Một kỷ nguyên chạm ngưỡng
World Cup 2026 vừa khép lại với thất bại của Argentina trước Tây Ban Nha, nhưng nỗi bận tâm lớn hơn lại nằm ở tương lai của Lionel Messi. Ở tuổi 39, anh vẫn chơi xuất sắc trong phần lớn giải đấu, song thời gian ở đỉnh cao không còn nhiều. Messi chưa nói rõ sẽ tiếp tục hay dừng lại, dù sức hút tình cảm từ World Cup 2030 vẫn hiện hữu, khi Argentina sẽ đăng cai 1 trận đấu kỷ niệm mở màn của giải.
Khả năng Argentina tổ chức thêm nhiều trận chỉ có thể xuất hiện nếu đề xuất nâng số đội tham dự lên 64 được thông qua. Hiện FIFA vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về kế hoạch này.
Argentina từng trải qua cú sốc Messi tuyên bố giã từ đội tuyển sau Copa América 2016, rồi đón anh trở lại khoảng 6 tuần sau đó. Lần này, cảm giác về một quyết định dứt khoát lớn hơn. Câu hỏi đặt ra cho bóng đá Argentina không chỉ là Messi sẽ làm gì, mà còn là tập thể này sẽ sống ra sao nếu anh thực sự bước xuống.
Bài học từ chính Argentina và Brazil
Lịch sử đội tuyển Argentina từng xoay quanh một thiên tài số 10 khác: Diego Maradona. Năm 1986, ông đưa đội tuyển lên đỉnh thế giới. 4 năm sau, trong một tập thể chơi quyết liệt và thực dụng hơn, Maradona vẫn dẫn Argentina vào chung kết trước khi thua Tây Đức bởi bàn duy nhất trên chấm phạt đền.
Điều đáng chú ý là Argentina sau đó vô địch Copa América 1991 và 1993 mà không cần Maradona. Tại giải năm 1991, họ thắng 6 và hòa 1 trong 7 trận. Đến năm 1993, hành trình khó khăn hơn khi Argentina phải vượt qua Brazil và Colombia bằng loạt luân lưu ở tứ kết và bán kết.
Những chức vô địch ấy chứng minh Argentina có thể chiến thắng mà không cần thần tượng lớn nhất. Tuy nhiên, sau Copa América 1993, họ lại thất bại trong 5 trận chung kết lớn liên tiếp, gồm Copa América 2004, 2007, 2015, 2016 và World Cup 2014, trước khi Messi cùng thế hệ hiện tại phá dớp tại Copa América 2021.
Brazil sau thời Pelé cũng trải qua quãng chờ đợi dài. Kỷ nguyên 3 chức vô địch World Cup có sự hiện diện của Pelé khép lại năm 1970. Phải đến năm 1989, Brazil mới lại vô địch Copa América và đến năm 1994 mới nâng cúp thế giới lần nữa. Sau đó, họ bước vào một chu kỳ thành công mới với 5 Copa América và 2 World Cup trong giai đoạn từ năm 1989 đến 2007.
Cả Argentina lẫn Brazil đều cho thấy khoảng trống sau một biểu tượng có thể kéo dài, nhưng không đồng nghĩa với sự sụp đổ vĩnh viễn.
Khi cái bóng quá lớn đè lên cả câu lạc bộ
Ở cấp câu lạc bộ, Chicago Bulls là ví dụ tiêu biểu cho việc loay hoay sau khi mất đi ngôi sao mang tính biểu tượng. Michael Jordan chơi trận cuối cho Bulls năm 1998 và tuyên bố giải nghệ vào tháng 1/1999. Đội mất 6 mùa giải mới có lại thành tích thắng nhiều hơn thua vào mùa 2004/05.
Bulls chưa từng trở lại chung kết NBA kể từ đó và chỉ 1 lần vào chung kết miền Đông, ở mùa 2010/11. Họ cũng chưa thắng một loạt trận loại trực tiếp nào kể từ năm 2015. Cách điều hành và chấn thương dây chằng nghiêm trọng của Derrick Rose năm 2012 đều góp phần vào sự sa sút, nhưng cái bóng Jordan vẫn phủ lên mọi thế hệ kế tiếp.
New England Patriots trong bóng bầu dục Mỹ lại gắn với cặp Tom Brady và HLV Bill Belichick. Cả 6 chức vô địch Super Bowl của đội đều đến khi Brady là tiền vệ chính. Trước kỷ nguyên ấy, Patriots từng 2 lần vào Super Bowl nhưng đều thất bại.
Sau khi Brady rời đội, Patriots trở lại Super Bowl ở mùa 2025 nhưng thua Seattle Seahawks 13-29. Như vậy, họ vẫn chưa từng vô địch nếu không có Brady. Trong khi đó, chính anh giành thêm 1 danh hiệu ngay mùa đầu tiên khoác áo Tampa Bay Buccaneers.
Edmonton Oilers ở giải khúc côn cầu trên băng cũng phải làm quen với cuộc sống sau Wayne Gretzky. Đội vẫn vô địch Stanley Cup năm 1990, 2 năm sau khi bán Gretzky cho Los Angeles Kings. Tuy nhiên, Oilers phải chờ đến năm 2006 mới lại vô địch miền Tây và cho đến nay vẫn chưa giành thêm Stanley Cup.
Những lối rẽ khác: Thay máu, chờ thời hay bật dậy
Một số đội chọn cách chủ động khép lại kỷ nguyên của các huyền thoại. Sau khi Michael Schumacher giải nghệ lần đầu vào cuối năm 2006, Ferrari đặt niềm tin vào Kimi Räikkönen và Felipe Massa. Họ lập tức giành chức vô địch tay đua năm 2007, đồng thời vô địch đội đua năm 2007 và 2008. Tuy nhiên, Ferrari chưa giành lại bất kỳ danh hiệu lớn nào kể từ đó.
Đội tuyển cricket Anh sau khi Stuart Broad giải nghệ năm 2023 cũng quyết định chia tay James Anderson để trẻ hóa lực lượng, hướng đến loạt trận Ashes 2025/26. Kế hoạch không mang lại hiệu quả như mong đợi khi Anh thua Australia 1-4, sau đó tiếp tục trải qua giai đoạn thiếu ổn định ở thể thức Test.
Ở chiều ngược lại, có những tập thể bật dậy mạnh mẽ sau khi chia tay ngôi sao lớn. Don Bradman giải nghệ năm 1948 sau chuyến du đấu bất bại nổi tiếng của Australia tại Anh. Dù mất tay đánh bóng được xem là vĩ đại nhất lịch sử, Australia vẫn duy trì vị thế hàng đầu trong nhiều năm tiếp theo.
Real Madrid sau khi bán Cristiano Ronaldo cho Juventus năm 2018 đã trao vai trò lớn hơn cho Karim Benzema, đồng thời từng bước trẻ hóa đội hình. Từ đó đến hết mùa 2025/26, đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha giành thêm 3 chức vô địch La Liga và 2 Champions League.
San Francisco Giants không giành được World Series nào trong 15 mùa Barry Bonds khoác áo, từ năm 1993 đến 2007. Sau khi anh rời đội, Giants lại vô địch 3 lần vào các năm 2010, 2012 và 2014.
New York Yankees cũng không chững lại sau khi Babe Ruth rời đội cuối năm 1934. Họ nhanh chóng xây dựng một thế hệ mới quanh Joe DiMaggio và giành thêm nhiều chức vô địch trong thập niên tiếp theo.
Giữa những lát cắt trái chiều ấy, Argentina đứng trước ngã rẽ hậu Messi với cả lo lắng lẫn hy vọng. Họ không muốn mất đi cầu thủ đã định nghĩa cả một thế hệ, nhưng lịch sử thể thao cho thấy khoảng trống sau một vĩ nhân có thể dẫn tới sa sút, một thời gian dài chờ đợi hoặc sự khởi đầu bất ngờ của một chu kỳ mới.