FFE và cam kết cải thiện cách trao đổi, tham vấn nội bộ.

Tuy nhiên, UEFA lập tức đáp trả rằng sự ủng hộ từ những người tham dự cuộc họp “không thay đổi gì”. Nguy cơ các đội tuyển châu Âu không tham dự những giải thuộc FIFA vẫn còn nếu các điều kiện mà UEFA đặt ra không được đáp ứng. Với Mexico, Argentina và CAF tiếp tục đứng về phía Infantino, còn Na Uy cùng nhiều liên đoàn châu Âu yêu cầu thay đổi sâu hơn, cuộc khủng hoảng hiện đã trở thành sự chia rẽ rõ rệt trong bộ máy bóng đá thế giới trước cuộc bầu cử chủ tịch FIFA vào tháng 3/2027.

Mexico tách khỏi lập trường của Concacaf

Liên đoàn Bóng đá Mexico công khai ủng hộ Chủ tịch FIFA Gianni Infantino vào ngày 7/8, tạo ra khác biệt rõ rệt với Concacaf, tổ chức quản lý bóng đá khu vực của Mexico. Chỉ ít ngày trước, Concacaf cùng 41 liên đoàn thành viên đã phản đối mạnh cách FIFA thúc đẩy kế hoạch FIFA Forward Enterprise và sau đó yêu cầu xem xét toàn diện trách nhiệm lãnh đạo trong nhiệm kỳ của Infantino.

Mexico chọn hướng khác. Liên đoàn nước này tuyên bố ủng hộ vai trò lãnh đạo của Infantino trong việc phát triển bóng đá thông qua việc củng cố quản trị và các cơ chế thể chế của FIFA.

Đặt trọng tâm vào khuôn khổ FIFA

Thông điệp của Mexico nhấn mạnh rằng mọi quá trình liên quan đến việc thay đổi lãnh đạo FIFA phải được thực hiện theo đúng quy định và có sự tham gia của hệ thống gồm 211 liên đoàn thành viên. Liên đoàn Bóng đá Mexico khẳng định sẽ không công nhận hoặc chấp thuận bất kỳ quy trình nào được tổ chức bên ngoài khuôn khổ đó.

Tuyên bố cũng hưởng ứng lời kêu gọi ngày 5/8 của Infantino về việc các thành viên FIFA tiếp tục cùng nhau phát triển bóng đá trên toàn cầu.

Khác biệt với Concacaf

Lập trường này đặc biệt đáng chú ý bởi Concacaf đã phản ứng rất mạnh với FIFA Forward Enterprise. Kế hoạch ban đầu dự kiến thành lập một công ty trị giá khoảng 20 tỉ USD, gom hoạt động thương mại và tổ chức các giải FIFA, sau đó bán cổ phần thiểu số cho nhà đầu tư bên ngoài để huy động tối đa 4,2 tỉ USD.

Concacaf phản đối vì cho rằng đề xuất được thúc đẩy thiếu minh bạch, không qua đầy đủ quy trình xem xét và đặt ra câu hỏi về trách nhiệm lãnh đạo. FIFA sau đó phải rút kế hoạch.

Infantino vẫn còn nhiều chỗ dựa

Mexico không phải liên đoàn duy nhất tiếp tục đứng về phía Infantino. Tháng 4, toàn bộ 54 liên đoàn thành viên của Liên đoàn Bóng đá châu Phi nhất trí ủng hộ ông tái tranh cử nhiệm kỳ 2027–2031. Conmebol trước đó cũng đề nghị Infantino tiếp tục tranh cử, dù tổ chức Nam Mỹ đã bày tỏ lo ngại khi cuộc tranh cãi về FIFA Forward Enterprise bùng lên.

Ở chiều ngược lại, sức ép từ châu Âu vẫn rất lớn. Tính đến ngày 6/8, UEFA tiếp tục duy trì khả năng tẩy chay các giải đấu của FIFA dù kế hoạch FIFA Forward Enterprise đã bị rút bỏ.

Mexico chọn sự ổn định trong hệ thống

Mexico vừa cùng Mỹ và Canada tổ chức World Cup 2026 và vẫn có nhiều chương trình hợp tác trực tiếp với FIFA. Trong bối cảnh cuộc tranh luận về tương lai Infantino ngày càng gay gắt, Liên đoàn Bóng đá Mexico lựa chọn bảo vệ quy trình thể chế và công khai ủng hộ sự lãnh đạo của ông.

Quyết định ấy khiến Mexico trở thành trường hợp nổi bật ngay trong Concacaf: liên đoàn khu vực đang yêu cầu FIFA phải giải trình sâu hơn về cách điều hành, còn một trong những thành viên lớn nhất lại khẳng định tiếp tục đứng về phía Infantino.

World Cup lớn nhất lịch sử không chỉ gây ấn tượng bởi 48 đội, 104 trận và 308 bàn thắng. Dưới lớp vỏ “kỷ lục” là một giải đấu bị kéo căng về thể lực: đội hình già nhất từ trước tới nay, lịch di chuyển khổng lồ và điều kiện thi đấu khắc nghiệt về nhiệt độ lẫn độ cao.

Giải đấu già nhất lịch sử

Tuổi trung bình đội hình xuất phát tại World Cup lần này đạt 28 tuổi 132 ngày, cao nhất kể từ năm 1966 và tiếp tục xu hướng tăng dần qua các kỳ. Iran, Cabo Verde và Colombia đều ra sân với đội hình xuất phát trung bình trên 30 tuổi, trái ngược với xu hướng trẻ hóa ở giải Ngoại hạng Anh. Dù vậy, dữ liệu nhiều kỳ World Cup cho thấy các nhà vô địch thường xoay quanh mốc 27 tuổi, và kỳ này cũng không ngoại lệ.

Di chuyển khổng lồ, chênh lệch cực lớn

Thể lực không chỉ bị bào mòn bởi tuổi tác mà còn bởi địa lý. Anh là đội phải di chuyển nhiều nhất, ước tính 25.609 km giữa đại bản doanh và các sân đấu, Tây Ban Nha xếp ngay sau với 24.314 km. Pháp và Argentina chỉ phải bay khoảng một nửa quãng đường đó, trong khi đồng chủ nhà Mexico gần như “nhàn” nhất với tổng cộng 991 km, trung bình 198 km mỗi trận.

Nhiệt độ, độ cao và những đôi chân hụt hơi

Thời tiết và độ cao tiếp tục bào mòn sức chạy. Sân tại Miami ghi nhận nhiệt độ trung bình cao nhất và cũng là nơi số pha bứt tốc ít nhất. Ngược lại, sân Azteca ở Mexico City có nhiệt độ dưới 20 độ C nhưng vẫn ghi nhận lượng pha chạy tốc độ cao thấp bất thường, được lý giải bởi độ cao 2.245 m so với mực nước biển. Trong bối cảnh đó, Croatia và Bồ Đào Nha nổi bật khi vẫn chạy nhiều hơn mặt bằng chung cả về quãng đường lẫn các pha bứt tốc, còn Argentina, Hà Lan và Morocco lại có thông số thấp hơn mức trung bình trong cùng điều kiện.